Makasae
Kimakasae
Trans-New Guinea (Timor-Alor-Pantar, Eastern Timor)
Makasae is the most widely spoken Papuan (non-Austronesian) language west of mainland New Guinea, with roughly 100,000 speakers in the Baucau and Viqueque municipalities of eastern Timor-Leste. It belongs to the Eastern-Timor branch of the Timor-Alor-Pantar (Trans-New Guinea) family, closest to Makalero (with which it forms a dialect chain), then Fataluku and Oirata. Makasae is strongly isolating with SOV word order, and contains a heavy Austronesian loan layer from Tetum and the Kawaimina languages.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kimakasae
Maji
ira
/ˈira/
Moto
ata
/ˈata/
Jua
watu
/ˈwatu/
Mwezi
uru
/ˈuru/
Mama
ina
/ˈina/
Baba
baba
/ˈbaba/
Kula
nawa
/ˈnawa/
Kunywa
gehe
/ˈɡɛhɛ/
Upendo
—
/—/
Moyo
—
/—/
Mti
ate
/ˈate/
Nyumba
oma
/ˈoma/
Mbwa
defa
/ˈdɛfa/
Paka
—
/—/
Mkono
tana
/ˈtana/
Jicho
nana
/ˈnana/
Habari
—
/—/
Asante
—
/—/
Moja
u
/ʔu/
Nzuri
rau
/rau/
Vyanzo
- Huber, J. (2008) First Steps Towards a Reference Grammar of Makasae: A Language of East Timor. LINCOM Studies in Austronesian Linguistics 195.
- Brotherson, A. (2003) A Spatial Odyssey: Referring to Space in Makasae. MA thesis, Leiden Univ.
- Stokhof, W. A. L. (1975) Preliminary notes on the Oirata language. Pacific Linguistics B-43.
- Schapper, A. (ed.) (2017) The Papuan Languages of Timor, Alor and Pantar, Vol. 2. De Gruyter Mouton.
- Glottolog: Makasae
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Trans-New Guinea (Timor-Alor-Pantar, Eastern Timor) zinazohusiana
| Maana | Kimakasae | Kidyirbal | Kiwalmajarri | Kibidayuh-Bukar | Kikavalan | Kietruska | Kiabau |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ira /ˈira/ | bana /ˈbana/ | ngapa /ˈŋapa/ | piin /piːn/ | zanum /zaˈnum/ | — /—/ | hu /hu/ |
| Moto | ata /ˈata/ | buni /ˈbuni/ | warlu /ˈwaɭu/ | apui /aˈpui/ | ramax /raˈmax/ | — /—/ | ya /ja/ |
| Jua | watu /ˈwatu/ | garri /ˈɡari/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ | biduh /biˈduh/ | siban /siˈban/ | usil /ˈuzil/ | ey /ej/ |
| Mwezi | uru /ˈuru/ | gagara /ɡaˈɡara/ | pira /ˈpira/ | bulan /buˈlan/ | buran /buˈran/ | tiur /ˈtiur/ | yen /jɛn/ |
| Mama | ina /ˈina/ | gumbu /ˈɡumbu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | sindo /sinˈdoʔ/ | tina /ˈtina/ | ati /ˈati/ | ipey /ˈipej/ |
| Baba | baba /ˈbaba/ | ngumi /ˈŋumi/ | kirta /ˈkiɭa/ | samah /saˈmah/ | tama /ˈtama/ | apa /ˈapa/ | aio /aˈio/ |
| Kula | nawa /ˈnawa/ | janganyu /ɟaŋˈaɲu/ | nga- /ŋa/ | kuman /kuˈman/ | quman /quˈman/ | — /—/ | ra /ɾa/ |
| Kunywa | gehe /ˈɡɛhɛ/ | jiwuli /ɟiˈwuli/ | nga- /ŋa/ | ŋinum /ŋiˈnum/ | mimum /miˈmum/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moyo | — /—/ | mugu /ˈmuɡu/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mti | ate /ˈate/ | yugu /ˈjuɡu/ | watiya /waˈtija/ | kayuh /kaˈjuh/ | kasuy /kaˈsuj/ | — /—/ | nɔw /nɔw/ |
| Nyumba | oma /ˈoma/ | mija /ˈmiɟa/ | ngurra /ˈŋura/ | ramin /raˈmin/ | lepaw /ləˈpaw/ | śuthi /ˈsuθi/ | a /a/ |
| Mbwa | defa /ˈdɛfa/ | guda /ˈɡuda/ | kunyarr /kuˈɲar/ | kaso /kaˈsoʔ/ | wasu /waˈsu/ | — /—/ | nwoh /nwɔh/ |
| Paka | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ngiyaw /ŋiˈjaw/ | — /—/ | — /—/ |
| Mkono | tana /ˈtana/ | mala /ˈmala/ | marnin /ˈmaɳin/ | təŋən /tə̆ˈŋən/ | rima /riˈma/ | — /—/ | yiha /jiha/ |
| Jicho | nana /ˈnana/ | jili /ˈɟili/ | purlka /ˈpuɭka/ | baten /baˈten/ | mata /maˈta/ | — /—/ | nene /ˈnɛnɛ/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Moja | u /ʔu/ | yara /ˈjara/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ | isaʔ /iˈsaʔ/ | issa /ˈissa/ | thu /θu/ | rin /ɾin/ |
| Nzuri | rau /rau/ | — /—/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ | biis /biːs/ | — /—/ | — /—/ | yapre /japɾɛ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.