Leerdil
Kilardil
Kitangkik (kundi la Tangkic-Pama)
Kilardil ni lugha ya familia ndogo ya Kitangkic, inayozungumzwa kwenye Kisiwa cha Mornington jimboni Queensland; kwa sasa kwa hakika kimelala (wapo wazungumzaji 1-2 wenye ufasaha). Katika isimu inajulikana kama lugha mwenyeji wa Damin — rejista ya kichungaji ya siri ya wanaume yenye konsonanti za bonyezo (clicks), ambazo ndizo pekee zilizothibitishwa katika familia nzima ya lugha asilia za Australia. Kazi ya uwandani ya Ken Hale ya miaka ya 1960-80 na Kamusi ya Lardil iliyoandaliwa na jamii yenyewe (Ngakulmungan Kangka Leman 1996) ni vyanzo vikuu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kilardil
Maji
kantha
/kanθa/
Moto
jalul
/dʒalul/
Jua
thurara
/θuɾaɾa/
Mwezi
kirdikir
/kiɖikir/
Nyota
kambin
/kambin/
Mama
ngama
/ŋama/
Baba
—
/—/
Mimi
ngada
/ŋada/
Wewe
nyingki
/ɲiŋki/
Jina
wangalk
/waŋalk/
Jicho
mela
/mela/
Mkono
marra
/maɾa/
Moyo
—
/—/
Upendo
—
/—/
Mti
tungal
/tuŋal/
Nyumba
—
/—/
Mbwa
ngawu
/ŋawu/
Paka
—
/—/
Kula
jitha
/dʒiθa/
Kunywa
—
/—/
Moja
kunngirr
/kuŋŋir/
Mbili
kiyarrng
/kijaraŋ/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Nzuri
—
/—/
Vyanzo
- Ngakulmungan Kangka Leman (1996) Lardil Dictionary
- Hale (1973) "Deep-surface canonical disparities in relation to analysis and change: an Australian example" — and later work on Damin
- Klokeid (1976) Topics in Lardil Grammar (MIT PhD thesis)
- Glottolog: Lardil (lard1248)
- Ethnologue: lbz
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Tangkic (Tangkic-Pama) zinazohusiana
| Maana | Kilardil | Kiyangkaal | Kineko | Protosinotibet | Kipyu | Proto-Kra-Dai | Proaustroasia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | kantha /kanθa/ | ngogo /ŋoɡo/ | wai /wai/ | — /—/ | ʔuy /uj/ | *naːm /naːm/ | *ɗaːk /ɗaːk/ |
| Moto | jalul /dʒalul/ | ngida /ŋida/ | titɛ /titɛ/ | *mey /mey/ | vyaŋ /wjaŋ/ | *vɤj /vɤj/ | *ʔuːs /ʔuːs/ |
| Jua | thurara /θuɾaɾa/ | wargu /waɾɡu/ | aatʌ /aːtʌ/ | *nəy /nəy/ | ño /ɲo/ | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ |
| Mwezi | kirdikir /kiɖikir/ | waldar /waldaɾ/ | — /—/ | *s-la /s-la/ | hla /hla/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyota | kambin /kambin/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | kumba /kumba/ | *s-kar /s-kar/ | kar /karʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mama | ngama /ŋama/ | ngama /ŋama/ | — /—/ | *ma /ma/ | na /na/ | — /—/ | *maʔ /maʔ/ |
| Baba | — /—/ | kanda /kanda/ | — /—/ | *pa /pa/ | paʔ /paʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mimi | ngada /ŋada/ | ngada /ŋada/ | na /na/ | *ŋa /ŋa/ | ŋa /ŋa/ | *kuː /kuː/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ |
| Wewe | nyingki /ɲiŋki/ | nyingka /ɲiŋka/ | ga /ɡa/ | *naŋ /naŋ/ | naŋ /naŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Jina | wangalk /waŋalk/ | warra /wara/ | iwi /iwi/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | miŋ /miŋ/ | *ɟɯː /ɟɯː/ | — /—/ |
| Jicho | mela /mela/ | miibul /miːbul/ | ta /ta/ | *s-mik /s-mik/ | mik /mik/ | *taː /taː/ | *mat /mat/ |
| Mkono | marra /maɾa/ | — /—/ | — /—/ | *lak /lak/ | lak /lak/ | *mɯː /mɯː/ | *tiːʔ /tiːʔ/ |
| Moyo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | tungal /tuŋal/ | — /—/ | tei /tei/ | *siŋ /siŋ/ | siŋ /siŋ/ | *maːj /maːj/ | — /—/ |
| Nyumba | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | vaiŋ /waiŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Mbwa | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | gonʌ /ɡonʌ/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | kwiy /kwij/ | *hmaː /hmaː/ | *cɔː /cɔː/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | jitha /dʒiθa/ | — /—/ | nei /nei/ | *dzya /dzya/ | cyaʔ /tɕaʔ/ | — /—/ | *ɟaː /ɟaː/ |
| Kunywa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | kunngirr /kuŋŋir/ | — /—/ | — /—/ | *tik /tik/ | te /te/ | *nɯŋ /nɯŋ/ | *muːj /muːj/ |
| Mbili | kiyarrng /kijaraŋ/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | iri /iri/ | *g-nis /g-nis/ | nit /nit/ | *soːŋ /soːŋ/ | *ɓaːr /ɓaːr/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.