Afaan Oromoo
Kioromo
Kikushi
Kioromo kilipitisha hati ya Kilatini ya Qubee mwaka 1991. Mfumo wake wa utawala wa Gadaa unatambuliwa na UNESCO.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kioromo
Maji
bishaan
/biʃaːn/
Moto
ibidda
/ibidːa/
Jua
aduu
/aduː/
Mwezi
jiʼa
/dʒiʔa/
Nyota
urjii
/urdʒiː/
Mama
haadha
/haːɗa/
Baba
abbaa
/abːaː/
Mimi
ani
/ani/
Wewe
ati
/ati/
Jina
maqaa
/makʼaː/
Jicho
ija
/idʒa/
Mkono
harka
/haɾka/
Moyo
onnee
/onːeː/
Upendo
jaalala
/dʒaːlala/
Mti
muka
/muka/
Nyumba
mana
/mana/
Mbwa
saree
/saɾeː/
Paka
adurree
/aduɾːeː/
Kula
nyaachuu
/ɲaːtʃuː/
Kunywa
dhuguu
/ɗuɡuː/
Moja
tokko
/tokːo/
Mbili
lama
/lama/
Habari
akkam
/akːam/
Asante
galatoomi
/ɡalatoːmi/
Nzuri
gaarii
/ɡaːriː/
Kompyuta
koompitara
/koːmpitara/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Cushitic zinazohusiana
| Maana | Kioromo | Kigedeo | Kikonso | Kisidamo | Kihausa | Kisaho | Kiwolaytta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | bishaan /biʃaːn/ | woyye /wojːe/ | pishaa /piʃaː/ | waayyo /waːjːo/ | ruwa /ɾuwaː/ | lee /leː/ | haatta /haːtːa/ |
| Moto | ibidda /ibidːa/ | gira /ɡiɾa/ | apitta /apitːa/ | giiraa /ɡiːraː/ | wuta /wuta/ | gira /ɡira/ | tama /tama/ |
| Jua | aduu /aduː/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | piirtuta /piːrtuta/ | arrishshe /arːiʃːe/ | rana /ɾaːnaː/ | ayro /ajɾo/ | awa /awa/ |
| Mwezi | jiʼa /dʒiʔa/ | agina /aɡina/ | leya /leja/ | agana /aɡana/ | wata /wata/ | alsa /alsa/ | aginaa /aɡinaː/ |
| Nyota | urjii /urdʒiː/ | urje /urdʒe/ | hikkitta /hikːitːa/ | beeddakko /beːdːakko/ | tauraro /tauraːro/ | cutuk /ħutuk/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ |
| Mama | haadha /haːɗa/ | aaki /aːki/ | aayyaa /aːjːaː/ | ama /ama/ | uwa /uwaː/ | ina /ina/ | aaya /aːja/ |
| Baba | abbaa /abːaː/ | eke /eke/ | aappaa /aːpːaː/ | anna /anːa/ | uba /ubaː/ | abba /abba/ | aawa /aːwa/ |
| Mimi | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | ani /ani/ | ni /niː/ | anu /ʔanu/ | taani /taːni/ |
| Wewe | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | ati /ati/ | kai /kai/ | atu /ʔatu/ | neeni /neːni/ |
| Jina | maqaa /makʼaː/ | su'ma /suʔma/ | maχχa /maχːa/ | suʼma /suʔma/ | suna /suːnaː/ | migaq /miɡaːʕ/ | sunttaa /suntːaː/ |
| Jicho | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ilta /ilta/ | ille /ilːe/ | ido /idoː/ | inti /inti/ | ayfee /ajfeː/ |
| Mkono | harka /haɾka/ | anga /aŋɡa/ | harka /harka/ | anga /anɡa/ | hannu /hanːu/ | gaba /ɡaba/ | kushiyaa /kuʃijaː/ |
| Moyo | onnee /onːeː/ | wodana /wodana/ | sataʔta /sataʔta/ | wodanaa /wodanaː/ | zuciya /zutʃija/ | qalbe /qalbe/ | wozanaa /wozanaː/ |
| Upendo | jaalala /dʒaːlala/ | baxxa /baxːa/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | baxa /batʼa/ | ƙauna /kʼauna/ | kaxano /kaħano/ | siiqaa /siːqaː/ |
| Mti | muka /muka/ | haqqa /haqːa/ | ʛoyra /ʛojra/ | haqqe /haqːe/ | bishiya /biʃija/ | caar /ħaːr/ | mittaa /mitːaː/ |
| Nyumba | mana /mana/ | mine /mine/ | tika /tika/ | mine /mine/ | gida /ɡida/ | kalo /kalo/ | keettaa /keːtːaː/ |
| Mbwa | saree /saɾeː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | kuta /kuta/ | minceeti /mintʃeːti/ | kare /kaɾe/ | kare /kaɾe/ | kanaa /kanaː/ |
| Paka | adurree /aduɾːeː/ | adurre /aduɾːe/ | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | kyanwa /kʲanwa/ | dummu /dummu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ |
| Kula | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ittu /itːu/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | itaa /itaː/ | ci /tʃiː/ | niitan /niːtan/ | miya /miːja/ |
| Kunywa | dhuguu /ɗuɡuː/ | agittu /aɡitːu/ | ikiyaa /ikijaː/ | aguraa /aɡuraː/ | sha /ʃaː/ | yaaqab /jaːʕab/ | ushiya /uʃija/ |
| Moja | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | takka /takːa/ | mitto /mitːo/ | ɗaya /ɗaja/ | inki /inki/ | issino /isːino/ |
| Mbili | lama /lama/ | lame /lame/ | lakki /lakːi/ | lame /lame/ | biyu /biju/ | lammá /lamˈma/ | naaʼʼa /naːʔːa/ |
| Habari | akkam /akːam/ | mooye /moːje/ | nakaytaa /nakajtaː/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | sannu /sanːu/ | malaal /malaːl/ | saro /saro/ |
| Asante | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galaata /ɡalaːta/ | — /—/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | na gode /na ɡode/ | galatto /ɡalatto/ | galatay /ɡalataj/ |
| Nzuri | gaarii /ɡaːriː/ | danee /daneː/ | paʛaari /paʛaːri/ | danchu /dantʃu/ | nagari /naɡaɾi/ | meqe /meʕe/ | lo'o /loʔo/ |
| Kompyuta | koompitara /koːmpitara/ | — | — | — | kwamfuta /kʷamfuta/ | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.