Абаза бызшва

Kiabaza

Caucasus Kaskazini-Magharibi (Abkhaz-Abaza)

FamiliaCaucasus Kaskazini-Magharibi (Abkhaz-Abaza) Wasemaji~50–55K HatiKisirili NchiUrusi Lugha rasmiUrusi (Karachay-Cherkessia, lugha rasmi ya jamhuri) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3abq

Kiabaza (Абаза бызшва Abaza Byzšva, "lugha ya Waabaza") ni lugha ya Kikaukasia cha Kaskazini-Magharibi cha Jamhuri ya Karachay-Cherkess nchini Urusi, inayohusiana kwa karibu na Kiabkhaz (ab) — kwa pamoja zinaunda kikundi kidogo cha Abaza-Abkhaz, tawi ambalo kihistoria ni la kaskazini la Kikaukasia cha Kaskazini-Magharibi. Watu wa Abaza walihama kuelekea kaskazini kutoka kusini mwa Kaukasus kwa karne nyingi, na uhamisho wao mkuu wa karne ya 19 wakati wa Vita vya Urusi-Kaukasia ulipeleka wengi hadi Uturuki wa Kiottoman (diaspora ya Anatolia). Kiabaza kinatofautiana na Kiabkhaz hasa katika mfumo wa irabu (Kiabaza kina irabu 2 za kifonimu, Kiabkhaz kina 3), lakini kinashiriki sifa maarufu ya Kikaukasia cha Kaskazini-Magharibi ya konsonanti zaidi ya 60 dhidi ya irabu 2-3.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kiabaza

Maji

дзы

/dzə/

Moto

мца

/mtsa/

Jua

амра

/amra/

Mwezi

мыза

/məza/

Nyota

аяҵва

/ajatsʷʼa/

Mama

ан

/an/

Baba

аба

/aba/

Mimi

сара

/saˈra/

Wewe

уара

/waˈra/

Jina

хьыз

/xʲəz/

Jicho

ла

/la/

Mkono

напы

/napə/

Moyo

гвы

/ɡʷə/

Upendo

бзиабара

/bziabara/

Mti

ҵла

/tsʼla/

Nyumba

айни

/ajni/

Mbwa

ла

/la/

Paka

цгва

/tsɡwa/

Kula

фара

/fara/

Kunywa

жвара

/ʒwara/

Moja

заку

/zaku/

Mbili

ҩба

/ɥba/

Habari

мшыбзи

/mʃəbzi/

Asante

таабит

/taːbit/

Nzuri

бзи

/bzi/

Kekeo

квыква

/kʷǝkʷa/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za NW Caucasian (Abkhaz-Abaza) zinazohusiana

Maana KiabazaKiabkhazKikabardianKiubykhKiadygheKimandaKibilen
Maji дзы /dzə/ аӡы /adzə/ псы /psə/ bzə /bzə/ псы /psə/ ࡌࡉࡀ /mia/ አኳ /akwa/
Moto мца /mtsa/ амца /amtsa/ мафӏэ /mafʼa/ mzʼə /mzʼə/ машӏо /maʃʼo/ ࡍࡅࡓࡀ /nura/ ላእ /laʔ/
Jua амра /amra/ амра /amra/ дыгъэ /dəʁa/ dəɣʷa /dəɣʷa/ тыгъэ /təʁa/ ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ ኤርሕ /erəħ/
Mwezi мыза /məza/ амза /amza/ мазэ /maza/ mazə /mazə/ мазэ /maza/ ࡎࡉࡓࡀ /sira/ ቸራ /tʃəra/
Nyota аяҵва /ajatsʷʼa/ аеҵәа /ajtsʷʼa/ вагъуэ /waːʁʷa/ tʃʷʼakʲ /tʃʷʼakʲʼ/ жъуагъо /ʐʷaːʁʷa/ ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ ኰኵብ /kʷəkʷəb/
Mama ан /an/ ан /an/ анэ /ana/ nan /nan/ ны /nə/ ࡀࡌࡀ /ama/ እና /əna/
Baba аба /aba/ аб /ab/ адэ /ada/ tʷə /tʷə/ ты /tə/ ࡀࡁࡀ /aba/ አባ /aba/
Mimi сара /saˈra/ сара /saˈra/ сэ /sa/ sʁʷa /sʁʷa/ сэ /sa/ ࡀࡍࡀ /ˈana/ አን /an/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.