Qyool Mam
мам
Mayan (Quichean)
Mam is the third-largest Mayan language after K'iche' and Yucatec, spoken by ~530K in Guatemala's western highlands (Huehuetenango, San Marcos, Quetzaltenango) and across the Mexican border in Chiapas. Eastern Mayan branch (Greater Mamean), sister to Awakatek and Ixil. Highly conservative phonology preserving the rare uvular contrast /q/-/q'/ and an ejective series. Verbal morphology features ergative-absolutive marking with split-ergativity in incompletive aspect. Standardized Latin orthography (1987 Acuerdos de la Paz).
Где на нём говорят
20 основных слов на языке мам
Вода
aʼ
/aʔ/
Огонь
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
Солнце
qʼij
/qʼih/
Луна
xjaw
/ʃaw/
Мать
nan
/nan/
Отец
mam
/mam/
Есть
waan
/waːn/
Пить
kʼaan
/kʼaːn/
Любовь
oqxan
/oqʃan/
Сердце
anma
/anma/
Дерево
tzeʼ
/tseʔ/
Дом
jaa
/haː/
Собака
txʼyan
/tʃʼjan/
Кошка
wiix
/wiːʃ/
Рука
qʼobʼ
/qʼoɓ/
Глаз
witz
/wits/
Привет
chjonte tey
/tʃhonte tej/
Спасибо
chjonte
/tʃhonte/
Один
jun
/hun/
Хороший
banix
/baniʃ/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Mayan (Quichean)
| Значение | мам | Центральный мам | Агуакатеко | Тохолабаль | кʼичеʼ | Успантекский | Канжобаль |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| Огонь | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaq /qʼaq/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ |
| Солнце | qʼij /qʼih/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼijl /qʼihl/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼuʼ /kʼuʔ/ |
| Луна | xjaw /ʃaw/ | xjaaw /ʃhaːw/ | xahaw /ʃahaw/ | ixaw /iʃaw/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ |
| Мать | nan /nan/ | nan /nan/ | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | nan /nan/ | mim /mim/ |
| Отец | mam /mam/ | mam /mam/ | mam /mam/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | mam /mam/ |
| Есть | waan /waːn/ | waaʼn /waːʔn/ | wii /wiː/ | waʼel /waʔel/ | tijow /tixow/ | waʼ /waʔ/ | lo /lo/ |
| Пить | kʼaan /kʼaːn/ | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | uuk /uːk/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | uku /uku/ |
| Любовь | oqxan /oqʃan/ | oqʼxen /oqʼʃen/ | xajan /ʃahan/ | skʼana /skʼana/ | loqʼoj /loqʼoh/ | lóqʼ /lóqʼ/ | kʼamʼ /kʼamʔ/ |
| Сердце | anma /anma/ | anmiʼn /anmiʔn/ | kʼuum /kʼuːm/ | alma /alma/ | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | kʼulul /kʼulul/ |
| Дерево | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Дом | jaa /haː/ | jaaʼ /haːʔ/ | nya /ɲa/ | naj /nah/ | ja /xa/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| Собака | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Кошка | wiix /wiːʃ/ | wiix /wiːʃ/ | mis /mis/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mes /mes/ |
| Рука | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼab /qʼab/ |
| Глаз | witz /wits/ | witz /wits/ | witzʼ /witsʼ/ | satej /sateh/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wach /watʃ/ | sat /sat/ |
| Привет | chjonte tey /tʃhonte tej/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kʼamta /kʼamta/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | saqarik /saqaɾik/ | saʼbʼal /saʔbal/ | kawal /kawal/ |
| Спасибо | chjonte /tʃhonte/ | chjonte /tʃhonte/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | yuj /juh/ | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | yuhwal /juhwal/ |
| Один | jun /hun/ | juun /huːn/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Хороший | banix /baniʃ/ | baʼnxh /baʔnʃ/ | saqʼ /saqʼ/ | lek /lek/ | utz /uts/ | utz /uts/ | watxʼ /watʃʼ/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.