Ngunnawal
गुनावल
पामा-न्युंगन
नगुन्नावाल (जिसे नगुनावाल, युइन भी कहते हैं) युइन-कुरिक उपसमूह की एक पामा-न्युंगन भाषा है, जो ऑस्ट्रेलियन कैपिटल टेरिटरी (ACT) और आसपास के दक्षिण-पूर्वी न्यू साउथ वेल्स के नगुन्नावाल लोगों की पारंपरिक भाषा है। नगुन्नावाल भूमि में संपूर्ण कैनबरा बेसिन और Yass Valley का पठार शामिल है। गंभीर औपनिवेशिक विघटन के बाद अंतिम धाराप्रवाह L1 वक्ताओं का निधन 20वीं सदी के आरंभ में हो गया, लेकिन United Ngunnawal Elders Council और ACT Aboriginal Language Centre ने 1990 के दशक से एक सक्रिय सामुदायिक पुनरुद्धार का नेतृत्व किया है, जिसमें Australian National University और ACT के सरकारी स्कूलों के कार्यक्रमों के माध्यम से लगभग 5,000 विरासत शिक्षार्थी हैं। पारंपरिक नगुन्नावाल शब्दावली कैनबरा क्षेत्र के स्थान-नामों (Tidbinbilla, Tuggeranong, Murrumbidgee) में जीवित है, और ACT में स्वागत समारोहों तथा सार्वजनिक संकेतकों में इसका उपयोग बढ़ता जा रहा है।
कहाँ बोली जाती है
गुनावल में 31 मूल शब्द
पानी
kungal
/kuŋal/
आग
warba
/waɻba/
सूरज
guma
/ɡuma/
चाँद
birrang
/biɻaŋ/
तारा
dyurra
/ɟura/
माता
guni
/ɡuni/
पिता
pumba
/pumba/
मैं
ngaya
/ŋaja/
तुम
ngindu
/ŋindu/
नाम
yini
/jini/
आँख
mil
/mil/
हाथ
mara
/maɻa/
दिल
gauar
/ɡauar/
प्रेम
marmit
/maɻmit/
पेड़
warabi
/waɻabi/
घर
kuni
/kuni/
कुत्ता
mirri
/miɻi/
बिल्ली
poosi
/puːsi/
खाना
daring
/daɻiŋ/
पीना
nyu
/ɲu/
एक
guma
/ɡuma/
दो
bula
/bula/
नमस्ते
yumalundi
/jumalundi/
धन्यवाद
miyamala
/mijamala/
अच्छा
walunga
/waluŋa/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Pama-Nyungan संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | गुनावल | न्हाण्डा | पिंटुपी-लुरीचा | वार्नमान | पिचानचाचारा | ओलकोल | विराजुरी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | kungal /kuŋal/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | galing /ˈɡaliŋ/ |
| आग | warba /waɻba/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | wiiny /wiːɲ/ |
| सूरज | guma /ɡuma/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | yiray /ˈjiɻaj/ |
| चाँद | birrang /biɻaŋ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | kakal /kakal/ | giwang /ˈɡiwaŋ/ |
| तारा | dyurra /ɟura/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | biyi /biji/ | kililpil /kiˈlilpil/ | el idnban /el ˈidnban/ | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ |
| माता | guni /ɡuni/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngangi /ŋaŋi/ | gunhi /ˈɡun̪i/ |
| पिता | pumba /pumba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ | babiin /ˈbabiːn/ |
| मैं | ngaya /ŋaja/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ay /aj/ | ngadhu /ˈŋad̪u/ |
| तुम | ngindu /ŋindu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | ngindhu /ˈŋind̪u/ |
| नाम | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | ukal /ukal/ | yuwin /ˈjuwin/ |
| आँख | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | miil /miːl/ |
| हाथ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | marra /ˈmara/ |
| दिल | gauar /ɡauar/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | piku /piku/ | giiny /ɡiːɲ/ |
| प्रेम | marmit /maɻmit/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | — /—/ |
| पेड़ | warabi /waɻabi/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | warray /waɾaj/ | madhan /ˈmad̪an/ |
| घर | kuni /kuni/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ |
| कुत्ता | mirri /miɻi/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ | mirri /ˈmiri/ |
| बिल्ली | poosi /puːsi/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | — /—/ |
| खाना | daring /daɻiŋ/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | dharra /ˈd̪ara/ |
| पीना | nyu /ɲu/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | widyarra /ˈwiɟara/ |
| एक | guma /ɡuma/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ |
| दो | bula /bula/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kujarra /kuɟara/ | kutjara /kucaɻa/ | uchir /utʃir/ | bula /ˈbula/ |
| नमस्ते | yumalundi /jumalundi/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | yaama /ˈjaːma/ |
| धन्यवाद | miyamala /mijamala/ | — /—/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ |
| अच्छा | walunga /waluŋa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | marang /ˈmaɻaŋ/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।