Аҧсуа бызшәа
Kiabkhaz
NW Caucasian (Abkhaz-Abaza)
Kiabkhaz lina fonimu mbili tu za vokali (a, ə) lakini zaidi ya konsonanti 50, na hutumia alfabeti ya Kirilliki iliyopanuliwa yenye herufi 64. Karibu kila nomino huanza kwa kiambishi cha kifafanuzi "а-".
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiabkhaz
Maji
аӡы
/adzə/
Moto
амца
/amtsa/
Jua
амра
/amra/
Mwezi
амза
/amza/
Mama
ан
/an/
Baba
аб
/ab/
Kula
афара
/afara/
Kunywa
ажәра
/aʒʷra/
Upendo
абзиабара
/abziabara/
Moyo
агәы
/aɡʷə/
Mti
аҵла
/atsʼla/
Nyumba
аҩны
/aːɥnə/
Mbwa
ала
/aˈlːa/
Paka
ацгәы
/atsɡʷə/
Mkono
анапы
/anapə/
Jicho
абла
/abla/
Habari
мшыбзиа
/mʃəbzia/
Asante
иҭабуп
/itʼabup/
Moja
акы
/akə/
Nzuri
абзиа
/abzia/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za NW Caucasian (Abkhaz-Abaza) zinazohusiana
| Maana | Kiabkhaz | Kiabaza | Kikabardian | Kimanda | Kiadyghe | Kiubykh | Kituareki (Tamasheq) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | аӡы /adzə/ | дзы /d͡zə/ | псы /psə/ | ࡌࡉࡀ /mia/ | псы /psə/ | bzə /bzə/ | aman /aman/ |
| Moto | амца /amtsa/ | мца /mt͡sa/ | мафӏэ /mafʼa/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ | машӏо /maʃʼo/ | mzʼə /mzʼə/ | tǝmsi /təmsi/ |
| Jua | амра /amra/ | амра /amra/ | дыгъэ /dəʁa/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ | тыгъэ /təʁa/ | dəɣʷa /dəɣʷa/ | tafuk /tafuk/ |
| Mwezi | амза /amza/ | мыза /məza/ | мазэ /maza/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ | мазэ /maza/ | mazə /mazə/ | ayor /ajor/ |
| Mama | ан /an/ | ан /an/ | анэ /ana/ | ࡀࡌࡀ /ama/ | ны /nə/ | nan /nan/ | anna /anːa/ |
| Baba | аб /ab/ | аб /ab/ | адэ /ada/ | ࡀࡁࡀ /aba/ | ты /tə/ | tʷə /tʷə/ | abba /abba/ |
| Kula | афара /afara/ | фара /fara/ | шхэн /ʃxan/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ | шхэн /ʃxan/ | — /—/ | ekš /əkʃ/ |
| Kunywa | ажәра /aʒʷra/ | жвара /ʒwara/ | ефэн /jafan/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ | ефэн /jafan/ | — /—/ | esu /əsu/ |
| Upendo | абзиабара /abziabara/ | бзиабара /bziabara/ | лъагъуныгъэ /ɬaʁʷənəʁa/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ | шӏу шӏэгъу /ʃʼʷə ʃʼaʁʷə/ | — /—/ | tara /tara/ |
| Moyo | агәы /aɡʷə/ | гвы /ɡʷə/ | гу /ɡʷə/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ | гу /ɡʷə/ | gʷə /ɡʷə/ | ul /ul/ |
| Mti | аҵла /atsʼla/ | ҵла /t͡sʼla/ | жыг /ʒəɡ/ | ࡀࡊࡀࡍࡀ /akana/ | чыгы /tʃəɡə/ | — /—/ | ašǝk /aʃək/ |
| Nyumba | аҩны /aːɥnə/ | айни /ajni/ | унэ /wəna/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ | унэ /wəna/ | tʷəna /tʷəna/ | ehǝn /ehən/ |
| Mbwa | ала /aˈlːa/ | ла /la/ | хьэ /ħa/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ | хьэ /ħa/ | la /la/ | aydi /ajdi/ |
| Paka | ацгәы /atsɡʷə/ | цгва /t͡sɡwa/ | джэду /dʒadu/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ | чэтыу /tʃatəw/ | — /—/ | amuš /amuʃ/ |
| Mkono | анапы /anapə/ | напы /napə/ | ӏэ /ʔa/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ | ӏэ /ʔa/ | ɂa /ʔa/ | afus /afus/ |
| Jicho | абла /abla/ | ла /la/ | нэ /na/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ | нэ /na/ | bla /bla/ | tiṭṭ /titˤː/ |
| Habari | мшыбзиа /mʃəbzia/ | мшыбзи /mʃəbzi/ | фӏэхъус /fʼaqʷəs/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ | шӏуфес /ʃʼwafes/ | — /—/ | mâ təlla /ma təlːa/ |
| Asante | иҭабуп /itʼabup/ | таабит /taːbit/ | фӏыщӏэ /fʼəʃʼa/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ | тхьауегъэпсэу /tħawajaʁapsaw/ | — /—/ | tanǝmmirt /tanəmːiɾt/ |
| Moja | акы /akə/ | заку /zaku/ | зы /zə/ | ࡄࡀࡃ /had/ | зы /zə/ | za /za/ | iyǝn /ijən/ |
| Nzuri | абзиа /abzia/ | бзи /bzi/ | фӏы /fʼə/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ | дэгъу /daʁʷ/ | — /—/ | ihossǝn /ihosːən/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.