Jñatjo
מסוואה
אוטו-מנגי
מסאווה (בשם עצמי Jñatjo, "האנשים המדברים") היא שפה אוטו-מנגית מתת-הענף אוטומי-מסאווה, המדוברת בפי כ-150,000 בני אדם במרכז מקסיקו, בעיקר במערב מדינת מקסיקו (Estado de México) סביב הרי סיירה מסאווה והעיירות חוקוטיטלן (Jocotitlán), סן פליפה דל פרוגרסו (San Felipe del Progreso) ואטלקומולקו (Atlacomulco). המסאווה הם קבוצת הילידים הגדולה ביותר במדינת מקסיקו (לפני האוטומי/הניאניו Otomi/Hñähñu הקרובים אליהם), ושפתם היא אחת השפות האוטו-מנגיות המרכזיות של מרכז מקסיקו. מבחינה בלשנית, המסאווה קרובה מאוד לניבי האוטומי (ote, ots, otq), ומשותפים להם מאפיינים כגון ניגודים טונאליים, צרורות עיצורים מורכבים ומורפולוגיה פועלית. בני המסאווה שימרו את זהותם הילידית לאורך מאות שנים של שלטון אצטקי וספרדי, ובמאה ה-20 חלה התחדשות ניכרת של השפה באמצעות תוכניות חינוך דו-לשוני.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות במסוואה
מים
ndeje
/ndehe/
אש
sibi
/sibi/
שמש
jiarú
/hjaˈɾu/
ירח
zana
/zana/
כוכב
seje
/seʔe/
אמא
nana
/nana/
אבא
tata
/tata/
אני
nuts'ko
/nutsʔko/
אתה
nutsk'e
/nutskʔe/
שם
chju'u
/tʃũʔũ/
עין
da
/da/
יד
ye
/je/
לב
mŭiñ
/mwiɲ/
אהבה
hñu
/ɲ̥u/
עץ
za
/za/
בית
ngumi
/ŋɡumi/
כלב
nyo
/ɲo/
חתול
mishi
/miʃi/
לאכול
ñe
/ɲe/
לשתות
theni
/tʰeni/
אחד
nahi
/nahi/
שתיים
yeje
/jeʔe/
שלום
kjamadhi
/kjamaði/
תודה
ndios
/ndios/
טוב
nzhomu
/nʒomu/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Otomanguean קשורות
| משמעות | מסוואה | אוטומי | אוטומי קרטארו | זאפוטק טלאקולולה | מיסאק | ביקול מרכזית | וואראי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ndeje /ndehe/ | dehe /tehe/ | dehe /tehe/ | nisi /nisi/ | unø /unø/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| אש | sibi /sibi/ | tsibi /tsibi/ | tsibi /tsibi/ | gui /ɡi/ | nipi /nipi/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajɔ/ |
| שמש | jiarú /hjaˈɾu/ | hyadi /hjadi/ | hyadi /hjadi/ | gubi /ɡubi/ | shi /ʃi/ | saldang /salˈdaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ |
| ירח | zana /zana/ | zänä /zãnã/ | zänä /zãnã/ | beuu /beːu/ | atru /atɾu/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| כוכב | seje /seʔe/ | tsʼe /tsʼe/ | tsʼe /tsʼe/ | béeld /beˀld/ | kualøm /kwalʌm/ | bitoon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ |
| אמא | nana /nana/ | nänä /nãnã/ | mu /mu/ | xnan /ʃnan/ | mama /mama/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ |
| אבא | tata /tata/ | tada /tada/ | dada /dada/ | xtad /ʃtad/ | tata /tata/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ |
| אני | nuts'ko /nutsʔko/ | nugä /nuɡæ/ | nugä /nuɡæ/ | naʼ /naʔ/ | na /na/ | ako /ʔako/ | ako /ʔako/ |
| אתה | nutsk'e /nutskʔe/ | nuʼi /nuʔi/ | nuʼi /nuʔi/ | liʼ /liʔ/ | ñui /ɲui/ | ika /ʔika/ | ikaw /ʔikaw/ |
| שם | chju'u /tʃũʔũ/ | thuhu /tʰũhũ/ | thuuhu /tʰũːhũ/ | laʼ /laʔ/ | wetø /wetʌ/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ |
| עין | da /da/ | da /da/ | da /da/ | slu /slu/ | kab /kab/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| יד | ye /je/ | 'ye /ʔje/ | 'ye /ʔje/ | na' /naʔ/ | mar /maɾ/ | kamot /kamot/ | kamot /kamɔt/ |
| לב | mŭiñ /mwiɲ/ | mui /mui/ | mui /mui/ | ladxdoo /ladʒdoː/ | mun /mun/ | puso /puso/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ |
| אהבה | hñu /ɲ̥u/ | mädi /mãdi/ | mädi /mãdi/ | nadxiiebia /nadʒiːebia/ | kausrap /kawsɾap/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | gugma /ɡuɡma/ |
| עץ | za /za/ | za /za/ | za /za/ | yag /jaɡ/ | yu /ju/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahɔj/ |
| בית | ngumi /ŋɡumi/ | ngu /ŋɡu/ | ngu /ŋɡu/ | yu /ju/ | ya /ja/ | harong /haɾoŋ/ | balay /balaj/ |
| כלב | nyo /ɲo/ | yo /jo/ | yo /jo/ | bicu' /bikuʔ/ | kuchi /kutʃi/ | ayam /ajam/ | ayam /ˈʔajam/ |
| חתול | mishi /miʃi/ | mixi /miʃi/ | mishi /miʃi/ | mishu /miʃu/ | mishi /miʃi/ | ikos /ikos/ | misay /misaj/ |
| לאכול | ñe /ɲe/ | ñuni /ɲuni/ | shi /ʃi/ | rau /ɾau/ | mɵ /mɵ/ | kakanon /kakanon/ | kaon /kaʔon/ |
| לשתות | theni /tʰeni/ | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | re /ɾe/ | ushi /uʃi/ | inumon /inumon/ | inom /ʔinɔm/ |
| אחד | nahi /nahi/ | 'ra /ʔɾa/ | 'na /ʔna/ | tubyabi /tubjabi/ | kan /kan/ | saro /saɾo/ | usa /ʔusa/ |
| שתיים | yeje /jeʔe/ | yoho /joho/ | yoho /joho/ | tyop /tjop/ | pa /pa/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ |
| שלום | kjamadhi /kjamaði/ | hatsi /hatsi/ | hä /hã/ | padiux /padiuʃ/ | ma'rik /maʔɾik/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ |
| תודה | ndios /ndios/ | jamädi /hamãdi/ | jamädi /hamãdi/ | xclen lo' /ʃklen loʔ/ | payn /pajn/ | dios mabalos /dios mabalos/ | salamat /salamat/ |
| טוב | nzhomu /nʒomu/ | hño /hɲo/ | hño /hɲo/ | nazac /nazak/ | kausrik /kawsɾik/ | marhay /maɾhaj/ | maupay /maʔupaj/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.