Norsk
Kinorwe
Kijerumani
Pia hujulikana kama: Norwegian, Bokmål, Bokmal
Kinorwei (norsk) ni lugha ya Kijerumani cha Kaskazini inayozungumzwa hasa Norway na yenye uhusiano wa karibu na Kideni na Kiswidi; uelewano ni mkubwa lakini hutegemea jozi ya lugha, njia ya mazungumzo au maandishi na uzoefu wa mzungumzaji. Ina viwango viwili rasmi vya maandishi vilivyo sawa kisheria, Bokmål na Nynorsk, wala si lugha mbili zinazolingana za mazungumzo. Bokmål ilitokana na kugeuzwa kwa Kideni cha maandishi kilichotumika wakati wa utawala wa Denmark kuwa cha Kinorwei, huku Ivar Aasen akiunda msingi wa Nynorsk katika karne ya kumi na tisa kutokana na utafiti linganishi wa lahaja za Norway. Lahaja za eneo bado hutumiwa sana katika maisha ya umma na binafsi, na hakuna kiwango cha maandishi kinachoamuru matamshi moja. Kinorwei kwa kawaida huweka kitenzi nafasi ya pili katika kishazi kikuu; lahaja nyingi hutofautisha shadda mbili za kileksika za toni, ingawa utamkaji wake hutofautiana na baadhi ya lahaja hazina utofauti huo.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kinorwe
Maji
vann
/vɑnː/
Moto
ild
/ilː/
Jua
sol
/suːl/
Mwezi
måne
/moːnə/
Nyota
stjerne
/ˈʂæːɳə/
Mama
mor
/muːr/
Baba
far
/fɑːr/
Mimi
jeg
/jæɪ/
Wewe
du
/dʉː/
Jina
navn
/nɑʋn/
Jicho
øye
/øjə/
Mkono
hånd
/hɔnː/
Moyo
hjerte
/jæɾtə/
Upendo
kjærlighet
/çæːɾliheːt/
Mti
tre
/treː/
Nyumba
hus
/hʉːs/
Mbwa
hund
/hʉnː/
Paka
katt
/kɑtː/
Kula
spise
/spiːsə/
Kunywa
drikke
/drɪkːə/
Moja
en
/eːn/
Mbili
to
/tuː/
Habari
hei
/hɛɪ/
Asante
takk
/tɑkː/
Nzuri
bra
/brɑː/
Kekeo
gjøk
/jøːk/
Woof
voff voff
/vɔf vɔf/
Kompyuta
datamaskin
/ˈdɑːtamaˌʃiːn/
Sushi
sushi
/ˈsʉːʃi/
Dopamini
dopamin
/dʉpaˈmiːn/
Alama ya @
krøllalfa
/ˈkrœlːɑlfɑ/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Germanic zinazohusiana
| Maana | Kinorwe | Kinorwe (Nynorsk) | Kiswidi | Kidenmaki | Kinordi cha Kale | Kijerumani cha Chini | Kiingereza cha Kati |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | vann /vɑnː/ | vatn /vɑːtn/ | vatten /vatːɛn/ | vand /vanˀ/ | vatn /vɑtn/ | Water /vɑːtɐ/ | water /watər/ |
| Moto | ild /ilː/ | eld /ɛld/ | eld /ɛld/ | ild /ilˀ/ | eldr /eldr/ | Füer /fyːɐ/ | fyr /fyːr/ |
| Jua | sol /suːl/ | sol /suːl/ | sol /suːl/ | sol /soːˀl/ | sól /soːl/ | Sünn /zʏn/ | sonne /sɔnːə/ |
| Mwezi | måne /moːnə/ | måne /moːnə/ | måne /moːnɛ/ | måne /mɔːnə/ | máni /mɑːni/ | Maan /maːn/ | mone /moːnə/ |
| Nyota | stjerne /ˈʂæːɳə/ | stjerne /ˈʃæːɳə/ | stjärna /ˈɧæːɳa/ | stjerne /ˈsdjɛɐ̯nə/ | stjarna /ˈstjarna/ | Steern /steːrn/ | sterre /ˈstɛrːə/ |
| Mama | mor /muːr/ | mor /muːr/ | mamma /mamːa/ | mor /moɐ̯ˀ/ | móðir /moːðir/ | Moder /moːdɐ/ | moder /moːdər/ |
| Baba | far /fɑːr/ | far /fɑːr/ | pappa /papːa/ | far /fɑːˀ/ | faðir /fɑðir/ | Vader /fɑːdɐ/ | fader /faːdər/ |
