خليجي
Kiarabu cha Khaliji
Kiafro-Asia (Kisemiti)
Kiarabu cha Ghuba (Khaleeji) ni mwendelezo wa lahaja za Kiarabu cha Rasi ya Arabia unaozungumzwa kutoka kusini mwa Iraq na Kuwait, kandokando ya pwani ya magharibi ya Ghuba, kupitia mashariki mwa Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Falme za Kiarabu na kaskazini mwa Oman. Kinajumuisha aina za wakazi waliotulia na zenye asili ya Kibedui pamoja na tofauti kubwa za eneo, hivyo usemi wa Qatar, Kuwait, Bahrain, Emirati na Oman si matoleo yanayobadilishana ya kiwango kimoja kisichobadilika. Sifa zilizoenea lakini zinazotofautiana ni /q/ ya kihistoria kutamkwa [ɡ], uafrikishaji wa /k/ katika mazingira fulani ya kifonolojia na kijamii, na makundi tofauti ya viwakilishi na viishio vya vitenzi. Biashara ya baharini na uhamiaji umeleta msamiati kutoka Kiajemi, lugha za Asia Kusini, Kiswahili na, hivi karibuni, Kiingereza. Kiarabu cha Ghuba hutumiwa hasa katika mazungumzo ya kila siku na vyombo maarufu vya habari; Kiarabu Sanifu cha Kisasa hutumika kwa maandishi rasmi na shughuli za serikali, huku maandishi yasiyo rasmi ya lahaja yakitumia hati ya Kiarabu bila tahajia moja sanifu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiarabu cha Khaliji
Maji
ماء
/maːʔ/
Moto
نار
/naːr/
Jua
شمس
/ʃɑms/
Mwezi
قمر
/gɑmɑr/
Nyota
نجمة
/nɪjma/
Mama
أم
/ʔoːm/
Baba
أب
/ʔɑb/
Mimi
أنا
/aːna/
Wewe
إنت
/inta/
Jina
اسم
/isim/
Jicho
عين
/ʕajn/
Mkono
يد
/jɑd/
Moyo
قلب
/qɑlb/
Upendo
حب
/ħɑb/
Mti
شجرة
/ʃɑʒɑra/
Nyumba
بيت
/bejt/
Mbwa
كلب
/kalb/
Paka
قطة
/gɪtːa/
Kula
أكل
/ʔɑkɑl/
Kunywa
شرب
/ʃɑrɑb/
Moja
واحد
/wɑːħɪd/
Mbili
اثنين
/θneːn/
Habari
السلام عليكم
/assalaːmu ʕaleːkum/
Asante
شكراً
/ʃʊkrɑn/
Nzuri
حسن
/ħɑsan/
Kekeo
وَقْوَاق
/waqˈwaːq/
Kompyuta
كمبيوتر
/kambjuːtar/
Sushi
سوشي
/suːʃi/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Semitic) zinazohusiana
| Maana | Kiarabu cha Khaliji | Kiarabu (Kiyemeni) | Kiarabu cha Oman | Kiarabu cha Libya | Kiarabu (sanifu) | Kiarabu cha Urduni | Kiarabu cha Bahrain |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ماء /maːʔ/ | ماء /mɑːʔ/ | ماي /maːj/ | مية /majja/ | ماء /maːʔ/ | ماي /maːj/ | ماء / مي /mɑːʔ / miː/ |
| Moto | نار /naːr/ | نار /naːr/ | نار /naːɾ/ | نار /naːr/ | نار /naːr/ | نار /naːɾ/ | نار /nɑːr/ |
| Jua | شمس /ʃɑms/ | شمس /ʃɑms/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃəmːɛs/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃæms/ |
| Mwezi | قمر /gɑmɑr/ | قمر /ɡɑmɑr/ | قمر /ɡamaɾ/ | قمر /ɡəmɛr/ | قمر /qamar/ | قمر /ɡamar/ | قمر / چمر /qɑmɑr / tʃɑmɑr/ |
| Nyota | نجمة /nɪjma/ | نجمة /ˈnadʒmah/ | نجمة /nedʒma/ | نجمة /nədʒma/ | نجم /nadʒm/ | نجمة /nadʒme/ | نجمة /nɪdʒma/ |
| Mama | أم /ʔoːm/ | أم /ʔɪmm/ | أم /ʔumm/ | أم /ʔɛmm/ | أم /ʔumm/ | أم /ʔumː/ | أم / أمي /ʔəm / ʔæmːi/ |
