Af kawooti
Bahasa Konso
Afro-Asia
Konso (Af kawooti, "tutur Konso") adalah bahasa Kushitik Timur di Ethiopia selatan, berkerabat dekat dengan Oromo (om) dan dengan anggota lain dari rumpun Konso-Diraytata. Orang Konso terkenal dengan pertanian terasering yang rumit di lereng bukit dan menara-tugu batu (waka), yang dimasukkan UNESCO sebagai Situs Warisan Dunia pada tahun 2011. Secara linguistik, Konso memiliki ciri-ciri Kushitik Timur: sistem dua nada, penanda fokus, kesesuaian subjek-verba berbasis gender, dan sistem kasus yang kompleks. Komunitas Konso memiliki tradisi lisan yang kuat, termasuk lomba teka-teki dan genre naratif otobiografi "Pakawati". Pekerjaan penerjemahan Alkitab yang signifikan sejak tahun 1990-an.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Konso
Air
pishaa
/piʃaː/
Api
apitta
/apitːa/
Matahari
piirtuta
/piːrtuta/
Bulan
leya
/leja/
Bintang
hikkitta
/hikːitːa/
Ibu
aayyaa
/aːjːaː/
Ayah
aappaa
/aːpːaː/
Saya
anti
/anti/
Kamu
atti
/atti/
Nama
maχχa
/maχːa/
Mata
ilta
/ilta/
Tangan
harka
/harka/
Hati
sataʔta
/sataʔta/
Cinta
ʄaalaɗiyaa
/ʄaːlaɗijaː/
Pohon
ʛoyra
/ʛojra/
Rumah
tika
/tika/
Anjing
kuta
/kuta/
Kucing
aturraata
/aturːaːta/
Makan
ɗamiyaa
/ɗamijaː/
Minum
ikiyaa
/ikijaː/
Satu
takka
/takːa/
Dua
lakki
/lakːi/
Halo
nakaytaa
/nakajtaː/
Terima kasih
—
/—/
Baik
paʛaari
/paʛaːri/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Afro-Asiatic terkait
| Arti | Bahasa Konso | Bahasa Oromo | Sidama | Bahasa Gedeo | Bahasa Maharastri Prakrit | Bahasa Tharu | Bahasa Hindi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | pishaa /piʃaː/ | bishaan /biʃaːn/ | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | उदग /udaɡa/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Api | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | अग्गि /aɡɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Matahari | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | सूर /suːɾa/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Bulan | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | चंद /tʃanda/ | चांद /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Bintang | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Ibu | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | aaki /aːki/ | माय /maːja/ | माई /maːiː/ | माँ /mãː/ |
| Ayah | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | eke /eke/ | पिअ /piaː/ | बबा /bəbaː/ | पिता /pitaː/ |
| Saya | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | अहं /ahan/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ |
| Kamu | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | तुमं /tuman/ | तैं /tɛ̃ː/ | तुम /tʊm/ |
| Nama | maχχa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | suʼma /suʔma/ | su'ma /suʔma/ | णाम /ɳaːma/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Mata | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | अच्छि /atʃːʰi/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Tangan | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Hati | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodanaa /wodanaː/ | wodana /wodana/ | हिअ /hiaː/ | मन /man/ | दिल /dil/ |
| Cinta | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | baxa /batʼa/ | baxxa /baxːa/ | पेम /peːma/ | माया /maːjaː/ | प्यार /pjaːɾ/ |
| Pohon | ʛoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Rumah | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | घर /ɡʱaɾa/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Anjing | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | सुणग /suɳaɡa/ | कुकुर /kukur/ | कुत्ता /kutːaː/ |
| Kucing | aturraata /aturːaːta/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | मज्जार /madʒːaːra/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Makan | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | खा /kʰaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ |
| Minum | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | पिब /piba/ | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ |
| Satu | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | एग /eɡa/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Dua | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | दो /do/ | दुइ /dui/ | दो /d̪oː/ |
| Halo | nakaytaa /nakajtaː/ | akkam /akːam/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | — /—/ | राम राम /raːm raːm/ | नमस्ते /namasteː/ |
| Terima kasih | — /—/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | — /—/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ |
| Baik | paʛaari /paʛaːri/ | gaarii /ɡaːriː/ | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | साहु /saːhu/ | नीक /niːk/ | अच्छा /atʃːʰaː/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.