Faka'uvea

Kiwallis

Kiaustronesia (Polynesian, Tongic)

FamiliaKiaustronesia (Polynesian, Tongic) Wasemaji~10K HatiKilatini NchiWallis na Futuna (himaya ya ng'ambo ya Ufaransa); diaspora nchini New Caledonia Lugha rasmiNdiyo (rasmi kwa pamoja kwa uhalisia huko Wallis na Futuna, pamoja na Kifaransa) ISO 639-3wls Glottocodeeast2447

Kiwallis (Faka'uvea), kinachozungumzwa katika Kisiwa cha Wallis ('Uvea) ndani ya ushirika wa Kifaransa wa Wallis na Futuna, ni lugha ya Kipolinesia ya kikundi-ndogo cha Kitongiki inayohusiana kwa karibu zaidi na Kiniuafo'ou na Kitonga, ingawa mawasiliano makubwa na majirani wa Kisamoa yamefunika msamiati mwingi wa mtindo wa Kisamoa. Inahifadhi orodha ya kawaida ya Kipolinesia ya irabu 5 tu na konsonanti takriban 12 zikiwemo kizuizi cha koromeo cha kifonimu /ʔ/ (kinachoandikwa ‘), na hutumia mpangilio wa maneno VSO wenye uwekaji-alama wa kisarufi wa ergative-absolutive kupitia vihusishi. Licha ya wazungumzaji wapatao 10,000, bado ni lugha ya kila siku ya kisiwa hicho na ina hadhi rasmi pamoja na Kifaransa.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kiwallis

Maji

vai

/vai/

Moto

afi

/aˈfi/

Jua

laʻā

/laˈʔaː/

Mwezi

māhina

/maːˈhina/

Nyota

fetuʻu

/fetuʔu/

Mama

faʻē

/faˈʔeː/

Baba

tāmai

/taːˈmai/

Mimi

au

/au/

Wewe

koe

/koe/

Jina

higoa

/hiŋoa/

Jicho

mata

/ˈmata/

Mkono

nima

/ˈnima/

Moyo

mafu

/ˈmafu/

Upendo

ʻofa

/ˈʔofa/

Mti

ʻakau

/ʔaˈkau/

Nyumba

fale

/ˈfale/

Mbwa

kulī

/kuˈliː/

Paka

pusi

/ˈpusi/

Kula

kai

/kai/

Kunywa

inu

/ˈinu/

Moja

tahi

/ˈtahi/

Mbili

lua

/lua/

Habari

mālō te maʻuli

/maːloː te maˈʔuli/

Asante

mālō

/maːˈloː/

Nzuri

lelei

/leˈlei/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Polynesian, Tongic) zinazohusiana

Maana KiwallisKifutuna cha MasharikiKitongaKipukapukaKitokelauKituvaluKiniue
Maji vai /vai/ vai /vai/ vai /vai/ wai /wai/ vai /vai/ vai /vai/ vai /vai/
Moto afi /aˈfi/ afi /ˈafi/ afi /afi/ awi /ˈawi/ afi /afi/ afi /afi/ afi /afi/
Jua laʻā /laˈʔaː/ la'ā /laˈʔaː/ laʻā /laʔaː/ la /la/ la /la/ laa /laː/ /laː/
Mwezi māhina /maːˈhina/ māsina /maːˈsina/ māhina /maːhina/ malama /maˈlama/ malama /malama/ masina /masina/ mahina /mahina/
Nyota fetuʻu /fetuʔu/ fetu'u /feˈtuʔu/ fetuʻu /fetuʔu/ wetū /wetuː/ fetu /fetu/ fetū /feˈtuː/ fetū /feˈtuː/
Mama faʻē /faˈʔeː/ tinana /tiˈnana/ faʻē /faʔeː/ mama /ˈmama/ mātua /maːtua/ maatua /maːtua/ matua fifine /matua fifine/
Baba tāmai /taːˈmai/ tamana /taˈmana/ tamai /tamai/ matua /maˈtua/ tamana /tamana/ tamana /tamana/ matua taane /matua taːne/
Mimi au /au/ au /au/ au /au/ au /au/ au /au/ au /au/ au /au/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.