Chasu
אסו
אטלנטי-קונגו
אָסוּ (הידועה גם כפארה, צ'אסו) היא שפה בנטו של הרי פארה הדרומיים בצפון-מזרח טנזניה, אחות לשפת רְוָוה של פארה הצפונית (rwk) בתוך אשכול פארה E.31. בני עם הפארה (אסו + רווה יחד כ-640 אלף) מקיימים מסורת ייחודית של התכת ברזל, שסיפקה היסטורית כלי ברזל ברחבי אזור הקילימנג'רו. מבחינה לשונית, האסו מציגה מאפיינים אופייניים לבנטו E.30: כ-10 מחלקות שם עם התאם, מערכת טונאלית מורכבת, ואספקט מורפולוגי פעיל. עבודת תרגום המקרא מאז שנות ה-90 הפיקה חומרי אוריינות מתוקננים באסו, והברית החדשה באסו ראתה אור ב-2005.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות באסו
מים
mende
/mende/
אש
mshika
/mʃika/
שמש
idhuva
/iðuʋa/
ירח
mwezi
/mwezi/
כוכב
nyenyeri
/ɲeɲeri/
אמא
mama
/mama/
אבא
baba
/baba/
אני
mine
/mine/
אתה
uwe
/uwe/
שם
izina
/izina/
עין
iiso
/iːso/
יד
mkono
/mkono/
לב
ngiti
/ŋɡiti/
אהבה
lumba
/lumba/
עץ
mti
/mti/
בית
nyumba
/ɲumba/
כלב
mbwa
/mbwa/
חתול
paka
/paka/
לאכול
kurya
/kuɾja/
לשתות
kunwa
/kunwa/
אחד
imwe
/imwe/
שתיים
avili
/aβili/
שלום
shiloi
/ʃiloi/
תודה
mwasanga
/mwasaŋɡa/
טוב
mwamba
/mwamba/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo קשורות
| משמעות | אסו | רווה | שמבלה | ניאטורו | סנגו | מצ׳מה | סנה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | mende /mende/ | mende /mende/ | mazi /mazi/ | maazi /maːzi/ | ameenzi /ameːnzi/ | mringa /mɾiŋɡa/ | madzi /madzi/ |
| אש | mshika /mʃika/ | msika /msika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | mòò /moːʔ/ | moto /moto/ |
| שמש | idhuva /iðuʋa/ | mlao /mlao/ | zuwa /zuwa/ | nzua /nzua/ | liluga /liluɡa/ | ìsùwà /isuwa/ | dzuwa /dzuwa/ |
| ירח | mwezi /mwezi/ | mwere /mwere/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | umwesi /umwesi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| כוכב | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| אמא | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mai /mai/ |
| אבא | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| אני | mine /mine/ | inyi /iɲi/ | niye /nije/ | une /une/ | une /une/ | inyi /iɲi/ | ine /ine/ |
| אתה | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ |
| שם | izina /izina/ | irina /irina/ | izina /izina/ | izina /izina/ | litawa /litawa/ | irina /irina/ | dzina /dzina/ |
| עין | iiso /iːso/ | liso /liso/ | izo /izo/ | iriiso /iɾiːso/ | iliho /iliho/ | rítiò /ɾitio/ | diso /diso/ |
| יד | mkono /mkono/ | mkono /mkono/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | kùoòko /kuoːko/ | nkono /nkono/ |
| לב | ngiti /ŋɡiti/ | ngiti /ŋɡiti/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | umutima /umutima/ | mòyò /mojo/ | mtima /mtima/ |
| אהבה | lumba /lumba/ | lumbo /lumbo/ | kwenda /kwenda/ | butogwa /butoɡwa/ | ulungu /uluŋɡu/ | ìkwenda /ikwenda/ | kufuna /kufuna/ |
| עץ | mti /mti/ | mte /mte/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | umuti /umuti/ | mtí /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| בית | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| כלב | mbwa /mbwa/ | mboha /mboha/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| חתול | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| לאכול | kurya /kuɾja/ | kuria /kuria/ | kuya /kuja/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | ìlya /iʎa/ | kudya /kudja/ |
| לשתות | kunwa /kunwa/ | kunyua /kuɲua/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | ìnyo /iɲo/ | kumwa /kumwa/ |
| אחד | imwe /imwe/ | mongo /moŋɡo/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ | imo /imo/ | ìmwí /imwi/ | posi /posi/ |
| שתיים | avili /aβili/ | iwi /iwi/ | mbili /mbili/ | aviri /aβiri/ | avili /aβili/ | iwi /iwi/ | piŵiri /piwiri/ |
| שלום | shiloi /ʃiloi/ | kira /kiɾa/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mbukire /mbukiɾe/ | mbasala /mbasala/ | máshàlòmà /maʃaloma/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| תודה | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /asante/ | asante /asante/ | asante /aˈsante/ | nashukulu /naʃukulu/ | ahsànte /ahsante/ | ndatenda /ndatenda/ |
| טוב | mwamba /mwamba/ | kya /kja/ | hedi /hedi/ | kihi /kihi/ | kwifwa /kwifwa/ | ìchá /itʃa/ | nadidi /nadidi/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.