Wawle
Kibaoulé
Niger-Kongo (Kwa, Tano)
Kibaoulé (Wawle) ni lugha kubwa zaidi ya tawi la Kiakan katika sehemu ya kati ya Côte d'Ivoire. Watu wa Baoulé walihama kutoka Ghana katika karne ya 18 chini ya Malkia Pokou na ni mojawapo ya makabila makubwa zaidi nchini Côte d'Ivoire.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kibaoulé
Maji
nzue
/nzue/
Moto
sin
/sĩ/
Jua
wia
/wia/
Mwezi
anglo
/aŋlo/
Nyota
nzraama
/nzraːma/
Mama
nin
/nĩ/
Baba
baba
/baba/
Mimi
mín
/mĩ́/
Wewe
wɔ
/wɔ/
Jina
dunman
/dũmã/
Jicho
nyrun
/ɲɾũ/
Mkono
sa
/sa/
Moyo
awlɛn
/awlɛ̃/
Upendo
klo
/klo/
Mti
waka
/waka/
Nyumba
sua
/sua/
Mbwa
alua
/alua/
Paka
bisua
/bisua/
Kula
di
/di/
Kunywa
nɔ
/nɔ/
Moja
kun
/kũ/
Mbili
nɲɔn
/ɲɔ̃/
Habari
akwaba
/akwaba/
Asante
moh
/mo/
Nzuri
kpa
/kpa/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo (Kwa, Tano) zinazohusiana
| Maana | Kibaoulé | Kinzima | Kiakan (Twi) | Kiembera cha Kaskazini | Kirwa | Kiewondo | Kiaramu Kipya cha Kiashuru |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nzue /nzue/ | nzule /nzule/ | nsuo /nsuo/ | do /do/ | mende /mende/ | medzim /medzim/ | ܡܝܐ /mijja/ |
| Moto | sin /sĩ/ | sinya /sinja/ | ogya /odʑa/ | tu /tu/ | msika /msika/ | ndoa /ndoa/ | ܢܘܪܐ /nura/ |
| Jua | wia /wia/ | ewia /ewia/ | owia /owia/ | hewa /hewa/ | mlao /mlao/ | dzōb /dʒoːb/ | ܫܡܫܐ /ʃimʃa/ |
| Mwezi | anglo /aŋlo/ | siane /sjane/ | ɔsrane /ɔsrane/ | ahuru /ahuɾu/ | mwere /mwere/ | ngɔn /ŋɡɔn/ | ܣܗܪܐ /sahra/ |
| Nyota | nzraama /nzraːma/ | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | nsoromma /n̩sòròmmá/ | chidua /tʃidua/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | ôtɛtɛ /ótɛtɛ/ | ܟܵܘܟ݂ܒ݂ܵܐ /ˈkoxwa/ |
| Mama | nin /nĩ/ | enwo /enwo/ | ɛna /ɛna/ | papa /papa/ | mama /mama/ | nyia /ɲia/ | ܝܡܐ /jimma/ |
| Baba | baba /baba/ | papa /papa/ | agya /adʑa/ | apa /apa/ | baba /baba/ | tara /taɾa/ | ܒܒܐ /baba/ |
| Mimi | mín /mĩ́/ | me /mè/ | me /mɪ̀/ | mʉ /mɨ/ | inyi /iɲi/ | ma /má/ | ܐܵܢܵܐ /ˈʔɑːnɑ/ |
| Wewe | wɔ /wɔ/ | wɔ /wɔ/ | wo /wʊ̀/ | bʉ /bɨ/ | uwe /uwe/ | wa /wá/ | ܐܲܢ݉ܬ /ʔat/ |
| Jina | dunman /dũmã/ | duma /duma/ | din /dín/ | trʉ̃ /tɾɨ̃/ | irina /irina/ | jôé /ʒóé/ | ܫܸܡܵܐ /ˈʃɪmma/ |
| Jicho | nyrun /ɲɾũ/ | anye /anje/ | aniwa /aniwa/ | tau /tau/ | liso /liso/ | dzìs /dʒis/ | ܥܝܢܐ /ʕajna/ |
| Mkono | sa /sa/ | ɛsa /ɛsa/ | nsa /nsa/ | jua /xua/ | mkono /mkono/ | woó /woʔo/ | ܐܝܕܐ /iːða/ |
| Moyo | awlɛn /awlɛ̃/ | ahonle /ahonle/ | akoma /akoma/ | ƀakhuru /ɓakuɾu/ | ngiti /ŋɡiti/ | nlem /nlem/ | ܠܒܐ /libba/ |
| Upendo | klo /klo/ | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | ɔdɔ /ɔdɔ/ | ãỹba /ãɨba/ | lumbo /lumbo/ | nye'e /ɲeʔe/ | ܚܘܒܐ /xubba/ |
| Mti | waka /waka/ | baka /baka/ | dua /dua/ | bakuru /bakuɾu/ | mte /mte/ | elé /ele/ | ܐܝܠܢܐ /ilana/ |
| Nyumba | sua /sua/ | suakɛ /suakɛ/ | efie /efie/ | te /te/ | nyumba /ɲumba/ | nda /nda/ | ܒܝܬܐ /beθa/ |
| Mbwa | alua /alua/ | kraman /kraman/ | kraman /kraman/ | usa /usa/ | mboha /mboha/ | mvu /mvu/ | ܟܠܒܐ /kalba/ |
| Paka | bisua /bisua/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | misu /misu/ | paka /paka/ | esìŋga /esiŋɡa/ | ܩܛܘ /qaːtu/ |
| Kula | di /di/ | di /di/ | didi /didi/ | ko /ko/ | kuria /kuria/ | di /di/ | ܐܟܠ /axil/ |
| Kunywa | nɔ /nɔ/ | nu /nu/ | nom /nom/ | dorrare /doraɾe/ | kunyua /kuɲua/ | nyu /ɲu/ | ܫܬܐ /ʃate/ |
| Moja | kun /kũ/ | kʊ /kʊ/ | baako /baːko/ | aba /aba/ | mongo /moŋɡo/ | fok /fok/ | ܚܕ /xa/ |
| Mbili | nɲɔn /ɲɔ̃/ | nwiɔ /nwiɔ/ | mmienu /m̩mìɛ̀nu/ | umé /ume/ | iwi /iwi/ | bɛ̌ /bɛ̌/ | ܬܪܹܝܢ /treːn/ |
| Habari | akwaba /akwaba/ | akwaaba /akʷaːba/ | akwaaba /akʷaːba/ | sake bia /sake bia/ | kira /kiɾa/ | mbɔlɔ /mbɔlɔ/ | ܫܠܡܐ /ʃlaːma/ |
| Asante | moh /mo/ | medaase /medaase/ | medaase /medaase/ | bia bara /bia baɾa/ | asante /asante/ | akiba /akiba/ | ܒܣܝܡܐ /basima/ |
| Nzuri | kpa /kpa/ | kpa /kpa/ | pa /pa/ | bia /bia/ | kya /kja/ | mbaŋ /mbaŋ/ | ܛܒܐ /tˤaba/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.