Адыгэбзэ
Kikabardian
Caucasus Kaskazini-Magharibi (Circassian)
Kikabardian (Kicherkess cha Mashariki) hushiriki sarufi na msamiati mwingi na Kiadyghe, lakini limetengana kiasi cha kuhesabiwa kuwa lugha tofauti. Lina konsonanti chache kuliko Kiadyghe lakini mofolojia ya kitenzi yenye viambishi tata zaidi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikabardian
Maji
псы
/psə/
Moto
мафӏэ
/mafʼa/
Jua
дыгъэ
/dəʁa/
Mwezi
мазэ
/maza/
Nyota
вагъуэ
/waːʁʷa/
Mama
анэ
/ana/
Baba
адэ
/ada/
Mimi
сэ
/sa/
Wewe
уэ
/wa/
Jina
цӀэ
/tsʼə/
Jicho
нэ
/na/
Mkono
ӏэ
/ʔa/
Moyo
гу
/ɡʷə/
Upendo
лъагъуныгъэ
/ɬaʁʷənəʁa/
Mti
жыг
/ʒəɡ/
Nyumba
унэ
/wəna/
Mbwa
хьэ
/ħa/
Paka
джэду
/dʒadu/
Kula
шхэн
/ʃxan/
Kunywa
ефэн
/jafan/
Moja
зы
/zə/
Mbili
тӀу
/tʷʼə/
Habari
фӏэхъус
/fʼaqʷəs/
Asante
фӏыщӏэ
/fʼəʃʼa/
Nzuri
фӏы
/fʼə/
Kekeo
кӏыгуугу
/tʃʼǝɡʷuːɡʷ/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za NW Caucasian (Circassian) zinazohusiana
| Maana | Kikabardian | Kiadyghe | Kiubykh | Kiabaza | Kiabkhaz | Mongghul | Kimanda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | псы /psə/ | псы /psə/ | bzə /bzə/ | дзы /dzə/ | аӡы /adzə/ | usu /usu/ | ࡌࡉࡀ /mia/ |
| Moto | мафӏэ /mafʼa/ | машӏо /maʃʼo/ | mzʼə /mzʼə/ | мца /mtsa/ | амца /amtsa/ | ghal /ʁal/ | ࡍࡅࡓࡀ /nura/ |
| Jua | дыгъэ /dəʁa/ | тыгъэ /təʁa/ | dəɣʷa /dəɣʷa/ | амра /amra/ | амра /amra/ | nara /nara/ | ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ |
| Mwezi | мазэ /maza/ | мазэ /maza/ | mazə /mazə/ | мыза /məza/ | амза /amza/ | sara /sara/ | ࡎࡉࡓࡀ /sira/ |
| Nyota | вагъуэ /waːʁʷa/ | жъуагъо /ʐʷaːʁʷa/ | tʃʷʼakʲ /tʃʷʼakʲʼ/ | аяҵва /ajatsʷʼa/ | аеҵәа /ajtsʷʼa/ | hodi /xoˈdi/ | ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ |
| Mama | анэ /ana/ | ны /nə/ | nan /nan/ | ан /an/ | ан /an/ | ana /ana/ | ࡀࡌࡀ /ama/ |
| Baba | адэ /ada/ | ты /tə/ | tʷə /tʷə/ | аба /aba/ | аб /ab/ | ada /ada/ | ࡀࡁࡀ /aba/ |
| Mimi | сэ /sa/ | сэ /sa/ | sʁʷa /sʁʷa/ | сара /saˈra/ | сара /saˈra/ | bu /bu/ | ࡀࡍࡀ /ˈana/ |
