Hñöñho
Bahasa Otomi Querétaro
Otomanguean
Querétaro Otomi (autonymously Hñöñho) is an Otomi language of the Otomanguean family, spoken by around 30,000 people in the Querétaro state of central Mexico. Linguistically, it is part of the Otomi macrolanguage cluster alongside Mezquital Otomi (ote) and several other Otomi varieties; ISO 639-3 distinguishes it under code "otq". Querétaro Otomi is one of the most-vibrant Otomi varieties, with strong intergenerational transmission in the Amealco de Bonfil and Tolimán municipalities. The Querétaro Otomi community has maintained their indigenous identity and language through centuries of post-Aztec and Spanish colonial pressure, with significant 20th-century revitalization through bilingual education programs run by INALI and the Querétaro state government.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Bahasa Otomi Querétaro
Air
dehe
/tehe/
Api
tsibi
/tsibi/
Matahari
hyadi
/hjadi/
Bulan
zänä
/zãnã/
Ibu
mu
/mu/
Ayah
da
/da/
Makan
shi
/ʃi/
Minum
tsi
/tsi/
Cinta
mädi
/mãdi/
Hati
mui
/mui/
Pohon
za
/za/
Rumah
ngu
/ŋɡu/
Anjing
yo
/jo/
Kucing
mishi
/miʃi/
Tangan
'ye
/ʔje/
Mata
hmi
/hmi/
Halo
hä
/hã/
Terima kasih
jamädi
/hamãdi/
Satu
'na
/ʔna/
Baik
hño
/hɲo/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Otomanguean terkait
| Arti | Bahasa Otomi Querétaro | bahasa Otomi | Bahasa Mazahua | Shipibo-Conibo | Bahasa Warao | Bahasa Misak | Naga Tangkhul |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | dehe /tehe/ | dehe /tehe/ | ndo /ndo/ | jene /xene/ | hoidu /hojdu/ | unø /unø/ | ze /ze/ |
| Api | tsibi /tsibi/ | tsibi /tsibi/ | sibi /sibi/ | chii /tʃiː/ | hekunu /hekunu/ | nipi /nipi/ | mei /mei/ |
| Matahari | hyadi /hjadi/ | hyadi /hjadi/ | hyadi /hjadi/ | bari /bari/ | ya /ja/ | shi /ʃi/ | nyithui /ɲitʰui/ |
| Bulan | zänä /zãnã/ | zänä /zãnã/ | zana /zana/ | oxe /oʃe/ | waniku /waniku/ | atru /atɾu/ | lai /lai/ |
| Ibu | mu /mu/ | nänä /nãnã/ | nana /nana/ | tita /tita/ | dani /dani/ | mama /mama/ | ina /ina/ |
| Ayah | da /da/ | tada /tada/ | tata /tata/ | papa /papa/ | daka /daka/ | tata /tata/ | apa /apa/ |
| Makan | shi /ʃi/ | ñuni /ɲuni/ | ñe /ɲe/ | piti /piti/ | nahoro /nahoɾo/ | mɵ /mɵ/ | ngui /ŋui/ |
| Minum | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | theni /tʰeni/ | xeati /ʃeati/ | osi /osi/ | ushi /uʃi/ | rai /rai/ |
| Cinta | mädi /mãdi/ | mädi /mãdi/ | hñu /ɲu/ | noi /noi/ | anaubu /anaubu/ | kausrap /kawsɾap/ | cha /tʃa/ |
| Hati | mui /mui/ | mui /mui/ | mŭiñ /mwiɲ/ | joi /xoi/ | obonona /obonona/ | mun /mun/ | mokyaba /mokjaba/ |
| Pohon | za /za/ | za /za/ | za /za/ | jiwi /xiwi/ | dau /daw/ | yu /ju/ | leiyik /leijik/ |
| Rumah | ngu /ŋɡu/ | ngu /ŋɡu/ | ngumi /ŋɡumi/ | xobo /ʃobo/ | hanoko /hanoko/ | ya /ja/ | shim /ʃim/ |
| Anjing | yo /jo/ | yo /jo/ | nyo /ɲo/ | ochiti /otʃiti/ | aurahu /auɾahu/ | kuchi /kutʃi/ | ui /ui/ |
| Kucing | mishi /miʃi/ | mixi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mibu /mibu/ |
| Tangan | 'ye /ʔje/ | 'ye /ʔje/ | ye /je/ | mëken /mɯken/ | mokomoko /mokomoko/ | mar /maɾ/ | phei /pʰei/ |
| Mata | hmi /hmi/ | da /da/ | da /da/ | bero /bero/ | mu /mu/ | kab /kab/ | mi /mi/ |
| Halo | hä /hã/ | hatsi /hatsi/ | kjamadhi /kjamaði/ | jakon raoma /xakon raoma/ | yakera /jakeɾa/ | ma'rik /maʔɾik/ | hayau /hajau/ |
| Terima kasih | jamädi /hamãdi/ | jamädi /hamãdi/ | ndios /ndios/ | gracias /ɡrasjas/ | kase /kase/ | payn /pajn/ | ase /ase/ |
| Satu | 'na /ʔna/ | 'ra /ʔɾa/ | nahi /nahi/ | westíora /westioɾa/ | hisaka /hisaka/ | kan /kan/ | kha /kʰa/ |
| Baik | hño /hɲo/ | hño /hɲo/ | nzhomu /nʒomu/ | jakon /xakon/ | yakera /jakeɾa/ | kausrik /kawsɾik/ | kahei /kahei/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.