Wam
Bahasa Misak
rumpun Barbakoa
Bahasa Misak (autonim Wam, juga dikenal sebagai Guambiano) adalah bahasa Barbakoa di Kolombia barat daya, dituturkan oleh sekitar 25.000 orang pribumi Misak di Departemen Cauca, terutama di Resguardo Misak de Guambía di Silvia, Cauca. Secara linguistik, bahasa Misak merupakan bagian dari rumpun Barbakoa bersama dengan Awa Pit (kwi) dari Kolombia/Ekuador, Cha'palaa (cbi) dari Ekuador, dan Tsafiki (cof) dari Ekuador. Orang Misak dikenal karena otonomi budaya mereka yang kuat dan tradisi budaya mereka yang khas, termasuk tradisi mengenakan topi dan aktivisme politik mereka — komunitas Misak telah menjadi salah satu suara pribumi paling menonjol dalam politik nasional Kolombia sejak tahun 1970-an, dengan pemimpin seperti Lorenzo Muelas yang duduk dalam Majelis Konstituante 1991 yang mengakui hak-hak masyarakat pribumi dalam Konstitusi Kolombia yang baru.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Misak
Air
unø
/unø/
Api
nipi
/nipi/
Matahari
shi
/ʃi/
Bulan
atru
/atɾu/
Bintang
kualøm
/kwalʌm/
Ibu
mama
/mama/
Ayah
tata
/tata/
Saya
na
/na/
Kamu
ñui
/ɲui/
Nama
wetø
/wetʌ/
Mata
kab
/kab/
Tangan
mar
/maɾ/
Hati
mun
/mun/
Cinta
kausrap
/kawsɾap/
Pohon
yu
/ju/
Rumah
ya
/ja/
Anjing
kuchi
/kutʃi/
Kucing
mishi
/miʃi/
Makan
mɵ
/mɵ/
Minum
ushi
/uʃi/
Satu
kan
/kan/
Dua
pa
/pa/
Halo
ma'rik
/maʔɾik/
Terima kasih
payn
/pajn/
Baik
kausrik
/kawsɾik/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Barbacoan terkait
| Arti | Bahasa Misak | Bahasa Aymara | Bahasa Jaqaru | Bahasa Quechua Cusco | Bahasa Quechua Ayacucho | Quechua Klasik | Páez |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | unø /unø/ | uma /uma/ | uma /uma/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | ɨkh /ɨkʰ/ |
| Api | nipi /nipi/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | ipx /ipʰ/ |
| Matahari | shi /ʃi/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | sek /seɡ/ |
| Bulan | atru /atɾu/ | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | a' /aʔ/ |
| Bintang | kualøm /kwalʌm/ | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /qojʎur/ | iic /iːʔ/ |
| Ibu | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Ayah | tata /tata/ | tata /tata/ | awki /awki/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ |
| Saya | na /na/ | naya /naja/ | naya /naja/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ɲoqa/ | adx /aⁿdʒ/ |
| Kamu | ñui /ɲui/ | juma /huma/ | juma /huma/ | qan /qan/ | qam /qam/ | qam /qam/ | idx /iⁿdʒ/ |
| Nama | wetø /wetʌ/ | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | suti /suti/ | eç /eʔ/ |
| Mata | kab /kab/ | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | yafx /jafʰ/ |
| Tangan | mar /maɾ/ | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ku'çx /kuʔçʰ/ |
| Hati | mun /mun/ | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | weçx /weçʰ/ |
| Cinta | kausrap /kawsɾap/ | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | wala /wala/ |
| Pohon | yu /ju/ | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | sach'a /satʃʼa/ | kli /kli/ |
| Rumah | ya /ja/ | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | yat /jat/ |
| Anjing | kuchi /kutʃi/ | anu /anu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | ul /ul/ |
| Kucing | mishi /miʃi/ | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | nasame' /nasameʔ/ |
| Makan | mɵ /mɵ/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | ku' /kuʔ/ |
| Minum | ushi /uʃi/ | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | ɨçx /ɨçʰ/ |
| Satu | kan /kan/ | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | teʼ /teʔ/ |
| Dua | pa /pa/ | paya /paja/ | paya /paja/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /iskaj/ | eena /eːna/ |
| Halo | ma'rik /maʔɾik/ | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | mañi /maɲi/ |
| Terima kasih | payn /pajn/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | pay /paj/ |
| Baik | kausrik /kawsɾik/ | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | eçxa /eçʰa/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.