Asháninka
Arawakan (Southern, Kampan)
Asháninka is the largest Arawakan language of Peru and one of the principal indigenous languages of the Peruvian Amazon. The Asháninka people, with their characteristic kushma robes, are one of the most populous Amazonian indigenous groups. Like other Arawakan languages, it has cross-referencing pronominal affixes and noun-classifier morphology. Survived massacres during the Sendero Luminoso conflict (1980s-90s) and remains in active intergenerational use.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Asháninka
Maji
nija
/nidʒa/
Moto
paamari
/paːmaɾi/
Jua
oorya
/oːɾja/
Mwezi
kashiri
/kaʃiɾi/
Mama
ina
/ina/
Baba
apa
/apa/
Kula
noyaki
/nojaki/
Kunywa
noiri
/noiɾi/
Upendo
nonintsi
/nonintsi/
Moyo
nosanto
/nosanto/
Mti
inchato
/intʃato/
Nyumba
pankotsi
/paŋkotsi/
Mbwa
otsiti
/otsiti/
Paka
mishito
/miʃito/
Mkono
nako
/nako/
Jicho
noki
/noki/
Habari
aviro
/aβiɾo/
Asante
naranki
/naɾaŋki/
Moja
aparoni
/apaɾoni/
Nzuri
kameetsa
/kameːtsa/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Arawakan (Southern, Kampan) zinazohusiana
| Maana | Asháninka | Kishipibo-Conibo | Kiyagaria | Kinahuatl cha Huasteca cha Kati | Kinahuatl cha Huasteca cha Magharibi | Kiwarao | Kikiribati |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nija /nidʒa/ | jene /xene/ | nofa /nofa/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | hoidu /hojdu/ | ran /ɾan/ |
| Moto | paamari /paːmaɾi/ | chii /tʃiː/ | yo /jo/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | hekunu /hekunu/ | ai /ai/ |
| Jua | oorya /oːɾja/ | bari /bari/ | kena /kena/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | ya /ja/ | tai /tai/ |
| Mwezi | kashiri /kaʃiɾi/ | oxe /oʃe/ | ulu /ulu/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | waniku /waniku/ | namwakaina /namʷakaina/ |
| Mama | ina /ina/ | tita /tita/ | nene /nene/ | nana /nana/ | nana /nana/ | dani /dani/ | tinau /tinau/ |
| Baba | apa /apa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | tata /tata/ | tata /tata/ | daka /daka/ | tamau /tamau/ |
| Kula | noyaki /nojaki/ | piti /piti/ | na /na/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | nahoro /nahoɾo/ | amwarake /amʷaɾake/ |
| Kunywa | noiri /noiɾi/ | xeati /ʃeati/ | nava /nava/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | osi /osi/ | nima /nima/ |
| Upendo | nonintsi /nonintsi/ | noi /noi/ | amige /amiɡe/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | anaubu /anaubu/ | tangira /taŋiɾa/ |
| Moyo | nosanto /nosanto/ | joi /xoi/ | nemo /nemo/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | obonona /obonona/ | nano /nano/ |
| Mti | inchato /intʃato/ | jiwi /xiwi/ | yake /jake/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | dau /daw/ | kai /kai/ |
| Nyumba | pankotsi /paŋkotsi/ | xobo /ʃobo/ | nono /nono/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | hanoko /hanoko/ | auti /auti/ |
| Mbwa | otsiti /otsiti/ | ochiti /otʃiti/ | yapa /japa/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | aurahu /auɾahu/ | kamea /kamea/ |
| Paka | mishito /miʃito/ | mishi /miʃi/ | pusi /pusi/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mishi /miʃi/ | katu /katu/ |
| Mkono | nako /nako/ | mëken /mɯken/ | bayo /bajo/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | mokomoko /mokomoko/ | bai /bai/ |
| Jicho | noki /noki/ | bero /bero/ | gago /ɡaɡo/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | mu /mu/ | mata /mata/ |
| Habari | aviro /aβiɾo/ | jakon raoma /xakon raoma/ | amige /amiɡe/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | yakera /jakeɾa/ | mauri /mauɾi/ |
| Asante | naranki /naɾaŋki/ | gracias /ɡrasjas/ | tega /teɡa/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | kase /kase/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ |
| Moja | aparoni /apaɾoni/ | westíora /westioɾa/ | kahene /kahene/ | ce /se/ | ce /se/ | hisaka /hisaka/ | teuana /teuana/ |
| Nzuri | kameetsa /kameːtsa/ | jakon /xakon/ | kavi /kavi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | yakera /jakeɾa/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.