| Wewe | уэ /wa/ | о /wə/ | wʁʷa /wʁʷa/ | уара /waˈra/ | уара /waˈra/ | chi /tɕi/ | ࡀࡍࡀࡕ /at/ |
| Jina | цӀэ /tsʼə/ | цӀэ /tsʼə/ | pʼtsʼa /pʼtsʼa/ | хьыз /xʲəz/ | ахьӡ /axʲdz/ | nere /nərə/ | ࡔࡅࡌࡀ /ˈʃuma/ |
| Jicho | нэ /na/ | нэ /na/ | bla /bla/ | ла /la/ | абла /abla/ | nidu /nidu/ | ࡏࡉࡍࡀ /ʔina/ |
| Mkono | ӏэ /ʔa/ | ӏэ /ʔa/ | ɂa /ʔa/ | напы /napə/ | анапы /anapə/ | ghar /ʁar/ | ࡏࡃࡀ /ʔida/ |
| Moyo | гу /ɡʷə/ | гу /ɡʷə/ | gʷə /ɡʷə/ | гвы /ɡʷə/ | агәы /aɡʷə/ | jürige /dʒyriɡe/ | ࡋࡉࡁࡀ /liba/ |
| Upendo | лъагъуныгъэ /ɬaʁʷənəʁa/ | шӏу лъэгъун /ʃʷʼə ɬaʁʷən/ | — /—/ | бзиабара /bziabara/ | абзиабара /abziabara/ | durala- /durala/ | ࡓࡅࡄࡌࡀ /ɾuhma/ |
| Mti | жыг /ʒəɡ/ | чыгы /tʃəɡə/ | — /—/ | ҵла /tsʼla/ | аҵла /atsʼla/ | modu /modu/ | ࡏࡋࡀࡍࡀ /ilana/ |
| Nyumba | унэ /wəna/ | унэ /wəna/ | tʷəna /tʷəna/ | айни /ajni/ | аҩны /aːɥnə/ | ger /ɡer/ | ࡁࡉࡕࡀ /bita/ |
| Mbwa | хьэ /ħa/ | хьэ /ħa/ | la /la/ | ла /la/ | ала /aˈlːa/ | noghui /noʁui/ | ࡊࡀࡋࡁࡀ /kalba/ |
| Paka | джэду /dʒadu/ | чэтыу /tʃatəw/ | — /—/ | цгва /tsɡwa/ | ацгәы /atsɡʷə/ | mau /mau/ | ࡔࡅࡍࡀࡓࡀ /ʃunara/ |
| Kula | шхэн /ʃxan/ | шхэн /ʃxan/ | — /—/ | фара /fara/ | афара /afara/ | idi- /idi/ | ࡀࡊࡀࡋ /akal/ |
| Kunywa | ефэн /jafan/ | ефэн /jafan/ | — /—/ | жвара /ʒwara/ | ажәра /aʒʷra/ | uu- /uː/ | ࡔࡕࡀ /ʃta/ |
| Moja | зы /zə/ | зы /zə/ | za /za/ | заку /zaku/ | акы /akə/ | nige /niɡe/ | ࡄࡀࡃ /had/ |
| Mbili | тӀу /tʷʼə/ | тӀу /tʷʼə/ | tqʷʼa /tqʷʼa/ | ҩба /ɥba/ | ҩба /ɥba/ | ghoor /ʁoːr/ | ࡕࡓࡉࡍ /tren/ |
| Habari | фӏэхъус /fʼaqʷəs/ | шӏуфес /ʃʼwafes/ | — /—/ | мшыбзи /mʃəbzi/ | мшыбзиа /mʃəbzia/ | amur sain /amur sain/ | ࡔࡋࡀࡌࡀ /ʃlama/ |
| Asante | фӏыщӏэ /fʼəʃʼa/ | тхьауегъэпсэу /tħawajaʁapsaw/ | — /—/ | таабит /taːbit/ | иҭабуп /itʰabup/ | bayarla- /bajarla/ | ࡈࡀࡁࡅࡕࡀ /ʈabuta/ |
| Nzuri | фӏы /fʼə/ | дэгъу /daʁʷ/ | — /—/ | бзи /bzi/ | абзиа /abzia/ | sain /sain/ | ࡈࡀࡁࡀ /tˤaba/ |
| Kekeo | кӏыгуугу /tʃʼǝɡʷuːɡʷ/ | кукуу /kʷǝkʷǝw/ | kʷǝgʷ /kʷǝɡʷ/ | квыква /kʷǝkʷa/ | акәыкәы /akʷǝkʷǝ/ | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.