𑀳𑁆𑀯𑀢𑀦𑀽
Kikhotani
Indo-European (Iranian, Middle, Eastern, Saka) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kikhotani (au Kikhotani-Saka) ni lugha ya Kiajemi cha kale ya zama za kati ya tawi la Saka la mashariki, iliyohifadhiwa katika hati za Kibuddha za ufalme wa Kibuddha wa Khotani kwenye njia ya kusini ya Hariri. Inahusiana kwa karibu na Kitumshuq (pia Saka) na kwa mbali zaidi na lugha za Kiajemi cha Mashariki kama Kisogdia. Kama vile Kitochari, ilipotea baada ya watu wa Kituruki kuingia katika bonde la Tarim.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikhotani
Maji
𑀊𑀤𑀸
/uːdaː/
Moto
𑀆𑀢𑀭
/aːtar/
Jua
𑀉𑀭𑁆𑀫
/urma/
Mwezi
𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢
/maːsta/
Mama
𑀫𑀸𑀢
/maːta/
Baba
𑀧𑀺𑀢
/pita/
Kula
𑀧𑀭𑀢
/parætæ/
Kunywa
𑀧𑀻𑀅
/piːa/
Upendo
𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽
/arːuː/
Moyo
𑀬𑀲𑀻
/jasiː/
Mti
𑀤𑁆𑀭𑀼
/drːu/
Nyumba
𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳
/bjaːha/
Mbwa
𑀰𑀼
/ʂu/
Paka
𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼
/ʂʂarau/
Mkono
𑀤𑀲𑁆𑀢
/dasta/
Jicho
𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆
/tʃʰeʃman/
Habari
𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻
/drːuːdiː/
Asante
𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢
/pjaʃta/
Moja
𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼
/ɕːau/
Nzuri
𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢
/viratːa/
Vyanzo
- Bailey (1979) Dictionary of Khotan Saka
- Emmerick (1992) A Guide to the Literature of Khotan
- Glottolog: khot1251
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Iranian, Middle, Eastern, Saka) zinazohusiana
| Maana | Kikhotani | Kiparthi | Kisogdian | Kiajemi cha kale | Kiajemi cha kati (Pahlavi) | Kiavestiani | Kiajemi (Cha Kale) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 𑀊𑀤𑀸 /uːdaː/ | āb /aːb/ | ʾāp /aːp/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | 𐬁𐬞 /aːp/ | آب /aːb/ |
| Moto | 𑀆𑀢𑀭 /aːtar/ | ādar /aːdar/ | ʾātar /aːtar/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | آتش /aːtaʃ/ |
| Jua | 𑀉𑀭𑁆𑀫 /urma/ | xwar /xwar/ | xwr /xwar/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | خورشید /xʷarʃeːd/ |
| Mwezi | 𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢 /maːsta/ | māh /maːh/ | mʾx /maːx/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | ماه /maːh/ |
| Mama | 𑀫𑀸𑀢 /maːta/ | mād /maːd/ | mʾtr /maːtar/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | مادر /maːdar/ |
| Baba | 𑀧𑀺𑀢 /pita/ | pid /pid/ | ptr /pitar/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | پدر /pidar/ |
| Kula | 𑀧𑀭𑀢 /parætæ/ | xward- /xward/ | xwartan /xwartan/ | 𐎧𐎼 /xar/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | خوردن /xʷurdan/ |
| Kunywa | 𑀧𑀻𑀅 /piːa/ | pī- /piː/ | pi- /pi/ | 𐎱𐎠 /paː/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | 𐬞𐬁 /paː/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ |
| Upendo | 𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽 /arːuː/ | friyādan /frijaːdan/ | frytk /friːtak/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | عشق /ʔiʃq/ |
| Moyo | 𑀬𑀲𑀻 /jasiː/ | zyrd /zird/ | dyl /dil/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | دل /dil/ |
| Mti | 𑀤𑁆𑀭𑀼 /drːu/ | dār /daːr/ | drxt /draxt/ | — /—/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | درخت /diraxt/ |
| Nyumba | 𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳 /bjaːha/ | xānag /xaːnaɡ/ | kṯʾk /kaθaːk/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | خانه /xaːna/ |
| Mbwa | 𑀰𑀼 /ʂu/ | spag /spaɡ/ | ʾkw /aːkuː/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | سگ /saɡ/ |
| Paka | 𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼 /ʂʂarau/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | — /—/ | گربه /ɡurba/ |
| Mkono | 𑀤𑀲𑁆𑀢 /dasta/ | dast /dast/ | dst /dast/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | دست /dast/ |
| Jicho | 𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆 /tʃʰeʃman/ | čašm /tʃaʃm/ | cšm /tʃaʃm/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | چشم /t͡ʃaʃm/ |
| Habari | 𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻 /drːuːdiː/ | drōd /droːd/ | drwd /druːd/ | — /—/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | — /—/ | درود /duruːd/ |
| Asante | 𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢 /pjaʃta/ | spās /spaːs/ | — /—/ | — /—/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | — /—/ | سپاس /sipaːs/ |
| Moja | 𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼 /ɕːau/ | ēw /eːw/ | yw /jɛw/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | یک /jak/ |
| Nzuri | 𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢 /viratːa/ | nēw /neːw/ | nyk /neːk/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | نیک /neːk/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.