Te Reo Pukapuka
Pukapukan
Austronésien (Polynésien, samoïque-outlier)
Le pukapukan (Te Reo Pukapuka), parlé par environ 2 000 personnes sur l'atoll isolé de Pukapuka, dans le nord des îles Cook, et sur l'île voisine de Nassau, est l'une des langues polynésiennes les plus débattues sur le plan généalogique : traditionnellement classée comme une langue samoïque-périphérique, elle présente pourtant des traits du polynésien oriental et peut-être un substrat tokélaouan, résultat de migrations par vagues d'avant le contact à travers le Pacifique central. Elle possède une phonologie polynésienne typique avec une longueur vocalique phonémique et un coup de glotte, mais diverge suffisamment du point de vue lexical du maori des îles Cook (rar) pour que les deux ne soient pas mutuellement intelligibles. La communauté est petite mais linguistiquement dynamique, avec un travail orthographique actif depuis les années 1990.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Pukapukan
Eau
wai
/wai/
Feu
awi
/ˈawi/
Soleil
la
/la/
Lune
malama
/maˈlama/
Étoile
wetū
/wetuː/
Mère
mama
/ˈmama/
Père
matua
/maˈtua/
Je
au
/au/
Tu
koe
/koe/
Nom
ingoa
/iŋoa/
Œil
mata
/ˈmata/
Main
lima
/ˈlima/
Cœur
loto
/ˈloto/
Amour
aloa
/aˈloa/
Arbre
lākau
/laːˈkau/
Maison
wale
/ˈwale/
Chien
kulī
/kuˈliː/
Chat
pusi
/ˈpusi/
Manger
kai
/kai/
Boire
inu
/ˈinu/
Un
tayi
/ˈtaji/
Deux
lua
/lua/
Bonjour
kia orana
/kia oˈɾana/
Merci
meitaki
/meiˈtaki/
Bon
lelei
/leˈlei/
Sources
- Salisbury, Mary C. (2002) A Grammar of Pukapukan. PhD thesis, University of Auckland.
- Beaglehole, Ernest & Pearl (1938) Ethnology of Pukapuka. Bernice P. Bishop Museum Bulletin 150.
- Teingoa Kaina et al. (1993) Pukapukan-English Dictionary. Pukapuka Dictionary Project.
- Glottolog: Pukapukan
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian (Polynesian, Samoic-Outlier) apparentées
| Sens | Pukapukan | Wallisien | Futunien | Tokélaouan | Tuvaluan | Samoan | Tongien |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Feu | awi /ˈawi/ | afi /aˈfi/ | afi /ˈafi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Soleil | la /la/ | laʻā /laˈʔaː/ | la'ā /laˈʔaː/ | la /la/ | laa /laː/ | lā /laː/ | laʻā /laʔaː/ |
| Lune | malama /maˈlama/ | māhina /maːˈhina/ | māsina /maːˈsina/ | malama /malama/ | masina /masina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ |
| Étoile | wetū /wetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetu'u /feˈtuʔu/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Mère | mama /ˈmama/ | faʻē /faˈʔeː/ | tinana /tiˈnana/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | faʻē /faʔeː/ |
| Père | matua /maˈtua/ | tāmai /taːˈmai/ | tamana /taˈmana/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamai /tamai/ |
| Je | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ |
| Tu | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ |
| Nom | ingoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ |
| Œil | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Main | lima /ˈlima/ | nima /ˈnima/ | lima /ˈlima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Cœur | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ | mafu /ˈmafu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ |
| Amour | aloa /aˈloa/ | ʻofa /ˈʔofa/ | alofa /aˈlofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Arbre | lākau /laːˈkau/ | ʻakau /ʔaˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ | lakau /lakau/ | laakau /laːkau/ | laʻau /laʔau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Maison | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ | fale /ˈfale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Chien | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kulī /kuliː/ |
| Chat | pusi /ˈpusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Manger | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ |
| Boire | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Un | tayi /ˈtaji/ | tahi /ˈtahi/ | tasi /ˈtasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| Deux | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Bonjour | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō te maʻuli /maːloː te maˈʔuli/ | mālō /maːˈloː/ | malo ni /malo ni/ | taalofa /taːlofa/ | talofa /talofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Merci | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ | mālō /maːˈloː/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | mālō /maːloː/ |
| Bon | lelei /leˈlei/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.