Дюк
Kiyugh
Yeniseian (Southern) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Yugh (Sym Ket) was the southern sister of Ket, the last surviving Yeniseian language. It went extinct in the early 2000s after centuries of contact pressure along the Sym tributary of the Yenisei. Like Ket, Yugh featured tonal contrasts and an extraordinarily complex polysynthetic verb; Yeniseian itself is a putative outlier whose Dene-Yeniseian link to Na-Dené was proposed by Vajda (2010).
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiyugh
Maji
хур
/xur/
Moto
бок
/bok/
Jua
ыга
/ɨɣa/
Mwezi
хып
/xɨp/
Mama
ам
/am/
Baba
оп
/op/
Kula
фен
/fen/
Kunywa
эт
/et/
Upendo
—
/—/
Moyo
кутʼ
/kutʼ/
Mti
ос
/os/
Nyumba
хус
/xus/
Mbwa
тʼип
/tʼip/
Paka
—
/—/
Mkono
хы
/xɨ/
Jicho
ден
/den/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Moja
хуса
/xusa/
Nzuri
—
/—/
Vyanzo
- Werner, Heinrich (1997) Die ketische Sprache. Wiesbaden: Harrassowitz. (Yugh comparative data)
- Vajda, Edward J. (2010) "Yeniseian, Na-Dene, and Historical Linguistics." Anthropological Papers of the University of Alaska 5.
- Werner, Heinrich (2002) Vergleichendes Wörterbuch der Jenissej-Sprachen. 3 vols. Wiesbaden: Harrassowitz.
- Glottolog: Yugh
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Yeniseian (Southern) zinazohusiana
| Maana | Kiyugh | Kilardil | Kibabuza | Kikulon-Pazeh | Kibudukh | Kimatsés | Kihati |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | хур /xur/ | kantha /kanθa/ | zalum /zalum/ | dalum /da.lum/ | хьед /ħed/ | mapi /maˈpi/ | — /—/ |
| Moto | бок /bok/ | jalul /d͡ʒalul/ | apoi /apoi/ | hapuy /ha.puj/ | цӏай /tsʼaj/ | tsibo /tsiˈbo/ | — /—/ |
| Jua | ыга /ɨɣa/ | thurara /θuɾaɾa/ | — /—/ | rizax /ɾi.zax/ | рагъ /raʁ/ | šëdo /ʂɨˈdo/ | eštan /ɛʃtan/ |
| Mwezi | хып /xɨp/ | kirdikir /kiɖikir/ | zilias /siliəs/ | ilas /i.las/ | ваз /vaz/ | use /uˈse/ | kāp /kaːp/ |
| Mama | ам /am/ | ngama /ŋama/ | tina /tina/ | ina /i.na/ | баб /bab/ | ëna /ɨˈna/ | ana /ana/ |
| Baba | оп /op/ | — /—/ | tama /tama/ | aba /a.ba/ | дада /dada/ | papa /paˈpa/ | pap /pap/ |
| Kula | фен /fen/ | jitha /d͡ʒiθa/ | maan /maːn/ | mekan /mə.kan/ | ухьун /uħun/ | pe- /pe/ | — /—/ |
| Kunywa | эт /et/ | — /—/ | minum /minum/ | mimaazip /mi.maː.zip/ | эджи /edʒi/ | ak- /ak/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moyo | кутʼ /kutʼ/ | — /—/ | — /—/ | baga /ba.ɡa/ | юкӏ /jukʼ/ | šobi /ʂoˈbi/ | pina /pina/ |
| Mti | ос /os/ | tungal /tuŋal/ | kayu /kaju/ | kahuy /ka.huj/ | тар /tar/ | mado /maˈdo/ | — /—/ |
| Nyumba | хус /xus/ | — /—/ | ruma /ruma/ | xuma /xu.ma/ | кӏул /kʼul/ | šobo /ʂoˈbo/ | wel /wɛl/ |
| Mbwa | тʼип /tʼip/ | ngawu /ŋawu/ | asu /asu/ | wazu /wa.zu/ | хвар /χʷar/ | opa /oˈpa/ | — /—/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | хы /xɨ/ | marra /maɾa/ | rima /rima/ | rima /ɾi.ma/ | кул /kul/ | mëbi /mɨˈbi/ | — /—/ |
| Jicho | ден /den/ | mela /mela/ | macha /matʃa/ | daurik /da.u.ɾik/ | ул /ul/ | bëdi /bɨˈdi/ | — /—/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | салам /salam/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | хуса /xusa/ | kunngirr /kuŋŋir/ | nata /nata/ | adang /a.daŋ/ | са /sa/ | pazë /paˈzɨ/ | — /—/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.