Pintupi-Luritja
पिंटुपी-लुरीचा
पामा-न्युंगन
पिंटुपी-लुरित्जा पश्चिमी रेगिस्तान की एक पामा-न्युंगन भाषा है, जो उत्तरी प्रदेश में पापुन्या, माउंट लीबिग और किंटोर वालुंगुर्रू नामक मध्य ऑस्ट्रेलियाई रेगिस्तानी समुदायों में लगभग 1,000 लोगों द्वारा बोली जाती है। पिंटुपी लोग अंतरराष्ट्रीय स्तर पर सबसे अधिक पापुन्या तुला आर्टिस्ट्स आंदोलन की मातृभूमि के रूप में जाने जाते हैं, जो 1971 में तब शुरू हुआ जब पापुन्या के वरिष्ठ पिंटुपी कलाकारों ने आधुनिक पश्चिमी रेगिस्तान बिंदु-चित्रकला शैली का प्रवर्तन किया, जो अब विश्व स्तर पर आदिवासी समकालीन कला के रूप में पहचानी जाती है। यह भाषा पश्चिमी रेगिस्तान समूह की सबसे पूर्वी किस्म है, जो पित्जंतजात्जारा (pjt) के साथ पारस्परिक रूप से बोधगम्य है, परंतु इसमें लुरित्जा भाषा की विशिष्ट विशेषताएँ हैं जो आरेर्न्ते के साथ लंबे संपर्क को दर्शाती हैं। "पिंटुपी नाइन", अंतिम "असंपर्कित" पिंटुपी परिवार, 1984 में किविर्रकुर्रा में गिब्सन रेगिस्तान से बाहर निकला — आधुनिक काल में ऑस्ट्रेलियाई आदिवासियों द्वारा यूरोपीय लोगों से पहली बार संपर्क करने का अंतिम प्रलेखित मामला।
कहाँ बोली जाती है
पिंटुपी-लुरीचा में 31 मूल शब्द
पानी
kapi
/kapi/
आग
waru
/waɻu/
सूरज
tjintu
/cintu/
चाँद
pira
/piɻa/
तारा
kililpi
/kiˈlilpi/
माता
ngunytju
/ŋuɲcu/
पिता
mama
/mama/
मैं
ngayulu
/ŋajulu/
तुम
nyuntu
/ɲuntu/
नाम
yini
/jini/
आँख
kuru
/kuɻu/
हाथ
mara
/maɻa/
दिल
kurunpa
/kuɻunpa/
प्रेम
mukulya
/mukuʎa/
पेड़
punu
/punu/
घर
ngura
/ŋuɻa/
कुत्ता
papa
/papa/
बिल्ली
pusi
/pusi/
खाना
ngalkuni
/ŋalkuni/
पीना
tjikini
/cikini/
एक
kutju
/kucu/
दो
kutjarra
/kucaɾa/
नमस्ते
palya
/paʎa/
धन्यवाद
palya
/paʎa/
अच्छा
palya
/paʎa/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Pama-Nyungan संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | पिंटुपी-लुरीचा | पिचानचाचारा | वार्नमान | मार्तु वांका | न्हाण्डा | वारलपीरी | गुनावल |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ | kungal /kuŋal/ |
| आग | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | warla /waɻla/ | warlu /waɭu/ | warba /waɻba/ |
| सूरज | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | wanta /wanta/ | guma /ɡuma/ |
| चाँद | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | birrang /biɻaŋ/ |
| तारा | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | indiya /indija/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | dyurra /ɟura/ |
| माता | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngati /ŋati/ | guni /ɡuni/ |
| पिता | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirda /kiɖa/ | pumba /pumba/ |
| मैं | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngayi /ŋaji/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaya /ŋaja/ |
| तुम | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ |
| नाम | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ |
| आँख | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ | mil /mil/ |
| हाथ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ |
| दिल | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | gauar /ɡauar/ |
| प्रेम | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲdʒi/ | nyangu /ɲaŋu/ | marmit /maɻmit/ |
| पेड़ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warabi /waɻabi/ |
| घर | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋura/ | kuni /kuni/ |
| कुत्ता | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | jarntu /caɳʈu/ | mirri /miɻi/ |
| बिल्ली | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ | mungalpa /muŋalpa/ | poosi /puːsi/ |
| खाना | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarni /ŋaɳi/ | daring /daɻiŋ/ |
| पीना | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | nyuna /ɲuna/ | purrami /purami/ | nyu /ɲu/ |
| एक | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ | jinta /cinta/ | guma /ɡuma/ |
| दो | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | wuthada /wut̪aɖa/ | jirrama /ɟiɾama/ | bula /bula/ |
| नमस्ते | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ |
| धन्यवाद | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ |
| अच्छा | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | ngurrju /ŋurcu/ | walunga /waluŋa/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।