| Mimi | jeg /jæɪ/ | eg /eːɡ/ | jag /jɑːɡ/ | jeg /jɑ/ | ek /ek/ | ik /ɪk/ | I /iː/ |
| Wewe | du /dʉː/ | du /dʉː/ | du /dʉː/ | du /du/ | þú /θuː/ | du /duː/ | thou /θuː/ |
| Jina | navn /nɑʋn/ | namn /nɑmn/ | namn /namn/ | navn /nɑwˀn/ | nafn /nafn/ | Naam /naːm/ | name /ˈnaːmə/ |
| Jicho | øye /øjə/ | auga /æʉɡɑ/ | öga /øːɡa/ | øje /ʌjə/ | auga /ɑuɣɑ/ | Oog /oːx/ | eye /iːə/ |
| Mkono | hånd /hɔnː/ | hand /hɑnd/ | hand /hand/ | hånd /hɔnˀ/ | hǫnd /hɔnd/ | Hand /hant/ | hand /hand/ |
| Moyo | hjerte /jæɾtə/ | hjarte /jɑːrtə/ | hjärta /ˈjæʈːa/ | hjerte /jæɐ̯d̥ə/ | hjarta /hjɑrtɑ/ | Hart /haɐt/ | herte /hɛrtə/ |
| Upendo | kjærlighet /çæːɾliheːt/ | kjærleik /çæːrlɛik/ | kärlek /ɕæːɭɛk/ | kærlighed /kʰæɐ̯liheð̠ˀ/ | ást /ɑːst/ | Leev /leːf/ | love /lʊvə/ |
| Mti | tre /treː/ | tre /treː/ | träd /trɛːd/ | træ /tʁɛːˀ/ | tré /treː/ | Boom /boːm/ | tre /treː/ |
| Nyumba | hus /hʉːs/ | hus /huːs/ | hus /hʉːs/ | hus /huːˀs/ | hús /huːs/ | Huus /huːs/ | hous /huːs/ |
| Mbwa | hund /hʉnː/ | hund /hʉnd/ | hund /hɵnd/ | hund /hunˀ/ | hundr /hundr/ | Hund /hʊnt/ | hound /huːnd/ |
| Paka | katt /kɑtː/ | katt /kɑtː/ | katt /katː/ | kat /kʰæd̥/ | kǫttr /kɔtːr/ | Katt /kat/ | catte /katːə/ |
| Kula | spise /spiːsə/ | eta /eːtɑ/ | äta /ɛːta/ | spise /sb̥iːsə/ | eta /etɑ/ | eten /eːtn̩/ | eten /eːtən/ |
| Kunywa | drikke /drɪkːə/ | drikka /drɪkːɑ/ | dricka /drɪkːa/ | drikke /dʁɛɡ̊ə/ | drekka /drekːɑ/ | drinken /drɪŋkn̩/ | drinken /drɪŋkən/ |
| Moja | en /eːn/ | ein /ɛɪn/ | en /eːn/ | en /eːˀn/ | einn /ɛinː/ | een /eːn/ | oon /oːn/ |
| Mbili | to /tuː/ | to /tuː/ | två /tvoː/ | to /tˢoˀ/ | tveir /tveir/ | twee /tveː/ | two /twɔː/ |
| Habari | hei /hɛɪ/ | hei /hɛɪ/ | hej /hɛj/ | hej /haj/ | heill /hɛilː/ | Moin /mɔɪn/ | hail /hɛːl/ |
| Asante | takk /tɑkː/ | takk /tɑkː/ | tack /takː/ | tak /tʰaɡ̊/ | þǫkk /θɔkː/ | Dankschöön /daŋkʃøːn/ | thank /θank/ |
| Nzuri | bra /brɑː/ | god /ɡuːd/ | bra /brɑː/ | god /ɡoːˀ/ | góðr /ɡoːðr/ | good /ɡoːt/ | good /ɡoːd/ |
| Kekeo | gjøk /jøːk/ | gauk /ɡæʉk/ | gök /jøːk/ | gøg /ˈɡøˀj/ | gaukr /ˈɡɔukr̩/ | Kukuk /ˈkuːkuk/ | cuccu /ˈkukuː/ |
| Woof | voff voff /vɔf vɔf/ | — | voff voff /vɔf vɔf/ | vov vov /vɒu vɒu/ | — | — | — |
| Kompyuta | datamaskin /ˈdɑːtamaˌʃiːn/ | datamaskin /ˈdɑːtamaˌʃiːn/ | dator /ˈdɑːtɔr/ | computer /kʰʌmˈpʰj̊uːd̥ɐ/ | — | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | rekenere /ˈrɛkənɛːrə/ |
| Sushi | sushi /ˈsʉːʃi/ | sushi /ˈsʉːʃi/ | sushi /ˈsʉːɧi/ | sushi /ˈsuɕi/ | skreið /ˈskreið/ | Sushi /ˈzuʃi/ | stokfish /ˈstɔkfiʃ/ |
| Dopamini | dopamin /dʉpaˈmiːn/ | dopamin /dʉpaˈmiːn/ | dopamin /dɔpaˈmiːn/ | dopamin /dopaˈmiːˀn/ | — | Dopamin /dopaˈmiːn/ | — |
| Alama ya @ | krøllalfa /ˈkrœlːɑlfɑ/ | — | snabel-a /ˈsnɑːbɛlɑː/ | snabel-a /ˈsneˀbl̩æˀ/ | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.