Kifutuna cha Mashariki

Kifutuna cha Mashariki, kiitwacho Fakafutuna na wasemaji wake, ni lugha ya Kipolinesia ya Futuna na kisiwa jirani cha Alofi, nusu ndogo na ya mbali zaidi ya himaya ya Ufaransa ya Wallis na Futuna. Ni lugha ya Kipolinesia cha Kiini ambayo ndugu zake wa karibu zaidi ni Kiwallis, Kisamoa na Kitokelau, na ina mfumo mdogo wa kawaida wa sauti wa Kipolinesia: konsonanti kumi na moja zikiwemo kizuizi cha koromeo chenye hadhi ya fonimu, irabu tano zinazotofautiana kwa ufupi na urefu, na silabi wazi kabisa za muundo (C)V. Rekodi yake ya kwanza ya maandishi ni orodha ya maneno 118 iliyokusanywa na mabaharia Waholanzi Schouten na Le Maire mwaka 1616, mojawapo ya orodha za maneno za kale zaidi kwa lugha yoyote ya Kipolinesia. Wasemaji wengi leo hawaishi Futuna yenyewe bali New Caledonia, na katika maandishi ya kila siku alama za makroni na apostrofi za kizuizi cha koromeo mara nyingi huachwa kwa kukosa kibodi zinazoziweza. Kwa kuwa Kifaransa kinatawala shuleni na katika utawala, lugha hii huainishwa kuwa katika hatari ya kutoweka.