Aymar aru
Aimara
aymara
El aimara es la principal lengua del pueblo aimara en torno al lago Titicaca y una de las tres lenguas oficiales de Bolivia. Es conocido por sus marcadores de evidencialidad (si el hablante presenció el suceso) y por su sistema numeral en base tres.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Aimara
Agua
uma
/uma/
Fuego
nina
/nina/
Sol
inti
/inti/
Luna
phaxsi
/pʰaχsi/
Estrella
warawara
/waɾawaɾa/
Madre
mama
/mama/
Padre
tata
/tata/
Yo
naya
/naja/
Tú
juma
/huma/
Nombre
suti
/suti/
Ojo
nayra
/najɾa/
Mano
ampara
/ampaɾa/
Corazón
chuyma
/tʃujma/
Amor
munasiña
/munasiɲa/
Árbol
quqa
/quqa/
Casa
uta
/uta/
Perro
anu
/anu/
Gato
phisi
/pʰisi/
Comer
manqʼaña
/manqʼaɲa/
Beber
umaña
/umaɲa/
Uno
maya
/maja/
Dos
paya
/paja/
Hola
kamisaki
/kamisaki/
Gracias
yuspagara
/juspaɣaɾa/
Bueno
suma
/suma/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Aymaran relacionadas
| Significado | Aimara | Jaqaru | Quechua clásico | Quechua cuzqueño | Quechua | Misak | Quechua ayacuchano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | uma /uma/ | uma /uma/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | unø /unø/ | yaku /jaku/ |
| Fuego | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | nina /nina/ |
| Sol | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | inti /inti/ |
| Luna | phaxsi /pʰaχsi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | atru /atɾu/ | killa /kiʎa/ |
| Estrella | warawara /waɾawaɾa/ | wara /waɾa/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | kualøm /kwalʌm/ | quyllur /ˈqojʎur/ |
| Madre | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Padre | tata /tata/ | awki /awki/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| Yo | naya /naja/ | naya /naja/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲoqa/ |
| Tú | juma /huma/ | juma /huma/ | qam /qam/ | qan /qan/ | qam /qam/ | ñui /ɲui/ | qam /qam/ |
| Nombre | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | wetø /wetʌ/ | suti /ˈsuti/ |
| Ojo | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | kab /kab/ | ñawi /ɲawi/ |
| Mano | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | mar /maɾ/ | maki /maki/ |
| Corazón | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ |
| Amor | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kausrap /kawsɾap/ | kuyay /kujaj/ |
| Árbol | quqa /quqa/ | qhura /qʰuɾa/ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | yu /ju/ | sacha /satʃa/ |
| Casa | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ya /ja/ | wasi /wasi/ |
| Perro | anu /anu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ |
| Gato | phisi /pʰisi/ | phishi /pʰiʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | mishi /miʃi/ | michi /mitʃi/ |
| Comer | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mankaña /mankaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mɵ /mɵ/ | mikuy /mikuj/ |
| Beber | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | ushi /uʃi/ | upyay /upjaj/ |
| Uno | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | kan /kan/ | huk /huk/ |
| Dos | paya /paja/ | paya /paja/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | pa /pa/ | iskay /ˈiskaj/ |
| Hola | kamisaki /kamisaki/ | kamishti /kamiʃti/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | ma'rik /maʔɾik/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ |
| Gracias | yuspagara /juspaɣaɾa/ | yuspaa /juspaː/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ |
| Bueno | suma /suma/ | shuma /ʃuma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kausrik /kawsɾik/ | allin /aʎin/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.