ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ

Kisantali

Kiaustroasia (Munda)

FamiliaKiaustroasia (Munda) Wasemaji~7M HatiOl Chiki (created 1925) / Devanagari / Kibengali / Kilatini NchiIndia, Bangladeshi, Nepali Lugha rasmiIndia (8th Schedule) Uhai wa lughasalama ISO 639-3sat

Kisantali (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ, Santali; ISO 639-3: sat) ni lugha ya tawi la Kaskazini la Kimunda katika familia ya Kiaustroasia, inayozungumzwa hasa mashariki na katikati mwa India na pia na jamii za Bangladesh na Nepal. India iliongeza Kisantali katika Orodha ya Nane ya Katiba yake mwaka 2003, ikitambua lugha bila kuagiza hati moja pekee. Pandit Raghunath Murmu alibuni hati ya Ol Chiki yenye herufi 30 mwaka 1925 mahsusi kwa Kisantali, lakini lugha hiyo pia huandikwa kwa hati za Kibengali, Devanagari, Odia na Kilatini kulingana na eneo na taasisi. Sarufi yake hutofautisha viwakilishi vya nafsi ya kwanza wingi jumuishi na visivyojumuisha, ina unyambulishaji mpana wa vitenzi, na kwa kawaida hufuata mpangilio kiima–yambwa–kitenzi. Ol Chiki imekuwa alama muhimu ya utambulisho wa Wasantal na hutumiwa sana katika elimu na uchapishaji, lakini hadhi yake ya kisheria au kiutawala hutofautiana kulingana na mamlaka.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kisantali

Maji

ᱫᱟᱜ

/daʔ/

Moto

ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ

/seŋɡel/

Jua

ᱥᱤᱸᱜᱤ

/siŋɡi/

Mwezi

ᱪᱟᱸᱫᱳ

/tʃãndo/

Nyota

ᱤᱯᱤᱞ

/ipil/

Mama

ᱟᱭᱳ

/ajo/

Baba

ᱟᱯᱟᱹ

/apə/

Mimi

ᱤᱧ

/iɲ/

Wewe

ᱟᱢ

/am/

Jina

ᱧᱩᱛᱩᱢ

/ɲutum/

Jicho

ᱢᱮᱫ

/met/

Mkono

ᱛᱤ

/tiː/

Moyo

ᱢᱳᱱ

/mon/

Upendo

ᱫᱩᱞᱟᱲᱤ

/dulaɽi/

Mti

ᱫᱟᱨᱮ

/dare/

Nyumba

ᱳᱲᱟᱜ

/oɽaːk/

Mbwa

ᱥᱮᱛᱟ

/seta/

Paka

ᱯᱩᱥᱤ

/pusi/

Kula

ᱡᱳᱢ

/dʒom/

Kunywa

ᱧᱩ

/ɲu/

Moja

ᱢᱤᱫ

/mit/

Mbili

ᱵᱟᱨ

/bar/

Habari

ᱡᱳᱦᱟᱨ

/dʒohar/

Asante

ᱫᱷᱚᱱᱭᱚᱵᱟᱫ

/dʱonjobad/

Nzuri

ᱵᱮᱥ

/bes/

Kekeo

ᱠᱚᱭᱮᱞ

/kojel/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austroasiatic (Munda) zinazohusiana

Maana KisantaliKimundariKihoLugha ya SoraKibishnupriya cha ManipuriKibahnarKihindi cha Fiji
Maji ᱫᱟᱜ /daʔ/ daa /daː/ daa /daː/ daŋa /daŋa/ পানি /paːni/ dak /dak/ paani /paːni/
Moto ᱥᱮᱝᱜᱮᱞ /seŋɡel/ sengel /seŋɡel/ sengel /seŋɡel/ tin /tin/ আগুন /aːɡun/ unh /uɲ/ aagi /aːɡi/
Jua ᱥᱤᱸᱜᱤ /siŋɡi/ singi /siŋɡi/ singi /siŋɡi/ dag /dag/ বেল /bel/ mat trơ /mat trə/ suraj /suːrədʒ/
Mwezi ᱪᱟᱸᱫᱳ /tʃãndo/ chando /tʃando/ chando /tʃando/ dian /dian/ জুনাক /dʒunak/ khe /kʰe/ chaand /tʃãːd/
Nyota ᱤᱯᱤᱞ /ipil/ ipil /ipil/ ipil /ipil/ tərɖaŋ /tərɖaŋ/ তারা /taɾa/ hmang /hmaːŋ/ taaraa /taːraː/
Mama ᱟᱭᱳ /ajo/ ayo /ajo/ ayu /aju/ ayo /ajo/ মা /maː/ mei /mei/ amma /əmːaː/
Baba ᱟᱯᱟᱹ /apə/ apu /apu/ apu /apu/ aba /aba/ বাবা /baːba/ /bə/ baap /baːp/
Mimi ᱤᱧ /iɲ/ aiñ /aiɲ/ aiñ /aiɲ/ ɲen /ɲɛn/ মি /mi/ inh /iɲ/ ham /ɦəm/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.