Noongar wangkiny
नूंगार
पामा-न्युंगन
नूंगर (जिसे न्युंगर, व्हाडजुक, वाडजक भी कहते हैं) नूंगर लोगों की भाषा है, जो पश्चिमी ऑस्ट्रेलिया के दक्षिण-पश्चिमी कोने (जेराल्डटन से दक्षिण में एस्पेरेंस और एल्बनी तक) के पारंपरिक स्वामी हैं। नूंगर राष्ट्र में 14 उपसमूह (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) शामिल हैं, जो परस्पर बोधगम्य नूंगर रूपों को बोलते हैं। उपनिवेशीकरण से बुरी तरह प्रभावित (पर्थ के नूंगर समुदायों का यूरोपीय संपर्क 1829 से था), यह भाषा लगभग विलुप्त हो गई थी, लेकिन Noongar Boodjar Language Centre और South West Aboriginal Land and Sea Council ने 1990 के दशक से एक सक्रिय पुनरुद्धार का नेतृत्व किया है। आज लगभग 370 धाराप्रवाह वक्ता और लगभग 3,000 आंशिक शिक्षार्थी हैं; पर्थ के कुछ स्कूलों में नूंगर पढ़ाई जाती है।
कहाँ बोली जाती है
नूंगार में 31 मूल शब्द
पानी
kep
/kep/
आग
kaarl
/kaːɻl/
सूरज
ngangk
/ŋaŋk/
चाँद
miyak
/mijak/
तारा
djinda
/ɟinda/
माता
ngangk
/ŋaŋk/
पिता
maam
/maːm/
मैं
ngany
/ŋaɲ/
तुम
noonook
/nunuk/
नाम
kwerl
/kwɛɻl/
आँख
mel
/mel/
हाथ
mar
/maɻ/
दिल
kortang
/koɻtaŋ/
प्रेम
djaadjam
/dʒaːdʒam/
पेड़
boorn
/boːɻn/
घर
mia
/maja/
कुत्ता
dwert
/dweɻt/
बिल्ली
nguni
/ŋuni/
खाना
ngarn
/ŋaɻn/
पीना
ngarn
/ŋaɻn/
एक
keny
/keɲ/
दो
koodjal
/kuɟal/
नमस्ते
kaya
/kaja/
धन्यवाद
boordawan
/boːɻdawan/
अच्छा
kwobidak
/kwobidak/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Pama-Nyungan संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | नूंगार | वार्नमान | पिंटुपी-लुरीचा | पिचानचाचारा | ओलकोल | न्हाण्डा | गुनावल |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | kep /kep/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kapi /kapi/ | kungal /kuŋal/ |
| आग | kaarl /kaːɻl/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | warla /waɻla/ | warba /waɻba/ |
| सूरज | ngangk /ŋaŋk/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | wurʼa /wuɾʔa/ | guma /ɡuma/ |
| चाँद | miyak /mijak/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kakal /kakal/ | kanyala /kaɲala/ | birrang /biɻaŋ/ |
| तारा | djinda /ɟinda/ | biyi /biji/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | el idnban /el ˈidnban/ | indiya /indija/ | dyurra /ɟura/ |
| माता | ngangk /ŋaŋk/ | ngama /ŋama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngangi /ŋaŋi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | guni /ɡuni/ |
| पिता | maam /maːm/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | pumba /pumba/ |
| मैं | ngany /ŋaɲ/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ay /aj/ | ngayi /ŋaji/ | ngaya /ŋaja/ |
| तुम | noonook /nunuk/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | nyini /ɲini/ | ngindu /ŋindu/ |
| नाम | kwerl /kwɛɻl/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | ukal /ukal/ | yini /jini/ | yini /jini/ |
| आँख | mel /mel/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ |
| हाथ | mar /maɻ/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ |
| दिल | kortang /koɻtaŋ/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | piku /piku/ | pulpara /pulpaɻa/ | gauar /ɡauar/ |
| प्रेम | djaadjam /dʒaːdʒam/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | marmit /maɻmit/ |
| पेड़ | boorn /boːɻn/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | punu /punu/ | warray /waɾaj/ | parntany /paɳʈaɲ/ | warabi /waɻabi/ |
| घर | mia /maja/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | nhurra /ɳuɻa/ | kuni /kuni/ |
| कुत्ता | dwert /dweɻt/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | mirri /miɻi/ |
| बिल्ली | nguni /ŋuni/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | paka /paka/ | poosi /puːsi/ |
| खाना | ngarn /ŋaɻn/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarna /ŋaɻna/ | daring /daɻiŋ/ |
| पीना | ngarn /ŋaɻn/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | nyu /ɲu/ |
| एक | keny /keɲ/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | guma /ɡuma/ |
| दो | koodjal /kuɟal/ | kujarra /kuɟara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | uchir /utʃir/ | wuthada /wut̪aɖa/ | bula /bula/ |
| नमस्ते | kaya /kaja/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ |
| धन्यवाद | boordawan /boːɻdawan/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ |
| अच्छा | kwobidak /kwobidak/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | walunga /waluŋa/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।