Kanuri
Kikanuri
Nilo-Saharan (Saharan)
Kikanuri ni lugha ya watu wa Kanuri walio karibu na Ziwa Chad, vizazi vya himaya ya zama za kati ya Kanem-Bornu. Ni mojawapo ya lugha kubwa zaidi za Nilo-Sahara, yenye mfumo wa toni sita na konsonanti za kuvuta hewa ɓ, ɗ, ʄ.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikanuri
Maji
nji
/ndʒi/
Moto
kannu
/kanːu/
Jua
kiŋal
/kiŋal/
Mwezi
kəmbal
/kəmbal/
Mama
ya
/ja/
Baba
aba
/aba/
Kula
bayem
/bajem/
Kunywa
simem
/simem/
Upendo
nem-shanu
/nem ʃanu/
Moyo
karkə
/karkə/
Mti
kasua
/kasua/
Nyumba
fato
/fato/
Mbwa
keri
/keri/
Paka
yaba
/jaba/
Mkono
musko
/musko/
Jicho
shim
/ʃim/
Habari
lafiya
/lafija/
Asante
gushibe
/ɡuʃibe/
Moja
tilo
/tilo/
Nzuri
ngewu
/ŋɡewu/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Nilo-Saharan (Saharan) zinazohusiana
| Maana | Kikanuri | Kiolkol | Kikhassonke | Kimaranao | Kidyula | Kimaninka cha Mashariki | Kiluo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nji /ndʒi/ | kupa /kupa/ | ji /dʒi/ | ig /iɡ/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | pi /pi/ |
| Moto | kannu /kanːu/ | paral /paɻal/ | tasuma /tasuma/ | apoy /apoj/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | mach /matʃ/ |
| Jua | kiŋal /kiŋal/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | tile /tile/ | alongan /aloŋan/ | tile /tile/ | tile /tile/ | chieng' /tʃieŋ/ |
| Mwezi | kəmbal /kəmbal/ | kakal /kakal/ | kalo /kalo/ | bolan /bolan/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | dwe /dwe/ |
| Mama | ya /ja/ | ngangi /ŋaŋi/ | ba /ba/ | ina /ina/ | ba /ba/ | ba /ba/ | mama /mama/ |
| Baba | aba /aba/ | kaba /kaba/ | fa /fa/ | ama /ama/ | fa /fa/ | fa /fa/ | baba /baba/ |
| Kula | bayem /bajem/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | domu /domu/ | mangan /maŋan/ | dun /dun/ | domu /domu/ | chiemo /tʃiemo/ |
| Kunywa | simem /simem/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | min /min/ | minom /minom/ | min /min/ | min /min/ | madho /maðo/ |
| Upendo | nem-shanu /nem ʃanu/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanu /kanu/ | kalimo /kalimo/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | hera /hera/ |
| Moyo | karkə /karkə/ | piku /piku/ | dusu /dusu/ | pusoʔ /pusoʔ/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | chuny /tʃuɲ/ |
| Mti | kasua /kasua/ | warray /waɾaj/ | yiri /jiɾi/ | kayo /kajo/ | yiri /jiri/ | yiri /jiɾi/ | yath /jaθ/ |
| Nyumba | fato /fato/ | mariŋ /maɻiŋ/ | so /so/ | walay /walaj/ | so /so/ | lu /lu/ | ot /ot/ |
| Mbwa | keri /keri/ | kunpa /kunpa/ | wulu /wulu/ | aso /aso/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | guok /ɡuok/ |
| Paka | yaba /jaba/ | paka /paka/ | jakuma /dʒakuma/ | pusa /pusa/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | paka /paka/ |
| Mkono | musko /musko/ | mara /maɻa/ | bolo /bolo/ | lima /lima/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | lwedo /lwedo/ |
| Jicho | shim /ʃim/ | mil /mil/ | ɲa /ɲa/ | mata /mata/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲa /ɲa/ | wang' /waŋ/ |
| Habari | lafiya /lafija/ | palya /paʎa/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | kapian /kapijan/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni se /i ni se/ | misawa /misawa/ |
| Asante | gushibe /ɡuʃibe/ | marlu /maɻlu/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | salamat /salamat/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni se /i ni se/ | erokamano /erokamano/ |
| Moja | tilo /tilo/ | kuyu /kuju/ | kele /kele/ | isa /isa/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | achiel /atʃiel/ |
| Nzuri | ngewu /ŋɡewu/ | palya /paʎa/ | nyi /ɲi/ | mapia /mapija/ | ɲuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | maber /maber/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.