sγwδyk

Kisogdian

Kihindi-Ulaya (Kiirani, Middle, mashariki) · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaKihindi-Ulaya (Kiirani, Middle, mashariki) Wasemajiiliyotoweka kama L1 (~4th-9th c. CE) Hatihati ya Kisogdi NchiSogdiana Lugha rasmiMiji-dola ya Kisogdia (Samarkand, Bukhara, Panjikent) kabla ya ushindi wa Waarabu Uhai wa lughaimepotea ISO 639-3sog

Kisogdia kilikuwa lugha ya Kiirani ya Kati ya Mashariki ya Wasogdia, wafanyabiashara wakuu wa Barabara ya Hariri ambao dola-miji zao (Samarkand, Bukhara, Panjikent, Tashkent) zilidhibiti njia za biashara za Asia ya Kati kuanzia karne ya 4 hadi ya 9 BK. Makoloni ya Kisogdia kando ya Barabara ya Hariri hadi Dunhuang na Turfan yaliifanya kuwa lugha ya mawasiliano ya pamoja ya biashara ya Eurasia. Maandishi yaliyosalia ni pamoja na Barua za Kale (313 BK) kutoka Dunhuang, fasihi ya Kimani na ya Kibuddha, na vipande vya Kikristo. Hati ya Kisogdia (iliyotokana na Kiaramu) ndiyo babu wa moja kwa moja wa hati ya Kiuyghur cha Kale na, kwa njia isiyo ya moja kwa moja, ya hati za Kimongolia na Kimanchu. Kiyaghnobi cha kisasa (yai) ndicho kizazi pekee chake kilichosalia, katika bonde la Yaghnob nchini Tajikistan.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kisogdian

Maji

ʾāp

/aːp/

Moto

ʾātar

/aːtar/

Jua

xwr

/xwar/

Mwezi

mʾx

/maːx/

Nyota

stāre

/staːre/

Mama

mʾtr

/maːtar/

Baba

ptr

/pitar/

Mimi

azu

/azu/

Wewe

tγu

/tɣu/

Jina

nām

/naːm/

Jicho

cšm

/tʃaʃm/

Mkono

dst

/dast/

Moyo

δrzy

/ðərʒeː/

Upendo

frytk

/friːtak/

Mti

drxt

/draxt/

Nyumba

kṯʾk

/kaθaːk/

Mbwa

ʾkw

/aːkuː/

Paka

/—/

Kula

xwartan

/xwartan/

Kunywa

pi-

/pi/

Moja

yw

/jɛw/

Mbili

aδwa

/aðwa/

Habari

drwd

/druːd/

Asante

/—/

Nzuri

nyk

/neːk/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Iranian, Middle, Eastern) zinazohusiana

Maana KisogdianKiparthiKiavestianiKiskutiaKiajemi cha kaleKiajemi (Cha Kale)Kiajemi cha kati (Pahlavi)
Maji ʾāp /aːp/ āb /aːb/ 𐬁𐬞 /aːp/ ap /ap/ 𐎠𐎱 /aːpi/ آب /aːb/ 𐭠𐭯 /aːb/
Moto ʾātar /aːtar/ ādar /aːdar/ 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ ātar /aːtar/ 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ آتش /aːtaʃ/ 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/
Jua xwr /xwar/ xwar /xwar/ 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ hvar /xʷar/ 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ خورشید /xʷarʃeːd/ 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/
Mwezi mʾx /maːx/ māh /maːh/ 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ māh /maːh/ 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ ماه /maːh/ 𐭬𐭠𐭧 /maːh/
Nyota stāre /staːre/ astārag /asˈtaːraɡ/ 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ star /staːr/ 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ ستاره /sitaːra/ 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/
Mama mʾtr /maːtar/ mād /maːd/ 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ mātar /maːtar/ 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ مادر /maːdar/ 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/
Baba ptr /pitar/ pid /pid/ 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ pitar /pitar/ 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ پدر /pidar/ 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/
Mimi azu /azu/ az /az/ 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ azu /azu/ 𐎠𐎭𐎶 /adam/ من /man/ 𐭠𐭭 /an/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.