Аҧсуа бызшәа
Kiabkhaz
Caucasus Kaskazini-Magharibi (Abkhaz-Abaza)
Kiabkhaz lina fonimu mbili tu za vokali (a, ə) lakini zaidi ya konsonanti 50, na hutumia alfabeti ya Kirilliki iliyopanuliwa yenye herufi 64. Karibu kila nomino huanza kwa kiambishi cha kifafanuzi "а-".
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiabkhaz
Maji
аӡы
/adzə/
Moto
амца
/amtsa/
Jua
амра
/amra/
Mwezi
амза
/amza/
Nyota
аеҵәа
/ajtsʷʼa/
Mama
ан
/an/
Baba
аб
/ab/
Mimi
сара
/saˈra/
Wewe
уара
/waˈra/
Jina
ахьӡ
/axʲdz/
Jicho
абла
/abla/
Mkono
анапы
/anapə/
Moyo
агәы
/aɡʷə/
Upendo
абзиабара
/abziabara/
Mti
аҵла
/atsʼla/
Nyumba
аҩны
/aːɥnə/
Mbwa
ала
/aˈlːa/
Paka
ацгәы
/atsɡʷə/
Kula
афара
/afara/
Kunywa
ажәра
/aʒʷra/
Moja
акы
/akə/
Mbili
ҩба
/ɥba/
Habari
мшыбзиа
/mʃəbzia/
Asante
иҭабуп
/itʰabup/
Nzuri
абзиа
/abzia/
Kekeo
акәыкәы
/akʷǝkʷǝ/
Kompyuta
акомпиутер
/akompiˈuter/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za NW Caucasian (Abkhaz-Abaza) zinazohusiana
| Maana | Kiabkhaz | Kiabaza | Kikabardian | Kiadyghe | Kiubykh | Kimanda | Kiavestiani |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | аӡы /adzə/ | дзы /dzə/ | псы /psə/ | псы /psə/ | bzə /bzə/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | 𐬁𐬞 /aːp/ |
| Moto | амца /amtsa/ | мца /mtsa/ | мафӏэ /mafʼa/ | машӏо /maʃʼo/ | mzʼə /mzʼə/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ |
| Jua | амра /amra/ | амра /amra/ | дыгъэ /dəʁa/ | тыгъэ /təʁa/ | dəɣʷa /dəɣʷa/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ |
| Mwezi | амза /amza/ | мыза /məza/ | мазэ /maza/ | мазэ /maza/ | mazə /mazə/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ |
| Nyota | аеҵәа /ajtsʷʼa/ | аяҵва /ajatsʷʼa/ | вагъуэ /waːʁʷa/ | жъуагъо /ʐʷaːʁʷa/ | tʃʷʼakʲ /tʃʷʼakʲʼ/ | ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ | 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ |
| Mama | ан /an/ | ан /an/ | анэ /ana/ | ны /nə/ | nan /nan/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ |
| Baba | аб /ab/ | аба /aba/ | адэ /ada/ | ты /tə/ | tʷə /tʷə/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ |
| Mimi | сара /saˈra/ | сара /saˈra/ | сэ /sa/ | сэ /sa/ | sʁʷa /sʁʷa/ | ࡀࡍࡀ /ˈana/ | 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ |
| Wewe | уара /waˈra/ | уара /waˈra/ | уэ /wa/ | о /wə/ | wʁʷa /wʁʷa/ | ࡀࡍࡀࡕ /at/ | 𐬙𐬏𐬨 /tuːm/ |
| Jina | ахьӡ /axʲdz/ | хьыз /xʲəz/ | цӀэ /tsʼə/ | цӀэ /tsʼə/ | pʼtsʼa /pʼtsʼa/ | ࡔࡅࡌࡀ /ˈʃuma/ | 𐬥𐬁𐬨𐬀𐬥 /naːman/ |
| Jicho | абла /abla/ | ла /la/ | нэ /na/ | нэ /na/ | bla /bla/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ |
| Mkono | анапы /anapə/ | напы /napə/ | ӏэ /ʔa/ | ӏэ /ʔa/ | ɂa /ʔa/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ |
| Moyo | агәы /aɡʷə/ | гвы /ɡʷə/ | гу /ɡʷə/ | гу /ɡʷə/ | gʷə /ɡʷə/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ |
| Upendo | абзиабара /abziabara/ | бзиабара /bziabara/ | лъагъуныгъэ /ɬaʁʷənəʁa/ | шӏу лъэгъун /ʃʷʼə ɬaʁʷən/ | — /—/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ |
| Mti | аҵла /atsʼla/ | ҵла /tsʼla/ | жыг /ʒəɡ/ | чыгы /tʃəɡə/ | — /—/ | ࡏࡋࡀࡍࡀ /ilana/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ |
| Nyumba | аҩны /aːɥnə/ | айни /ajni/ | унэ /wəna/ | унэ /wəna/ | tʷəna /tʷəna/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ |
| Mbwa | ала /aˈlːa/ | ла /la/ | хьэ /ħa/ | хьэ /ħa/ | la /la/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ |
| Paka | ацгәы /atsɡʷə/ | цгва /tsɡwa/ | джэду /dʒadu/ | чэтыу /tʃatəw/ | — /—/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | — /—/ |
| Kula | афара /afara/ | фара /fara/ | шхэн /ʃxan/ | шхэн /ʃxan/ | — /—/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ |
| Kunywa | ажәра /aʒʷra/ | жвара /ʒwara/ | ефэн /jafan/ | ефэн /jafan/ | — /—/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | 𐬞𐬁 /paː/ |
| Moja | акы /akə/ | заку /zaku/ | зы /zə/ | зы /zə/ | za /za/ | ࡄࡀࡃ /had/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ |
| Mbili | ҩба /ɥba/ | ҩба /ɥba/ | тӀу /tʷʼə/ | тӀу /tʷʼə/ | tqʷʼa /tqʷʼa/ | ࡕࡓࡉࡍ /tren/ | 𐬛𐬬𐬀 /dva/ |
| Habari | мшыбзиа /mʃəbzia/ | мшыбзи /mʃəbzi/ | фӏэхъус /fʼaqʷəs/ | шӏуфес /ʃʼwafes/ | — /—/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | — /—/ |
| Asante | иҭабуп /itʰabup/ | таабит /taːbit/ | фӏыщӏэ /fʼəʃʼa/ | тхьауегъэпсэу /tħawajaʁapsaw/ | — /—/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | — /—/ |
| Nzuri | абзиа /abzia/ | бзи /bzi/ | фӏы /fʼə/ | дэгъу /daʁʷ/ | — /—/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ |
| Kekeo | акәыкәы /akʷǝkʷǝ/ | квыква /kʷǝkʷa/ | кӏыгуугу /tʃʼǝɡʷuːɡʷ/ | кукуу /kʷǝkʷǝw/ | kʷǝgʷ /kʷǝɡʷ/ | — | — |
| Kompyuta | акомпиутер /akompiˈuter/ | — | — | — | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.