Pārthawānīg
Kiparthi
Kihindi-Ulaya (Kiirani, Middle, Northwestern) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kiparthi ni lugha ya Milki ya Waparthi (nasaba ya Arsacid, 247 KK–224 BK), na pamoja na Kiajemi cha kati, ni mojawapo ya lugha kuu za Kiajemi cha kati. Kilitumia hati ya Kiparthi iliyotokana na Kiaramu cha milki, na hatimaye kilibadilishwa na Kiajemi cha kati baada ya nasaba ya Wasasani kuingia mamlakani.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiparthi
Maji
āb
/aːb/
Moto
ādar
/aːdar/
Jua
xwar
/xwar/
Mwezi
māh
/maːh/
Nyota
astārag
/asˈtaːraɡ/
Mama
mād
/maːd/
Baba
pid
/pid/
Mimi
az
/az/
Wewe
tu
/tuː/
Jina
nām
/naːm/
Jicho
čašm
/tʃaʃm/
Mkono
dast
/dast/
Moyo
zyrd
/zird/
Upendo
friyādan
/frijaːdan/
Mti
dār
/daːr/
Nyumba
xānag
/xaːnaɡ/
Mbwa
spag
/spaɡ/
Paka
—
/—/
Kula
xward-
/xward/
Kunywa
pī-
/piː/
Moja
ēw
/eːw/
Mbili
dō
/doː/
Habari
drōd
/droːd/
Asante
spās
/spaːs/
Nzuri
nēw
/neːw/
Vyanzo
- Durkin-Meisterernst (2004) Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthian
- Sundermann — Parthian language and literature
- Glottolog: part1239
- Ethnologue: xpr
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Iranian, Middle, Northwestern) zinazohusiana
| Maana | Kiparthi | Kiajemi cha kati (Pahlavi) | Kiajemi (Cha Kale) | Kisogdian | Kiavestiani | Kiajemi cha kale | Kiskutia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | āb /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | آب /aːb/ | ʾāp /aːp/ | 𐬁𐬞 /aːp/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ | ap /ap/ |
| Moto | ādar /aːdar/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | ʾātar /aːtar/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | ātar /aːtar/ |
| Jua | xwar /xwar/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | xwr /xwar/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | hvar /xʷar/ |
| Mwezi | māh /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /maːh/ | mʾx /maːx/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | māh /maːh/ |
| Nyota | astārag /asˈtaːraɡ/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ | ستاره /sitaːra/ | stāre /staːre/ | 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ | 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ | star /staːr/ |
| Mama | mād /maːd/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | مادر /maːdar/ | mʾtr /maːtar/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | mātar /maːtar/ |
| Baba | pid /pid/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پدر /pidar/ | ptr /pitar/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | pitar /pitar/ |
| Mimi | az /az/ | 𐭠𐭭 /an/ | من /man/ | azu /azu/ | 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ | 𐎠𐎭𐎶 /adam/ | azu /azu/ |
| Wewe | tu /tuː/ | 𐭲𐭥 /toː/ | تو /toː/ | tγu /tɣu/ | 𐬙𐬏𐬨 /tuːm/ | 𐎬𐎢𐎺𐎶 /tuvam/ | tu /tuː/ |
| Jina | nām /naːm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ | نام /naːm/ | nām /naːm/ | 𐬥𐬁𐬨𐬀𐬥 /naːman/ | 𐎴𐎠𐎶 /naːma/ | nama /naːma/ |
| Jicho | čašm /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چشم /tʃaʃm/ | cšm /tʃaʃm/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Mkono | dast /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دست /dast/ | dst /dast/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | zasta /zasta/ |
| Moyo | zyrd /zird/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /dil/ | δrzy /ðərʒeː/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | zard- /zard/ |
| Upendo | friyādan /frijaːdan/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /ʔiʃq/ | frytk /friːtak/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | — /—/ |
| Mti | dār /daːr/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | درخت /diraxt/ | drxt /draxt/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | — /—/ | — /—/ |
| Nyumba | xānag /xaːnaɡ/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خانه /xaːna/ | kṯʾk /kaθaːk/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | — /—/ |
| Mbwa | spag /spaɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سگ /saɡ/ | ʾkw /aːkuː/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | spaka /spaka/ |
| Paka | — /—/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | گربه /ɡurba/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kula | xward- /xward/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xʷurdan/ | xwartan /xwartan/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | 𐎧𐎼 /xar/ | xwartan /xʷartan/ |
| Kunywa | pī- /piː/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | pi- /pi/ | 𐬞𐬁 /paː/ | 𐎱𐎠 /paː/ | — /—/ |
| Moja | ēw /eːw/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | یک /jak/ | yw /jɛw/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | aiwa /aiwa/ |
| Mbili | dō /doː/ | 𐭣𐭥 /doː/ | دو /doː/ | aδwa /aðwa/ | 𐬛𐬬𐬀 /dva/ | 𐎯𐎢𐎺 /duva/ | duva /duva/ |
| Habari | drōd /droːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | درود /duruːd/ | drwd /druːd/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | spās /spaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | سپاس /sipaːs/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | nēw /neːw/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | نیک /neːk/ | nyk /neːk/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | vohu /wohu/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.