Qyool Mam
Mam
Mayan (Quichean)
Mam is the third-largest Mayan language after K'iche' and Yucatec, spoken by ~530K in Guatemala's western highlands (Huehuetenango, San Marcos, Quetzaltenango) and across the Mexican border in Chiapas. Eastern Mayan branch (Greater Mamean), sister to Awakatek and Ixil. Highly conservative phonology preserving the rare uvular contrast /q/-/q'/ and an ejective series. Verbal morphology features ergative-absolutive marking with split-ergativity in incompletive aspect. Standardized Latin orthography (1987 Acuerdos de la Paz).
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Mam
Air
aʼ
/aʔ/
Api
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
Matahari
qʼij
/qʼih/
Bulan
xjaw
/ʃaw/
Ibu
nan
/nan/
Ayah
mam
/mam/
Makan
waan
/waːn/
Minum
kʼaan
/kʼaːn/
Cinta
oqxan
/oqʃan/
Hati
anma
/anma/
Pohon
tzeʼ
/tseʔ/
Rumah
jaa
/haː/
Anjing
txʼyan
/tʃʼjan/
Kucing
wiix
/wiːʃ/
Tangan
qʼobʼ
/qʼoɓ/
Mata
witz
/wits/
Halo
chjonte tey
/tʃhonte tej/
Terima kasih
chjonte
/tʃhonte/
Satu
jun
/hun/
Baik
banix
/baniʃ/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Mayan (Quichean) terkait
| Arti | Mam | Bahasa Mam Tengah | Bahasa Aguacateco | Bahasa Tojolabal | Kʼicheʼ | Bahasa Uspanteko | Bahasa Q'anjob'al |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| Api | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaq /qʼaq/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ |
| Matahari | qʼij /qʼih/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼijl /qʼihl/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼuʼ /kʼuʔ/ |
| Bulan | xjaw /ʃaw/ | xjaaw /ʃhaːw/ | xahaw /ʃahaw/ | ixaw /iʃaw/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ |
| Ibu | nan /nan/ | nan /nan/ | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | nan /nan/ | mim /mim/ |
| Ayah | mam /mam/ | mam /mam/ | mam /mam/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | mam /mam/ |
| Makan | waan /waːn/ | waaʼn /waːʔn/ | wii /wiː/ | waʼel /waʔel/ | tijow /tixow/ | waʼ /waʔ/ | lo /lo/ |
| Minum | kʼaan /kʼaːn/ | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | uuk /uːk/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | uku /uku/ |
| Cinta | oqxan /oqʃan/ | oqʼxen /oqʼʃen/ | xajan /ʃahan/ | skʼana /skʼana/ | loqʼoj /loqʼoh/ | lóqʼ /lóqʼ/ | kʼamʼ /kʼamʔ/ |
| Hati | anma /anma/ | anmiʼn /anmiʔn/ | kʼuum /kʼuːm/ | alma /alma/ | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | kʼulul /kʼulul/ |
| Pohon | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Rumah | jaa /haː/ | jaaʼ /haːʔ/ | nya /ɲa/ | naj /nah/ | ja /xa/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| Anjing | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Kucing | wiix /wiːʃ/ | wiix /wiːʃ/ | mis /mis/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mes /mes/ |
| Tangan | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼab /qʼab/ |
| Mata | witz /wits/ | witz /wits/ | witzʼ /witsʼ/ | satej /sateh/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wach /watʃ/ | sat /sat/ |
| Halo | chjonte tey /tʃhonte tej/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kʼamta /kʼamta/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | saqarik /saqaɾik/ | saʼbʼal /saʔbal/ | kawal /kawal/ |
| Terima kasih | chjonte /tʃhonte/ | chjonte /tʃhonte/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | yuj /juh/ | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | yuhwal /juhwal/ |
| Satu | jun /hun/ | juun /huːn/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Baik | banix /baniʃ/ | baʼnxh /baʔnʃ/ | saqʼ /saqʼ/ | lek /lek/ | utz /uts/ | utz /uts/ | watxʼ /watʃʼ/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.