Nasa Yuwe
פאאס
שפה מבודדת (לעתים משויכת לפאאסית)
פָּאֵס (Nasa Yuwe, "שפת העם") היא שפת בני הנאסה בדרום-מערב קולומביה, המסווגת באופן מסורתי כשפה מבודדת (ההצעה למשפחה פָּאֵזָנית המקבצת אותה עם שפות מבודדות שכנות שנויה במחלוקת). שפה טונאלית בעלת עיצורים פולטניים (אז'קטיביים) ומערכת פועלית אספקטואלית מורכבת. קהילת הנאסה מנהלת את התנועה החינוכית והפוליטית הגדולה ביותר בקולומביה בהובלת ילידים (CRIC, שנוסדה ב-1971), ושפת Nasa Yuwe נלמדת ביותר מ-100 בתי ספר קהילתיים. זוכה להכרה בינלאומית בזכות התנגדותם הבלתי-אלימה והמתמשכת של הנאסה לעקירה במהלך הסכסוך המזוין בקולומביה.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בפאאס
מים
ɨkh
/ɨkʰ/
אש
ipx
/ipʰ/
שמש
sek
/seɡ/
ירח
a'
/aʔ/
כוכב
iic
/iːʔ/
אמא
mama
/mama/
אבא
tata
/tata/
אני
adx
/aⁿdʒ/
אתה
idx
/iⁿdʒ/
שם
eç
/eʔ/
עין
yafx
/jafʰ/
יד
ku'çx
/kuʔçʰ/
לב
weçx
/weçʰ/
אהבה
wala
/wala/
עץ
kli
/kli/
בית
yat
/jat/
כלב
ul
/ul/
חתול
nasame'
/nasameʔ/
לאכול
ku'
/kuʔ/
לשתות
ɨçx
/ɨçʰ/
אחד
teʼ
/teʔ/
שתיים
eena
/eːna/
שלום
mañi
/maɲi/
תודה
pay
/paj/
טוב
eçxa
/eçʰa/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Language isolate (sometimes grouped as Paezan) קשורות
| משמעות | פאאס | מיסאק | קימבונדו | גילברטית | לונדה | טוקלאוית | אוספנטקו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ɨkh /ɨkʰ/ | unø /unø/ | menha /meɲa/ | ran /ɾan/ | meji /medʒi/ | vai /vai/ | jaʼ /haʔ/ |
| אש | ipx /ipʰ/ | nipi /nipi/ | tubia /tubja/ | ai /ai/ | kesi /kesi/ | afi /afi/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ |
| שמש | sek /seɡ/ | shi /ʃi/ | muanya /mwaɲa/ | taai /taːi/ | itaŋwa /itaŋwa/ | la /la/ | qʼiij /qʼiːh/ |
| ירח | a' /aʔ/ | atru /atɾu/ | ngonde /ŋɡonde/ | namwakaina /namʷakaina/ | kakweji /kakwedʒi/ | malama /malama/ | ikʼ /ikʼ/ |
| כוכב | iic /iːʔ/ | kualøm /kwalʌm/ | tetembwa /teˈtembwa/ | itoi /iˈtoi/ | katumbwa /katumbwa/ | fetu /fetu/ | ch'umil /tʃʼumil/ |
| אמא | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | tinau /tinau/ | mama /mama/ | mātua /maːtua/ | nan /nan/ |
| אבא | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tamau /tamau/ | tata /tata/ | tamana /tamana/ | tat /tat/ |
| אני | adx /aⁿdʒ/ | na /na/ | eme /eme/ | ngai /ŋai/ | ami /ami/ | au /au/ | in /in/ |
| אתה | idx /iⁿdʒ/ | ñui /ɲui/ | eie /eje/ | ngkoe /ŋkoe/ | eyi /eji/ | koe /koe/ | at /at/ |
| שם | eç /eʔ/ | wetø /wetʌ/ | dijina /diˈʒina/ | ara /ˈara/ | ijina /idʒina/ | igoa /iŋoa/ | b'ii /ɓiː/ |
| עין | yafx /jafʰ/ | kab /kab/ | dixi /diʃi/ | mata /mata/ | disu /disu/ | mata /mata/ | wach /watʃ/ |
| יד | ku'çx /kuʔçʰ/ | mar /maɾ/ | lukwaku /lukwaku/ | bai /bai/ | chikasa /tʃikasa/ | lima /lima/ | qʼab /qʼab/ |
| לב | weçx /weçʰ/ | mun /mun/ | muxima /muʃima/ | nano /nano/ | muchima /mutʃima/ | fatu /fatu/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ |
| אהבה | wala /wala/ | kausrap /kawsɾap/ | henda /henda/ | tangira /taŋiɾa/ | kukeŋa /kukeŋa/ | alofa /alofa/ | lóqʼ /lóqʼ/ |
| עץ | kli /kli/ | yu /ju/ | mukune /mukune/ | kai /kai/ | mutondu /mutondu/ | lakau /lakau/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| בית | yat /jat/ | ya /ja/ | inzo /inzo/ | auti /auti/ | itala /itala/ | fale /fale/ | jaa /haː/ |
| כלב | ul /ul/ | kuchi /kutʃi/ | imbwa /imbwa/ | kamea /kamea/ | kawa /kawa/ | kuli /kuli/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| חתול | nasame' /nasameʔ/ | mishi /miʃi/ | kasalu /kasalu/ | katu /katu/ | — /—/ | pusi /pusi/ | mis /mis/ |
| לאכול | ku' /kuʔ/ | mɵ /mɵ/ | kudya /kudja/ | amwarake /amʷaɾake/ | kudya /kudja/ | kai /kai/ | waʼ /waʔ/ |
| לשתות | ɨçx /ɨçʰ/ | ushi /uʃi/ | kunwa /kunwa/ | nima /nima/ | kunwa /kunwa/ | inu /inu/ | ukʼ /ukʼ/ |
| אחד | teʼ /teʔ/ | kan /kan/ | -moxi /moʃi/ | teuana /teuana/ | wumu /wumu/ | tahi /tahi/ | jun /hun/ |
| שתיים | eena /eːna/ | pa /pa/ | -iadi /jaːdi/ | uoua /uˈoua/ | ayedi /ajedi/ | lua /lua/ | quiib' /kiːɓ/ |
| שלום | mañi /maɲi/ | ma'rik /maʔɾik/ | kiebi /kiebi/ | mauri /mauɾi/ | mwani /mwani/ | malo ni /malo ni/ | saʼbʼal /saʔbal/ |
| תודה | pay /paj/ | payn /pajn/ | kishukutu /kiʃukutu/ | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | nasakalili /nasakalili/ | fakafetai /fakafetai/ | maltyox /maltjoʃ/ |
| טוב | eçxa /eçʰa/ | kausrik /kawsɾik/ | kiá /kja/ | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | lelei /lelei/ | utz /uts/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.