Кӣллт са̄мь кӣлл

Kisami cha Kildin

Kiurali (tawi la Kisami, Mashariki, Kisami cha Kola)

FamiliaKiurali (tawi la Kisami, Mashariki, Kisami cha Kola) Wasemaji~340 HatiKisirili NchiUrusi Lugha rasmiHapana (inayotambuliwa asilia) Uhai wa lughahatari sana ISO 639-3sjd

Kisami cha Kildin (Кӣллт са̄мь кӣлл Kīllt Saaʹmme kīll, "lugha ya Kisami ya Kildin") ni lugha ya Kisami ya Rasi ya Kola kaskazini-magharibi mwa Urusi na lugha pekee ya Kisami yenye mpango unaoendelea wa kusoma na kuandika ndani ya eneo la Urusi. Ikiitwa kwa jina la Kisiwa cha Kildin, lugha hii ilikuwa msingi wa kiwango cha maandishi cha Kisami cha Kola cha enzi ya Kisovieti, ambapo alfabeti ya kisasa ya Kisirili ya mwaka 1991 ilibuniwa na Aleksandra Antonova na Rimma Kuruch. Wakazi wa Kisami wa Kola walihamishwa kwa nguvu hadi Lovozero katika enzi ya Kisovieti, jambo lililowakusanya wazungumzaji lakini pia likavuruga maisha ya kuhamahama ya kitamaduni ya ufugaji wa kulungu. Iko hatarini kubwa ya kutoweka: wazungumzaji wengi wa vizazi vichanga wana Kirusi kama lugha ya pili inayotawala na uelewa wa kupokea tu wa Kikildin. Lovozero huandaa sherehe za kila mwaka za Siku ya Kisami.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kisami cha Kildin

Maji

чадзь

/tʃadzʲ/

Moto

тоалл

/toallʲ/

Jua

пе̄ййв

/peːjjv/

Mwezi

ма̄нн

/maːnn/

Nyota

нӣзесь

/nʲiːzesʲ/

Mama

е̄ннҍ

/jeːnnʲ/

Baba

а̄джь

/aːdʒʲ/

Mimi

мунн

/munː/

Wewe

тонн

/tonː/

Jina

нэмм

/nemː/

Jicho

чальм

/tʃalʲm/

Mkono

кэдт

/kʲedt/

Moyo

кӯттҍк

/kuːtʲːk/

Upendo

шоабпшэ

/ʃoabpʃe/

Mti

муэрр

/muerr/

Nyumba

пэ̄ҏҏт

/peːrrt/

Mbwa

пенне

/penne/

Paka

ке̄ршш

/keːrʃː/

Kula

пӯрраҥе

/puːrraŋe/

Kunywa

югкаҥе

/jukkaŋe/

Moja

ыкт

/ɨkt/

Mbili

кӯхьть

/kuːxʲtʲ/

Habari

тиерв

/tʲierv/

Asante

пасьпе

/pasʲpe/

Nzuri

шӣгг

/ʃiːɡː/

Kekeo

кӣгк

/kiːɡk/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Uralic (Sami, Eastern, Kola Sami) zinazohusiana

Maana Kisami cha KildinKisami cha SkoltKisami cha InariKisami cha KaskaziniKisami cha LuleKiajemi (Cha Kale)Kisami cha Kusini
Maji чадзь /tʃadzʲ/ čääʹcc /tʃæːtsʲː/ čääci /tʃæːtsi/ čáhci /tʃaːhtsi/ tjáhtje /tʃaːhtje/ آب /aːb/ tjaetsie /tʃaeʰtsie/
Moto тоалл /toallʲ/ toll /tolː/ tollâ /tolːa/ dolla /dolːa/ dålla /tolːa/ آتش /aːtaʃ/ dolle /dolːe/
Jua пе̄ййв /peːjjv/ peeiʹvv /peːjvʲː/ peivi /peivi/ beaivi /peɑjvi/ biejvve /pie̯jvːe/ خورشید /xʷarʃeːd/ biejjie /pie̯jːie/
Mwezi ма̄нн /maːnn/ mään /mæːn/ máánu /maːnu/ mánnu /maːnːu/ mánno /maːnːo/ ماه /maːh/ aske /askə/
Nyota нӣзесь /nʲiːzesʲ/ nâ´stt /naːstː/ násti /ˈnaːsti/ násti /ˈnaːsti/ náste /ˈnaːste/ ستاره /sitaːra/ naaste /ˈnaːste/
Mama е̄ннҍ /jeːnnʲ/ jeäʹnn /jæːnʲː/ enni /enːi/ eadni /eɑdni/ iedne /iedne/ مادر /maːdar/ tjidtjie /tʃitːʃie/
Baba а̄джь /aːdʒʲ/ eeʹǩǩ /eːkʲː/ eeči /eːtʃi/ áhčči /aːhtʃːi/ áhttje /aːhtːje/ پدر /pidar/ aehtjie /aeʰtʃie/
Mimi мунн /munː/ mon /mon/ mun /mun/ mun /mun/ mån /mɔn/ من /man/ manne /ˈmanːe/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.