Qyool Mam
Центральный мам
Mayan
Central Mam (mvc) is one of the major dialect divisions of the Mam Mayan language, spoken in the central Cuchumatanes highlands of Huehuetenango department, Guatemala. With around 520,000 speakers, Central Mam is among the most vital Mayan languages alongside K'iche', Q'eqchi', and Kaqchikel. Like all Mamean languages, it features a complex set of ejective consonants (q', q, ch', tx') and a glottalized uvular series. Mam communities in Todos Santos Cuchumatán are famous for their distinctive striped red trousers worn by men and for the Skach Koyl horse race held during the All Saints' festival.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке Центральный мам
Вода
aʼ
/aʔ/
Огонь
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
Солнце
qʼiij
/qʼiːh/
Луна
xjaaw
/ʃhaːw/
Мать
nan
/nan/
Отец
mam
/mam/
Есть
waaʼn
/waːʔn/
Пить
kʼaaʼn
/kʼaːʔn/
Любовь
oqʼxen
/oqʼʃen/
Сердце
anmiʼn
/anmiʔn/
Дерево
tzeʼ
/tseʔ/
Дом
jaaʼ
/haːʔ/
Собака
txʼyaan
/tʃʼjaːn/
Кошка
wiix
/wiːʃ/
Рука
qʼobʼ
/qʼoɓ/
Глаз
witz
/wits/
Привет
chjonte tey
/tʃhonte tej/
Спасибо
chjonte
/tʃhonte/
Один
juun
/huːn/
Хороший
baʼnxh
/baʔnʃ/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Mayan
| Значение | Центральный мам | мам | Агуакатеко | Успантекский | кʼичеʼ | Тохолабаль | Юкатекский майя |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Огонь | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaq /qʼaq/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ |
| Солнце | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼih/ | qʼijl /qʼihl/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | kʼiin /kʼiːn/ |
| Луна | xjaaw /ʃhaːw/ | xjaw /ʃaw/ | xahaw /ʃahaw/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ | uj /uh/ |
| Мать | nan /nan/ | nan /nan/ | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ |
| Отец | mam /mam/ | mam /mam/ | mam /mam/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | taata /taːta/ |
| Есть | waaʼn /waːʔn/ | waan /waːn/ | wii /wiː/ | waʼ /waʔ/ | tijow /tixow/ | waʼel /waʔel/ | jaant /haːnt/ |
| Пить | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | kʼaan /kʼaːn/ | uuk /uːk/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ |
| Любовь | oqʼxen /oqʼʃen/ | oqxan /oqʃan/ | xajan /ʃahan/ | lóqʼ /lóqʼ/ | loqʼoj /loqʼoh/ | skʼana /skʼana/ | yaakuntej /jaːkunteh/ |
| Сердце | anmiʼn /anmiʔn/ | anma /anma/ | kʼuum /kʼuːm/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | animaʼ /animaʔ/ | alma /alma/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ |
| Дерево | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| Дом | jaaʼ /haːʔ/ | jaa /haː/ | nya /ɲa/ | jaa /haː/ | ja /xa/ | naj /nah/ | naj /nah/ |
| Собака | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | peekʼ /peːkʼ/ |
| Кошка | wiix /wiːʃ/ | wiix /wiːʃ/ | mis /mis/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | miis /miːs/ |
| Рука | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼab /qʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| Глаз | witz /wits/ | witz /wits/ | witzʼ /witsʼ/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | satej /sateh/ | ich /itʃ/ |
| Привет | chjonte tey /tʃhonte tej/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kʼamta /kʼamta/ | saʼbʼal /saʔbal/ | saqarik /saqaɾik/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ |
| Спасибо | chjonte /tʃhonte/ | chjonte /tʃhonte/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | yuj /juh/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ |
| Один | juun /huːn/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Хороший | baʼnxh /baʔnʃ/ | banix /baniʃ/ | saqʼ /saqʼ/ | utz /uts/ | utz /uts/ | lek /lek/ | maʼalob /maʔalob/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.