Qatzijobʼal
Kʼicheʼ
Mayan (Quichean)
Juga dikenal sebagai: K'iche', Quiche, Kiche
K'iche' is the largest Mayan language, spoken in the western highlands of Guatemala (Quiché, Sololá, Totonicapán, Quetzaltenango). The K'iche' kingdom dominated the region in the 15th century before the Spanish conquest. The Popol Vuh, the foundational K'iche' creation epic preserved in a 16th-century Latin-script copy, is one of the most important pre-Hispanic literary works of the Americas. K'iche' is recognized as a national language of Guatemala since 2003 and supports active bilingual education programmes.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Kʼicheʼ
Air
jaʼ
/xaʔ/
Api
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
Matahari
qʼij
/qʼix/
Bulan
ikʼ
/ikʼ/
Ibu
nan
/nan/
Ayah
tat
/tat/
Makan
tijow
/tixow/
Minum
ukʼaaj
/ukʼaːh/
Cinta
loqʼoj
/loqʼoh/
Hati
animaʼ
/animaʔ/
Pohon
cheʼ
/tʃeʔ/
Rumah
ja
/xa/
Anjing
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
Kucing
meʼs
/meʔs/
Tangan
qʼabʼ
/qʼaɓ/
Mata
bʼaqʼwach
/ɓaqʼwatʃ/
Halo
saqarik
/saqaɾik/
Terima kasih
maltyox
/maltjoʃ/
Satu
jun
/xun/
Baik
utz
/uts/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Mayan (Quichean) terkait
| Arti | Kʼicheʼ | Bahasa Uspanteko | Kaqchikel | Bahasa Tojolabal | Mam | Ixil | Qʼeqchiʼ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| Api | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | tzaʼ /tsaʔ/ | xam /ʃam/ |
| Matahari | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | qʼij /qʼih/ | qʼii /qʼiː/ | saqʼe /saqʼe/ |
| Bulan | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ | xjaw /ʃaw/ | ich /itʃ/ | poo /poː/ |
| Ibu | nan /nan/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | nan /nan/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ |
| Ayah | tat /tat/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | tat /tat/ | mam /mam/ | baʼ /baʔ/ | yuwaʼ /juwaʔ/ |
| Makan | tijow /tixow/ | waʼ /waʔ/ | waʼin /waʔin/ | waʼel /waʔel/ | waan /waːn/ | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | taawaʼ /tawaʔ/ |
| Minum | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | kumun /kumun/ | ukʼ /ukʼ/ | kʼaan /kʼaːn/ | ucha /utʃa/ | ukʼ /ukʼ/ |
| Cinta | loqʼoj /loqʼoh/ | lóqʼ /lóqʼ/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | skʼana /skʼana/ | oqxan /oqʃan/ | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | rahok /rahok/ |
| Hati | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | anima /anima/ | alma /alma/ | anma /anma/ | vatzʼ /vatsʼ/ | chʼoolej /tʃʼoːlej/ |
| Pohon | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tze /tse/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| Rumah | ja /xa/ | jaa /haː/ | jay /xaj/ | naj /nah/ | jaa /haː/ | kabʼal /kaɓal/ | ochoch /otʃotʃ/ |
| Anjing | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Kucing | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mes /mes/ | mis /mis/ | wiix /wiːʃ/ | mees /meːs/ | mes /mes/ |
| Tangan | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | ruqʼ /ruqʼ/ |
| Mata | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | satej /sateh/ | witz /wits/ | vusal /vusal/ | xnaqʼ ru /ʃnaqʼ ru/ |
| Halo | saqarik /saqaɾik/ | saʼbʼal /saʔbal/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | ma saʼ laachʼool /ma sa laːtʃʼoːl/ |
| Terima kasih | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | yuj /juh/ | chjonte /tʃhonte/ | tantixh /tantiʃ/ | bantyox /bantjoʃ/ |
| Satu | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Baik | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | lek /lek/ | banix /baniʃ/ | utzʼ /utsʼ/ | us /us/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.