Gagana Sāmoa
Samoan
Austronésien (polynésien)
Le samoan (Gagana Sāmoa ; ISO 639-1 : sm) est une langue polynésienne de la famille austronésienne, parlée principalement dans l’État indépendant des Samoa, aux Samoa américaines et dans les communautés de la diaspora. Il s’écrit avec un alphabet latin dans lequel le macron marque la longueur vocalique et le koma liliu (ʻ) la consonne occlusive glottale phonémique ; ces deux distinctions peuvent modifier le sens. Le samoan connaît une alternance de registres de parole T/K conditionnée socialement : la parole soignée et formelle conserve généralement /t/ et /n/, tandis que la conversation familière réalise souvent les sons correspondants comme /k/ et /ŋ/ ; il s’agit d’un contraste de style oral, et non d’une différence d’enregistrement. Les propositions de base suivent souvent l’ordre verbe–sujet–objet, et les pronoms distinguent la première personne inclusive de l’exclusive ainsi que le singulier, le duel et le pluriel. La possession oppose les classes a et o, et la réduplication est productive dans la formation des mots.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Samoan
Eau
vai
/vai/
Feu
afi
/afi/
Soleil
lā
/laː/
Lune
māsina
/maːsina/
Étoile
fetū
/fetuː/
Mère
tinā
/tinaː/
Père
tamā
/tamaː/
Je
a'u
/aʔu/
Tu
'oe
/ʔoe/
Nom
igoa
/iŋoa/
Œil
mata
/mata/
Main
lima
/lima/
Cœur
loto
/loto/
Amour
alofa
/alofa/
Arbre
laʻau
/laʔau/
Maison
fale
/fale/
Chien
maile
/maile/
Chat
pusi
/pusi/
Manger
ʻai
/ʔai/
Boire
inu
/inu/
Un
tasi
/tasi/
Deux
lua
/lua/
Bonjour
talofa
/talofa/
Merci
faʻafetai
/faʔafetai/
Bon
lelei
/lelei/
Coucou
aleva
/aˈleva/
Ordinateur
komipiuta
/komiˈpiuta/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian (Polynesian) apparentées
| Sens | Samoan | Tuvaluan | Tokélaouan | Tongien | Niouéen | Pukapukan | Futunien |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ |
| Feu | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | awi /ˈawi/ | afi /ˈafi/ |
| Soleil | lā /laː/ | laa /laː/ | la /la/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | la /la/ | la'ā /laˈʔaː/ |
| Lune | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | malama /malama/ | māhina /maːhina/ | mahina /mahina/ | malama /maˈlama/ | māsina /maːˈsina/ |
| Étoile | fetū /fetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | wetū /wetuː/ | fetu'u /feˈtuʔu/ |
| Mère | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | mātua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | matua fifine /matua fifine/ | mama /ˈmama/ | tinana /tiˈnana/ |
| Père | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | matua taane /matua taːne/ | matua /maˈtua/ | tamana /taˈmana/ |
| Je | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ |
| Nom | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ |
| Œil | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ |
| Main | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ |
| Cœur | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ |
| Amour | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /aˈlofa/ |
| Arbre | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | lakau /lakau/ | ʻakau /ʔakau/ | akau /akau/ | lākau /laːˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ |
| Maison | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ |
| Chien | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ |
| Chat | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ |
| Manger | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Boire | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ |
| Un | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | taha /taha/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /ˈtasi/ |
| Deux | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ |
| Bonjour | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | malo ni /malo ni/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō /maːˈloː/ |
| Merci | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakaaue /fakaaue/ | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ |
| Bon | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ |
| Coucou | aleva /aˈleva/ | — | — | — | — | — | kāleva /kaːˈleva/ |
| Ordinateur | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | masini /maˈsini/ |
Ordre des mots comparé
Comparer avec les grandes langues du monde
Comparer avec des langues proches
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.