Sosokuye
Kisusu
Familia ya Niger-Kongo (tawi la Mande, Magharibi, Susu-Yalunka)
Kisusu (Sosokuye, pia Soussou) ni lugha kuu ya pwani ya Guinea kuzunguka mji mkuu Conakry, na mojawapo ya lugha nane za kitaifa zinazotambuliwa nchini Guinea. Ikiwa lugha ya Mande ya Magharibi, Kisusu kina uhusiano wa karibu na Kiyalunka lakini ni tofauti kileksika na kundi la Manding (Kibambara, Kidyula, Kimandinka). Ni lugha kuu ya biashara kando ya pwani ya Guinea hadi kaskazini mwa Sierra Leone, ambako hutumika kama lingua franca ya masoko sambamba na Krio.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kisusu
Maji
yi
/ji/
Moto
te
/te/
Jua
soge
/soɡe/
Mwezi
kike
/kike/
Nyota
tunbi
/tunbi/
Mama
nga
/ŋɡa/
Baba
baba
/baba/
Mimi
n
/n/
Wewe
i
/i/
Jina
xili
/xili/
Jicho
ya
/ja/
Mkono
belexɛ
/belexɛ/
Moyo
biye
/bije/
Upendo
xanunteya
/xanunteja/
Mti
wuri
/wuɾi/
Nyumba
banxi
/banxi/
Mbwa
barɛ
/baɾɛ/
Paka
nyɛɛsu
/ɲɛːsu/
Kula
don
/don/
Kunywa
min
/min/
Moja
keren
/keɾen/
Mbili
firin
/firin/
Habari
inu uxara
/inu uxaɾa/
Asante
inu wali
/inu wali/
Nzuri
fanyi
/faɲi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo (Mande, Western, Susu-Yalunka) zinazohusiana
| Maana | Kisusu | Kimaninkakan cha Kita | Kimaninkakan cha Magharibi | Kimaninka cha Mashariki | Kikhassonke | Kibambara | Kikonabere |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | yi /ji/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Moto | te /te/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ |
| Jua | soge /soɡe/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Mwezi | kike /kike/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Nyota | tunbi /tunbi/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | dolo /dòlo/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ |
| Mama | nga /ŋɡa/ | ba /ba/ | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Baba | baba /baba/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Mimi | n /n/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /nè/ | n /ǹ/ |
| Wewe | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /í/ | i /í/ |
| Jina | xili /xili/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | to /tō/ |
| Jicho | ya /ja/ | ña /ɲa/ | nya /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Mkono | belexɛ /belexɛ/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Moyo | biye /bije/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Upendo | xanunteya /xanunteja/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ |
| Mti | wuri /wuɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | jiri /dʒiɾi/ | yiri /jiri/ |
| Nyumba | banxi /banxi/ | so /so/ | so /so/ | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ |
| Mbwa | barɛ /baɾɛ/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | fugo /fuɡo/ |
| Paka | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | nyukuma /ɲukuma/ |
| Kula | don /don/ | don /don/ | don /don/ | domu /domu/ | domu /domu/ | dumuni /dumuni/ | don /don/ |
| Kunywa | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| Moja | keren /keɾen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Mbili | firin /firin/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fìla/ | pla /plà/ |
| Habari | inu uxara /inu uxaɾa/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | ka kɛ /ka kɛ/ |
| Asante | inu wali /inu wali/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | baraka /baɾaka/ |
| Nzuri | fanyi /faɲi/ | ñuman /ɲuman/ | nyuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | nyi /ɲi/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.