Кӏваннав миццӏи

Kiandi

Caucasus Kaskazini-Mashariki (Avar-Andic, kikundi kidogo cha Andi)

FamiliaCaucasus Kaskazini-Mashariki (Avar-Andic, kikundi kidogo cha Andi) Wasemaji~6K HatiKisirili (mara kwa mara, wa dharura); kwa kawaida haiandikwi NchiUrusi (Dagestan) Lugha rasmiHapana (Kiavar hutumika kama lugha ya kifasihi ya eneo) ISO 639-3ani Glottocodeandi1255

Andi (Кӏваннав миццӏи) ni lugha ya Kaskazini-Mashariki ya Kaukasia ya kikundi kidogo cha Andic (tawi la Avar-Andic), inayozungumzwa na watu wapatao 6,000 katika vijiji tisa vya Wilaya ya Botlikh ya magharibi mwa milima ya Dagestan. Andi inashiriki sifa za kitaipolojia za Avar-Andic: orodha kubwa sana ya konsonanti (~fonimu 50+ zikijumuisha mfululizo wa ejective, pharyngealized, na labialized), mofolojia ya kuambatanisha (agglutinative), mpangilio wa ergative-absolutive wenye uergativi uliogawanyika, makundi manne hadi matano ya nomino, na mfumo wa kisarufi wa hali za nafasi wenye mifululizo mingi ya ulokalishaji. Andi haina hati rasmi yake yenyewe — Kiavar hutumika kama lugha ya kifasihi ya kanda, na Andi hurithishwa kwa mdomo; maelezo ya kiisimu ya kisasa (Salimov 2010, Cercvadze 1965) hutumia Kisirili cha dharura.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kiandi

Maji

лъен

/ɬen/

Moto

цӏай

/tsʼaj/

Jua

миллӏи

/milːi/

Mwezi

борцӏцӏо

/bortsʼːo/

Nyota

цӀцӀа

/tsʼːa/

Mama

ила

/ila/

Baba

има

/ima/

Mimi

ден

/dẽ/

Wewe

мин

/min/

Jina

цӀер

/tsʼeːr/

Jicho

гьаркӏо

/haɾkʼo/

Mkono

рекьа

/rekʼa/

Moyo

рокӏо

/rokʼo/

Upendo

/—/

Mti

рикьва

/riqʷːa/

Nyumba

хъоро

/qʼoro/

Mbwa

хвай

/χʷaj/

Paka

/—/

Kula

икъвин

/iqʷːin/

Kunywa

игьин

/iɣin/

Moja

цеб

/tseb/

Mbili

чӀеди

/tʃʼedi/

Habari

/—/

Asante

/—/

Nzuri

/—/

Kekeo

гиггу

/ɡiɡːu/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za NE Caucasian (Avar-Andic, Andic subgroup) zinazohusiana

Maana KiandiKibudukhKihunzibKikhvarshiKikryzKibabuzaProto-Austronesia
Maji лъен /ɬen/ хьед /ħed/ лъи /ɬiː/ лъа /ɬa/ xed /xed/ zalum /zalum/ *daNum /daNum/
Moto цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цIə /tsʼə/ цIа /tsʼa/ ts'a /tsʼa/ apoi /apoi/ *Sapuy /Sapuy/
Jua миллӏи /milːi/ рагъ /raʁ/ бохъ /boqχ/ бухъ /buqχ/ vïrïğ /vɨrɨʁ/ /—/ *waRi /waRi/
Mwezi борцӏцӏо /bortsʼːo/ ваз /vaz/ боцо /botso/ буца /butsa/ vats /vats/ zilias /siliəs/ *bulaN /bulaN/
Nyota цӀцӀа /tsʼːa/ хед /χed/ цӀирис /tsʼiris/ цӀирис /tsʼiris/ xed /xed/ botto /botːo/ *bituqen /bituqen/
Mama ила /ila/ баб /bab/ /—/ ишу /iʃu/ dada /dada/ tina /tina/ *ina /ina/
Baba има /ima/ дада /dada/ абу /abu/ обу /obu/ buba /buba/ tama /tama/ *ama /ama/
Mimi ден /dẽ/ зы /zɨ/ дə /də/ до /do/ zin /zin/ ka-ina /kaina/ *aku /aku/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.