Sidaamu Afoo
Sidama
Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East)
Sidamo (Sidaama) is the largest Highland East Cushitic language, spoken by ~3M in Ethiopia's newly formed Sidama Region (split from SNNPR in 2020). Closely related to Hadiyya, Kambaata, and Gedeo. Features ejective consonants, glottalised stops, complex case marking, and SOV word order. The Sidama people are renowned coffee cultivators of southern Ethiopia. Uses Latin orthography developed in the 1990s for primary education and the regional Sidaamu Afoo broadcasting system.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Sidama
Air
waayyo
/waːjːo/
Api
giiraa
/ɡiːraː/
Matahari
arrishshe
/arːiʃːe/
Bulan
agana
/aɡana/
Ibu
ama
/ama/
Ayah
anna
/anːa/
Makan
itaa
/itaː/
Minum
aguraa
/aɡuraː/
Cinta
baxa
/baxa/
Hati
wodanaa
/wodanaː/
Pohon
haqqe
/haqːe/
Rumah
mine
/mine/
Anjing
minceeti
/mintʃeːti/
Kucing
adurree
/adurːeː/
Tangan
anga
/anɡa/
Mata
ille
/ilːe/
Halo
nagaa yi'ne
/naɡaː jiʔne/
Terima kasih
gali'ne
/ɡaliʔne/
Satu
mitto
/mitːo/
Baik
danchu
/dantʃu/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East) terkait
| Arti | Sidama | Bahasa Gedeo | Bahasa Konso | Bahasa Oromo | Wolaytta | Bahasa Daasanach | Irula |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | inanta /inanta/ | bishaan /biʃaːn/ | haatta /haːtːa/ | no /no/ | nīr /niːɾ/ |
| Api | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | iya /ija/ | ibidda /ibidːa/ | tama /tama/ | mes /mes/ | tī /tiː/ |
| Matahari | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | kawa /kawa/ | aduu /aduː/ | awa /awa/ | sicho /sitʃo/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ |
| Bulan | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | ayeena /ajeːna/ | jiʼa /dʒiʔa/ | ageena /aɡeːna/ | mar /mar/ | niLā /niɭaː/ |
| Ibu | ama /ama/ | aaki /aːki/ | eedda /eːdːa/ | haadha /haːɗa/ | aaya /aːja/ | waana /waːna/ | ammā /amːaː/ |
| Ayah | anna /anːa/ | eke /eke/ | abba /abːa/ | abbaa /abːaː/ | aawa /aːwa/ | kaaba /kaːba/ | ayyā /ajːaː/ |
| Makan | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | ihaa /ihaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | miya /miːja/ | icho /itʃo/ | činnu /tʃinːu/ |
| Minum | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | inakkaa /inakːaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ushiya /uʃija/ | ʔurro /ʔuro/ | kuDi /kuɖi/ |
| Cinta | baxa /baxa/ | baxxa /baxːa/ | jaalla /dʒaːlːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | siiqaa /siːqaː/ | kashed /kaʃed/ | kāhal /kaːhal/ |
| Hati | wodanaa /wodanaː/ | mishi /miʃi/ | onna /onːa/ | onnee /onːeː/ | wozanaa /wozanaː/ | lubeen /lubeːn/ | idayam /idajam/ |
| Pohon | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | ergaa /erɡaː/ | muka /muka/ | mittaa /mitːaː/ | hecho /hetʃo/ | maram /maɾam/ |
| Rumah | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | mana /mana/ | keettaa /keːtːaː/ | mar /maɾ/ | vīDu /viːɖu/ |
| Anjing | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | kareta /kaɾeta/ | saree /saɾeː/ | kanaa /kanaː/ | kashe /kaʃe/ | nāyi /naːji/ |
| Kucing | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | paka /paka/ | pūne /puːne/ |
| Tangan | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /haɾka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | hark /haɾk/ | kayyu /kajːu/ |
| Mata | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ila /ila/ | ija /idʒa/ | ayfee /ajfeː/ | ill /ilː/ | kaNN /kaɳː/ |
| Halo | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | akkam /akːam/ | saro /saro/ | nagaya /naɡaja/ | vannakkam /vanːakːam/ |
| Terima kasih | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | galta /ɡalta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatay /ɡalataj/ | galche /ɡaltʃe/ | nanri /nanɾi/ |
| Satu | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | issino /isːino/ | takka /takːa/ | onnu /onːu/ |
| Baik | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | fayye /fajːe/ | gaarii /ɡaːriː/ | lo'o /loʔo/ | ash /aʃ/ | nalla /nalːa/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.