| Baba | أب /ʔɑb/ | أب /ʔɑb/ | أب /ʔab/ | أب /ʔab/ | أب /ʔab/ | أب /ʔabː/ | أب / أبو /ʔəb / ʔæbu/ |
| Mimi | أنا /aːna/ | انا /ʔana/ | أنا /ana/ | أنا /aːna/ | أنا /ʔana/ | أنا /ʔana/ | أنا /aːna/ |
| Wewe | إنت /inta/ | انت /ˈʔant/ | إنت /inta/ | إنت /ənta/ | أنتَ /ʔanta/ | إنت /ʔinta/ | إنت /enta/ |
| Jina | اسم /isim/ | اسم /ism/ | اسم /ism/ | اسم /ɪsəm/ | اسم /ism/ | اسم /ʔism/ | اسم /isim/ |
| Jicho | عين /ʕajn/ | عين /ʕajn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕajn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕɑjn/ |
| Mkono | يد /jɑd/ | يد /jɑd/ | يد /jad/ | إيد /iːd/ | يد /jad/ | يد /jad/ | يد / إيد /jɑd / ʔiːd/ |
| Moyo | قلب /qɑlb/ | قلب /ɡɑlb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /qalb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /qælb/ |
| Upendo | حب /ħɑb/ | حب /ħɪbb/ | حب /ħubb/ | حب /ħɛb/ | حب /ħubb/ | حب /ħab/ | حب / يحب /ħəb / jəħəb/ |
| Mti | شجرة /ʃɑʒɑra/ | شجرة /ʃɑdʒɑrɑ/ | شجرة /ʃajaɾa/ | شجرة /ʃæɡːərɑ/ | شجرة /ʃadʒara/ | شجرة /ʃaʒaɾa/ | شجرة /ʃɑʒərə/ |
| Nyumba | بيت /bejt/ | بيت /bajt/ | بيت /beːt/ | دار /daːr/ | بيت /bajt/ | بيت /beːt/ | بيت / بيتة /bæjt / bæjtə/ |
| Mbwa | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | كلب /kalb/ | كلب / چلب /kalb / tʃælb/ |
| Paka | قطة /gɪtːa/ | ديمة /dɪmːa/ | قِطّة / قط /ɡɪtˤːa/ | قطوس /ɡatˤːuːs/ | قطة /qitˤtˤa/ | قطّة /ɡɪtːa/ | قطة / قِط /qɪtːə / qɪt/ |
| Kula | أكل /ʔɑkɑl/ | أكل /ʔɪkɪl/ | ياكل /jaːkil/ | أكل /ʔakɛl/ | أكل /ʔakala/ | أكل /ʔakal/ | أكل / يأكل /ʔəkɑl / jəʔkəl/ |
| Kunywa | شرب /ʃɑrɑb/ | شرب /ʃɪrɪb/ | يشرب /jiʃɾab/ | شرب /ʃɛrɛb/ | شرب /ʃariba/ | شرب /ʃaɾab/ | شرب / يشرب /ʃɑrɑb / jəʃrəb/ |
| Moja | واحد /wɑːħɪd/ | واحد /wɑːħɪd/ | واحد /waːħid/ | واحد /wɑːħɛd/ | واحد /waːħid/ | واحد /waːħid/ | واحد / وحدة /wɑːħɪd / wɑħdə/ |
| Mbili | اثنين /θneːn/ | اثنين /iθˈneːn/ | اثنين /θneːn/ | اثنين /tneːn/ | اثنان /iθnaːn/ | اثنين /tneːn/ | اثنين /θneːn/ |
| Habari | السلام عليكم /assalaːmu ʕaleːkum/ | مرحبا /mɑrħɑbɑ/ | السلام عليكم /asːalaːmu ʕalajkum/ | أهلا /ʔəhlæ/ | مرحبا /marħaba/ | كيف حالك /kɪf ħaːlak/ | مرحبا / السلام عليكم /mɑrħɑbæ / əs.sæːlɑːm ʕæ.læj.kəm/ |
| Asante | شكراً /ʃʊkrɑn/ | شكرا /ʃɪkrɑ/ | شكراً /ʃukɾaːn/ | شكرا /ʃʊkrɑ/ | شكرا /ʃukran/ | شكراً /ʃukran/ | شكراً / يسلموا /ʃʊkrɑn / jəs.læm.moː/ |
| Nzuri | حسن /ħɑsan/ | جيد /dʒɑjjɪd/ | حلو /ħalːu/ | زين /zeːn/ | جيد /dʒajjid/ | كويّس /kuweːs/ | حسن / حلو /ħɑsən / ħɑluː/ |
| Kekeo | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ |
| Kompyuta | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | حاسوب /ħaː.suːb/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ | كمبيوتر /kambjuːtar/ |
| Sushi | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | — | سوشي /suː.ʃiː/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.