Kiluvian

Kiluwi kilikuwa lugha ya Kihindi-Kizungu ya tawi la Kianatolia, yenye uhusiano wa karibu na Kihiti na iliyothibitishwa kuanzia karne ya 16 hadi karne ya 7 KK katika Anatolia na kaskazini mwa Siria. Kimesalia katika mapokeo mawili ya maandishi: Kiluwi cha kikabari huonekana hasa katika vifungu na vibao vya hifadhi za Kihiti, huku Kiluwi cha hieroglifu kikitumia hati asilia ya hieroglifu za Kianatolia, isiyohusiana na hieroglifu za Misri. Baada ya Milki ya Kihiti kuanguka karibu 1200 KK, maandishi ya hieroglifu yaliendelea katika dola za Enzi ya Chuma kama Karkemish, Melid na Tabal hadi upanuzi wa Waashuru katika karne ya 7 KK. Ugunduzi wa maandishi ya lugha mbili, Kiluwi na Kifoinike, huko Karatepe mwaka 1947 ulisaidia ufafanuzi, na marekebisho ya usomaji wa alama katika miaka ya 1970 yalithibitisha kwa uhakika zaidi kwamba matini za hieroglifu ziliandika Kiluwi.