𐬀𐬬𐬈𐬯𐬙𐬁
Kiavestiani
Indo-European (Iranian, Old, Eastern) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kiavestiani ni lugha ya kitabu kitakatifu cha Uzaroasti "Avesta". Imegawanyika katika Kiavestiani cha kale (mashairi ya Gatha yanayodhaniwa kuandikwa na Zarathustra, takriban 1500–1000 KK) na Kiavestiani kipya (takriban 700–300 KK). Hati ya Kiavestiani iliundwa katika kipindi cha Wasasani ili kunakili ibada zilizopokewa kwa mdomo.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiavestiani
Maji
𐬁𐬞
/aːp/
Moto
𐬁𐬙𐬀𐬭
/aːtar/
Jua
𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆
/huwarə/
Mwezi
𐬨𐬁𐬵
/maːh/
Mama
𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭
/maːtar/
Baba
𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭
/pitar/
Kula
𐬑𐬬𐬀𐬭
/xwar/
Kunywa
𐬞𐬁
/paː/
Upendo
𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀
/frija/
Moyo
𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛
/zərəd/
Mti
𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀
/waesa/
Nyumba
𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀
/nmaːna/
Mbwa
𐬯𐬞𐬁
/spaː/
Paka
—
/—/
Mkono
𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀
/zasta/
Jicho
𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥
/tʃaʃman/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Moja
𐬀𐬉𐬬𐬀
/aewa/
Nzuri
𐬬𐬊𐬵𐬎
/vohu/
Vyanzo
- Hoffmann & Forssman (1996) Avestische Laut- und Flexionslehre
- Beekes (1988) A Grammar of Gatha-Avestan
- Glottolog: aves1237
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Iranian, Old, Eastern) zinazohusiana
| Maana | Kiavestiani | Kiajemi cha kale | Kiskutia | Kisogdian | Kiparthi | Kiajemi cha kati (Pahlavi) | Kiajemi (Cha Kale) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 𐬁𐬞 /aːp/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ | ap /ap/ | ʾāp /aːp/ | āb /aːb/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | آب /aːb/ |
| Moto | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | ātar /aːtar/ | ʾātar /aːtar/ | ādar /aːdar/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ |
| Jua | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | hvar /xʷar/ | xwr /xwar/ | xwar /xwar/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | خورشید /xʷarʃeːd/ |
| Mwezi | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | māh /maːh/ | mʾx /maːx/ | māh /maːh/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | ماه /maːh/ |
| Mama | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | mātar /maːtar/ | mʾtr /maːtar/ | mād /maːd/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | مادر /maːdar/ |
| Baba | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | pitar /pitar/ | ptr /pitar/ | pid /pid/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | پدر /pidar/ |
| Kula | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | 𐎧𐎼 /xar/ | xwartan /xʷartan/ | xwartan /xwartan/ | xward- /xward/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | خوردن /xʷurdan/ |
| Kunywa | 𐬞𐬁 /paː/ | 𐎱𐎠 /paː/ | — /—/ | pi- /pi/ | pī- /piː/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ |
| Upendo | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | — /—/ | frytk /friːtak/ | friyādan /frijaːdan/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | عشق /ʔiʃq/ |
| Moyo | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | zard- /zard/ | dyl /dil/ | zyrd /zird/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | دل /dil/ |
| Mti | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | — /—/ | — /—/ | drxt /draxt/ | dār /daːr/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | درخت /diraxt/ |
| Nyumba | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | — /—/ | kṯʾk /kaθaːk/ | xānag /xaːnaɡ/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | خانه /xaːna/ |
| Mbwa | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | spaka /spaka/ | ʾkw /aːkuː/ | spag /spaɡ/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | سگ /saɡ/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | گربه /ɡurba/ |
| Mkono | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | zasta /zasta/ | dst /dast/ | dast /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | دست /dast/ |
| Jicho | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | čašm /tʃaʃm/ | cšm /tʃaʃm/ | čašm /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | چشم /t͡ʃaʃm/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | drwd /druːd/ | drōd /droːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | درود /duruːd/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | spās /spaːs/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | سپاس /sipaːs/ |
| Moja | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | aiwa /aiwa/ | yw /jɛw/ | ēw /eːw/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | یک /jak/ |
| Nzuri | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | vohu /wohu/ | nyk /neːk/ | nēw /neːw/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | نیک /neːk/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.