Te Reo Pukapuka
Kipukapuka
Austronesian (Polynesian, Samoic-Outlier)
Pukapukan (Te Reo Pukapuka), spoken by ~2,000 people on the isolated Pukapuka Atoll in the northern Cook Islands and on nearby Nassau, is one of the most genealogically debated Polynesian languages: traditionally classed as a Samoic-Outlier yet showing East Polynesian and possibly Tokelauan substrate features, the result of pre-contact wave migrations across the central Pacific. It has typical Polynesian phonology with phonemic vowel length and glottal stop, but lexically diverges enough from Cook Islands Māori (rar) that the two are not mutually intelligible. The community is small but linguistically vital, with active orthography work since the 1990s.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kipukapuka
Maji
wai
/wai/
Moto
yayi
/ˈjaji/
Jua
la
/la/
Mwezi
malama
/maˈlama/
Mama
mama
/ˈmama/
Baba
matua
/maˈtua/
Kula
kai
/kai/
Kunywa
inu
/ˈinu/
Upendo
aloha
/aˈloha/
Moyo
loto
/ˈloto/
Mti
lākau
/laːˈkau/
Nyumba
wale
/ˈwale/
Mbwa
kulī
/kuˈliː/
Paka
pusi
/ˈpusi/
Mkono
lima
/ˈlima/
Jicho
mata
/ˈmata/
Habari
kia orana
/kia oˈɾana/
Asante
meitaki
/meiˈtaki/
Moja
tayi
/ˈtaji/
Nzuri
lelei
/leˈlei/
Vyanzo
- Salisbury, Mary C. (2002) A Grammar of Pukapukan. PhD thesis, University of Auckland.
- Beaglehole, Ernest & Pearl (1938) Ethnology of Pukapuka. Bernice P. Bishop Museum Bulletin 150.
- Teingoa Kaina et al. (1993) Pukapukan-English Dictionary. Pukapuka Dictionary Project.
- Glottolog: Pukapukan
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Polynesian, Samoic-Outlier) zinazohusiana
| Maana | Kipukapuka | Kiwallis | Kitokelau | Kihawai | Kituvalu | Kisamoa | Kitonga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Moto | yayi /ˈjaji/ | afi /aˈfi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Jua | la /la/ | laʻā /laˈʔaː/ | la /la/ | lā /laː/ | laa /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Mwezi | malama /maˈlama/ | māhina /maːˈhina/ | malama /malama/ | mahina /mɐˈhina/ | masina /masina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ |
| Mama | mama /ˈmama/ | faʻē /faˈʔeː/ | matua /matua/ | makuahine /makuˈahine/ | maatua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faʔeː/ |
| Baba | matua /maˈtua/ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /tamana/ | makuakāne /makuaˈkaːne/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamai /tamai/ |
| Kula | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| Kunywa | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Upendo | aloha /aˈloha/ | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /alofa/ | aloha /ɐˈloha/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Moyo | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | puʻuwai /puʔuˈwai/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ |
| Mti | lākau /laːˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | lakau /lakau/ | lāʻau /laːˈʔau/ | laakau /laːkau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Nyumba | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | hale /ˈhale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Mbwa | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | ʻīlio /ʔiːˈlio/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuliː/ |
| Paka | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pusi /pusi/ | pōpoki /ˈpoːpoki/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Mkono | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /lima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Jicho | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | maka /ˈmaka/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Habari | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | malo ni /malo ni/ | aloha /ɐˈloha/ | taalofa /taːlofa/ | talofa /talofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Asante | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ | fakafetai /fakafetai/ | mahalo /mɐˈhalo/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːloː/ |
| Moja | tayi /ˈtaji/ | tahi /ˈtahi/ | tahi /tahi/ | ʻekahi /ʔeˈkahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| Nzuri | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | lelei /lelei/ | maikaʻi /maiˈkaʔi/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.