кърыцӀаз кьеланджи

Kikryz

Kikaukasi cha Kaskazini-Mashariki (Lezgic, Kishahdagh)

FamiliaKikaukasi cha Kaskazini-Mashariki (Lezgic, Kishahdagh) Wasemaji~9K HatiKisirili (unukuzi wa kitaaluma); kwa kiasi kikubwa haujaandikwa katika matumizi ya jamii NchiAzabaijani (Wilaya ya Quba — vijiji vya Khryz, Jek, Haput, Yergüj, Alik) Lugha rasmiHapana (Kiazerbaijani ndiyo lugha pekee ya taifa) ISO 639-3kry Glottocodekryt1240

Kikryts (Kryz) ni lugha ya Kikaukasi cha Kaskazini-Mashariki ya tawi la Kilezgi (kikundi kidogo cha Shahdagh, dada wa Kibudukh), inayozungumzwa na takriban watu 9,000 katika vijiji vitano vya Rayon ya Quba kaskazini-mashariki mwa Azabajani (Khryz, Jek, Haput, Yergüj, Alik), pamoja na jamii za ughaibuni zilizohamishwa kwenye tambarare za chini za Bahari ya Caspian. Kwa kimaumbile ni ya kuvutia kwa mfumo wake wa madaraja tisa ya nomino (jinsia) — miongoni mwa makubwa zaidi katika lugha yoyote ya Kilezgi na kuakisi hali ya kale ya Proto-Lezgi — pamoja na mpangilio wa ergative-absolutive, seti tajiri ya hali za mahali (locative), na upatanifu wa daraja unaochochewa kwenye kitenzi. «Grammaire kryz» ya Authier (2009), iliyojengwa juu ya lahaja ya Alik, ingali ndio marejeo ya kawaida. Lugha hii haina hati rasmi ya jamii na haiandikwi katika matumizi ya kila siku; elimu hutolewa kwa Kiazabajani, na uhamishaji baina ya vizazi unadhoofika, huku Ethnologue ikiipa kiwango 6b (Inayotishiwa).

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kikryz

Maji

xed

/xed/

Moto

ts'a

/tsʼa/

Jua

vïrïğ

/vɨrɨʁ/

Mwezi

vats

/vats/

Nyota

xed

/xed/

Mama

dada

/dada/

Baba

buba

/buba/

Mimi

zin

/zin/

Wewe

vun

/vun/

Jina

tʼʷar

/tʼʷar/

Jicho

ul

/ul/

Mkono

kul

/kul/

Moyo

rikʼ

/rikʼ/

Upendo

mukan

/muˈkan/

Mti

xer

/xer/

Nyumba

xal

/xal/

Mbwa

xveqʼ

/χveqʼ/

Paka

/—/

Kula

ulkura

/ulˈkura/

Kunywa

hatsra

/hatsˈra/

Moja

sa

/sa/

Mbili

qʼʷad

/qʼʷad/

Habari

/—/

Asante

/—/

Nzuri

yiğin

/jiˈʁin/

Kekeo

гугу

/ɡuɡu/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Northeast Caucasian (Lezgic, Shahdagh) zinazohusiana

Maana KikryzKibudukhKialbania cha KaukasiaKilezgiKiaghulKirutulKitabasaran
Maji xed /xed/ хьед /ħed/ xe /xe/ яд /jad/ хьед /ħed/ хьед /ħed/ штар /ʃtar/
Moto ts'a /tsʼa/ цӏай /tsʼaj/ ow /oʊ/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏай /tsʼaj/ цӏа /tsʼa/
Jua vïrïğ /vɨrɨʁ/ рагъ /raʁ/ beɣ /beɣ/ рагъ /raʁ/ рагъ /raʁ/ варагъ /waraʁ/ рагъ /raʁ/
Mwezi vats /vats/ ваз /vaz/ ḳac̣ḳac̣ /kʼatsʼkʼatsʼ/ варз /varz/ ваз /vaz/ ваз /waz/ варз /varz/
Nyota xed /xed/ хед /χed/ /—/ гъед /ʁed/ гъед /ʁed/ хед /χed/ хяд /xæd/
Mama dada /dada/ баб /bab/ nana /nana/ диде /dide/ баб /bab/ нин /nin/ баб /bab/
Baba buba /buba/ дада /dada/ baba /baba/ буба /buba/ ада /ada/ дид /did/ дад /dad/
Mimi zin /zin/ зы /zɨ/ zu /zu/ зун /zun/ зун /zun/ зы /zɨ/ узу /uzu/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.