Buang
Mapos Buang
Austronesia
El mapos buang es una lengua oceánica del grupo lingüístico buang en la provincia de Morobe de Papúa Nueva Guinea, hablada en el valle del río Snake por unas 10 000 personas en las áreas comunitarias de Mapos y Manga. Las variedades buang (mapos, manga, mumeng) forman un continuo dialectal cuya inteligibilidad mutua disminuye con la distancia. Como lengua oceánica occidental, el buang conserva rasgos oceánicos típicos (demostrativos de tres grados de distancia, marcadores de sujeto preverbales, oraciones con verbo final), a la vez que muestra cierta influencia de sustrato de las Tierras Altas de Nueva Guinea. La comunidad mapos buang posee una fuerte tradición oral y el Nuevo Testamento se tradujo al mapos buang en 1989 (revisado en 2005).
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Mapos Buang
Agua
vuur
/vuːr/
Fuego
ehe
/ehe/
Sol
gum
/ɡum/
Luna
mha
/mha/
Estrella
betuheng
/betuheŋ/
Madre
ne
/ne/
Padre
ma
/ma/
Yo
sa
/sa/
Tú
honġ
/hoŋ/
Nombre
arë
/arə/
Ojo
mata
/mata/
Mano
mok
/mok/
Corazón
minga
/miŋa/
Amor
vong
/voŋ/
Árbol
leng
/leŋ/
Casa
ya
/ja/
Perro
nyam
/ɲam/
Gato
pus
/pus/
Comer
gen
/ɡen/
Beber
nung
/nuŋ/
Uno
lon
/lon/
Dos
luu
/luː/
Hola
miig
/miːɡ/
Gracias
vog ehog
/voɡ ehoɡ/
Bueno
vovo
/vovo/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Austronesian relacionadas
| Significado | Mapos Buang | Hote | Mandar | Batak toba | Sakizaya | Tokelauano | Bícol central |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | vuur /vuːr/ | lua /lua/ | uai /uai/ | aek /aek/ | nanum /nanum/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| Fuego | ehe /ehe/ | eve /eve/ | api /api/ | api /api/ | lamal /lamal/ | afi /afi/ | kalayo /kalajo/ |
| Sol | gum /ɡum/ | ari /aɾi/ | mata allo /mata alːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | cidal /tʃidal/ | la /la/ | saldang /salˈdaŋ/ |
| Luna | mha /mha/ | kalam /kalam/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulad /bulad/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ |
| Estrella | betuheng /betuheŋ/ | puling /puliŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bo'is /boʔis/ | fetu /fetu/ | bitoon /bituʔon/ |
| Madre | ne /ne/ | ne /ne/ | indo /indo/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mātua /maːtua/ | nanay /nanaj/ |
| Padre | ma /ma/ | ma /ma/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | tatay /tataj/ |
| Yo | sa /sa/ | yah /jah/ | iyau /ijau/ | au /au/ | zaku /ʐaku/ | au /au/ | ako /ʔako/ |
| Tú | honġ /hoŋ/ | oh /ʔoh/ | io /iʔo/ | ho /ho/ | kisu /kisu/ | koe /koe/ | ika /ʔika/ |
| Nombre | arë /arə/ | aling /aliŋ/ | sanga /saŋa/ | goar /goar/ | ngangan /ŋaŋan/ | igoa /iŋoa/ | ngaran /ŋaran/ |
| Ojo | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mano | mok /mok/ | mok /mok/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | kamay /kamai/ | lima /lima/ | kamot /kamot/ |
| Corazón | minga /miŋa/ | mun /mun/ | ate /ate/ | roha /roha/ | gawang /ɡawaŋ/ | fatu /fatu/ | puso /puso/ |
| Amor | vong /voŋ/ | voŋ /voŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | holong /holoŋ/ | maolah /maolah/ | alofa /alofa/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ |
| Árbol | leng /leŋ/ | len /len/ | kaju /kaju/ | hau /hau/ | kilang /kilaŋ/ | lakau /lakau/ | kahoy /kahoj/ |
| Casa | ya /ja/ | ya /ja/ | boyang /bojaŋ/ | jabu /dʒabu/ | luma /luma/ | fale /fale/ | harong /haɾoŋ/ |
| Perro | nyam /ɲam/ | nyam /ɲam/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | waco /watʃo/ | kuli /kuli/ | ayam /ajam/ |
| Gato | pus /pus/ | pus /pus/ | mio /mio/ | huting /hutiŋ/ | posi /posi/ | pusi /pusi/ | ikos /ikos/ |
| Comer | gen /ɡen/ | gen /ɡen/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | hekal /hekal/ | kai /kai/ | kakanon /kakanon/ |
| Beber | nung /nuŋ/ | nun /nun/ | minung /minuŋ/ | minum /minum/ | mihecak /mihetʃak/ | inu /inu/ | inumon /inumon/ |
| Uno | lon /lon/ | lon /lon/ | mesa /mesa/ | sada /sada/ | cacay /tʃatʃai/ | tahi /tahi/ | saro /saɾo/ |
| Dos | luu /luː/ | yu /ju/ | dua /dua/ | dua /dua/ | tusa /tusa/ | lua /lua/ | duwa /duwa/ |
| Hola | miig /miːɡ/ | kaye /kaje/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | horas /horas/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | kumusta /kumusta/ |
| Gracias | vog ehog /voɡ ehoɡ/ | fau /fau/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | lalumahan /lalumahan/ | fakafetai /fakafetai/ | dios mabalos /dios mabalos/ |
| Bueno | vovo /vovo/ | vovo /vovo/ | macoa /matʃoa/ | denggan /deŋɡan/ | kapah /kapah/ | lelei /lelei/ | marhay /maɾhaj/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.