Gĩkũyũ
קיקויו
אטלנטי-קונגו (בנטו)
קיקויו (גיקויו) היא השפה הבנטואית הגדולה ביותר של קניה, עם אזור שפת אם סביב הר קניה. בעלת מערכת של שבע תנועות עם ניגוד ATR; הצורות שאינן ATR נכתבות בטילדה מעל ĩ ũ.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בקיקויו
מים
maaĩ
/maːi/
אש
mwaki
/mwaki/
שמש
rĩũa
/ɾiwa/
ירח
mweri
/mweɾi/
כוכב
njata
/ɲdʒata/
אמא
maitũ
/maitu/
אבא
baba
/baba/
אני
niĩ
/niː/
אתה
wee
/weː/
שם
rĩĩtwa
/ɾɪːtwa/
עין
riitho
/riːðo/
יד
guoko
/ɡuoko/
לב
ngoro
/ŋɡoɾo/
אהבה
wendo
/wendo/
עץ
mũtĩ
/muti/
בית
nyũmba
/ɲumba/
כלב
ngui
/ŋɡui/
חתול
nyaũ
/ɲau/
לאכול
kũrĩa
/kuɾia/
לשתות
kũnyua
/kuɲua/
אחד
ĩmwe
/imwe/
שתיים
igĩrĩ
/iɣɪɾɪ/
שלום
wĩmwega
/wimweɡa/
תודה
nĩ wega
/ni weɡa/
טוב
wega
/weɡa/
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo (Bantu) קשורות
| משמעות | קיקויו | אמבו | מרו | קמבה | שמבלה | אסו | ניאטורו |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | maaĩ /maːi/ | mai /mai/ | rũũjĩ /ɾuːdʒi/ | kĩw'ũ /kiwu/ | mazi /mazi/ | mende /mende/ | maazi /maːzi/ |
| אש | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | mwaki /mwaki/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ |
| שמש | rĩũa /ɾiwa/ | rĩũa /ɾiua/ | rĩũa /ɾiua/ | syũa /sjua/ | zuwa /zuwa/ | idhuva /iðuʋa/ | nzua /nzua/ |
| ירח | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mweri /mweɾi/ | mwei /mwei/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ |
| כוכב | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | njata /ɲdʒata/ | nzaĩ /nzai/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ |
| אמא | maitũ /maitu/ | mami /mami/ | mami /mami/ | mwaitũ /mwaitu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| אבא | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | asa /asa/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ |
| אני | niĩ /niː/ | nĩĩ /niː/ | nyie /ɲie/ | nyie /ɲie/ | niye /nije/ | mine /mine/ | une /une/ |
| אתה | wee /weː/ | wee /weː/ | wee /weː/ | we /we/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ |
| שם | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | rĩĩtwa /ɾɪːtwa/ | ĩsyĩtwa /isʲitwa/ | izina /izina/ | izina /izina/ | izina /izina/ |
| עין | riitho /riːðo/ | riitho /ɾiːθo/ | rĩĩthwa /ɾiːθwa/ | ĩtho /iθo/ | izo /izo/ | iiso /iːso/ | iriiso /iɾiːso/ |
| יד | guoko /ɡuoko/ | guoko /ɡuoko/ | njara /ndʒaɾa/ | kw'oko /kwoko/ | ukono /ukono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ |
| לב | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoro /ŋɡoɾo/ | ngoo /ŋɡoː/ | mwoyo /mwojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ |
| אהבה | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | wendo /wendo/ | kwenda /kwenda/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ |
| עץ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ |
| בית | nyũmba /ɲumba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyomba /ɲomba/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| כלב | ngui /ŋɡui/ | ngui /ŋɡui/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngitĩ /ŋɡiti/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| חתול | nyaũ /ɲau/ | nyau /ɲau/ | nyau /ɲau/ | mbaka /mbaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| לאכול | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũrĩa /kuɾia/ | kũya /kuja/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ |
| לשתות | kũnyua /kuɲua/ | kũnyua /kuɲua/ | kũnyũa /kuɲua/ | kũnywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| אחד | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | ĩmwe /imwe/ | imo /imo/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ |
| שתיים | igĩrĩ /iɣɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ijĩrĩ /idʒɪɾɪ/ | ilĩ /ili/ | mbili /mbili/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ |
| שלום | wĩmwega /wimweɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwĩaĩle /mwiaile/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ |
| תודה | nĩ wega /ni weɡa/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ baba /ni baba/ | nĩ vinya /ni viɲa/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ |
| טוב | wega /weɡa/ | mwega /mweɡa/ | mwega /mweɡa/ | museo /museo/ | hedi /hedi/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ |
עמוד 1/4
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.