Itzaj T'an
Ица
Mayan
Itzá Maya (autonymously Itzaj T'an, also spelled Itza or Itzá) is a Yucatecan Mayan language of Petén, Guatemala — the last surviving language of the historic Itzá Maya, the people who founded the kingdom of Tayasal at Lake Petén Itzá. The Tayasal kingdom was famously the last independent Maya state, conquered by the Spanish only in 1697 — more than 200 years after the rest of the Maya world had fallen. The Itzá kingdom maintained pre-Columbian political continuity from the Postclassic Maya era through the colonial period via geographic isolation in the Petén jungle. Today, only around 1,000 elderly speakers remain, primarily in San José village on the northern shore of Lake Petén Itzá; younger Itzá Maya generations have shifted to Spanish. Linguistically, Itzá is closely related to Yucatec Maya (yua) but with distinct vocabulary preserving Postclassic Yucatecan features lost in the modern Yucatec dialect.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке Ица
Вода
jaʼ
/haʔ/
Огонь
kʼakʼ
/kʼakʼ/
Солнце
kʼin
/kʼin/
Луна
uj
/uh/
Мать
naʼ
/naʔ/
Отец
tat
/tat/
Есть
jant
/hant/
Пить
ukʼ
/ukʼ/
Любовь
yakunti
/jakunti/
Сердце
pukʼsikʼal
/pukʼsikʼal/
Дерево
cheʼ
/tʃeʔ/
Дом
nah
/nah/
Собака
pekʼ
/pekʼ/
Кошка
mis
/mis/
Рука
kʼab
/kʼab/
Глаз
ich
/itʃ/
Привет
bʼix a tʼan
/biʃ a tʼan/
Спасибо
dios bʼotik
/dios botik/
Один
jun
/hun/
Хороший
malobʼ
/malob/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Mayan
| Значение | Ица | Юкатекский майя | Классический майя | Чонталь Табаско | Успантекский | Тохолабаль | Чоль |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Огонь | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼajk /kʼahk/ |
| Солнце | kʼin /kʼin/ | kʼiin /kʼiːn/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | kʼajn /kʼahn/ |
| Луна | uj /uh/ | uj /uh/ | uh /uh/ | ä /æ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ | uw /uw/ |
| Мать | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | nan /nan/ | ñaʼ /ɲaʔ/ |
| Отец | tat /tat/ | taata /taːta/ | yuum /juːm/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Есть | jant /hant/ | jaant /haːnt/ | wiʼij /wiʔiχ/ | weʼ /weʔ/ | waʼ /waʔ/ | waʼel /waʔel/ | kʼux /kʼuʃ/ |
| Пить | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ucʼ /utsʼ/ |
| Любовь | yakunti /jakunti/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | yaah /jaːh/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | lóqʼ /lóqʼ/ | skʼana /skʼana/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ |
| Сердце | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | pixan /piʃan/ | pixan /piʃan/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | alma /alma/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ |
| Дерево | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Дом | nah /nah/ | naj /nah/ | otoch /otoːtʃ/ | otot /otot/ | jaa /haː/ | naj /nah/ | otyot /otjot/ |
| Собака | pekʼ /pekʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Кошка | mis /mis/ | miis /miːs/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| Рука | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼab /kʼab/ | kʼä /kʼæ/ | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| Глаз | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | wich /witʃ/ | wach /watʃ/ | satej /sateh/ | wut /wut/ |
| Привет | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | bix a beel /biʃ a beːl/ | bin a bel /bin a bel/ | saʼbʼal /saʔbal/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | kabʼ /kaɓ/ |
| Спасибо | dios bʼotik /dios botik/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | maltyox /maltjoʃ/ | yuj /juh/ | wokox /wokoʃ/ |
| Один | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ | juñ /huɲ/ |
| Хороший | malobʼ /malob/ | maʼalob /maʔalob/ | utz /uts/ | tsʼak /tsʼak/ | utz /uts/ | lek /lek/ | utsat /utsat/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.