удин муз
Udi
NE Caucasian (Lezgic)
Udi is a Northeast Caucasian (Lezgic) language of Azerbaijan and Georgia, the linear modern descendant of the Caucasian Albanian language (Aluan) — the literary language of the medieval Caucasian Albanian church (4th-12th centuries CE). The Caucasian Albanian script, invented by Mesrop Mashtots c. 410 CE, was rediscovered through Sinai palimpsests deciphered by Gippert and Schulze in 2008-2009. Modern Udi is highly endangered with ~6,000 speakers concentrated in Niž (Nij) village in Qabala District, Azerbaijan. Udi has typologically unusual features: SOV with limited person-marking, complex case system (~12 cases), and ergative-absolutive alignment with split ergativity.
Where it is spoken
31 core words in Udi
Water
хе
/xe/
Fire
арух
/arux/
Sun
бех
/beχ/
Moon
уьш
/yʃ/
Star
хабунах
/xabunax/
Mother
нана
/nana/
Father
бабо
/babo/
I
зу
/zu/
You
ун
/un/
Name
цӀи
/tsʼi/
Eye
пул
/pul/
Hand
кул
/kul/
Heart
укӏ
/ukʼ/
Love
букӏесун
/buqʼesun/
Tree
хунч
/xuntʃ/
House
кӏойи
/kʼoji/
Dog
ха
/xa/
Cat
пӏшу
/pʼʃu/
Eat
уксун
/uksun/
Drink
уьгсун
/yɡsun/
One
са
/sa/
Two
пӀа
/pʼa/
Hello
салам
/salam/
Thank you
бахтӏам
/baχtʼam/
Good
яхъи
/jaqʼi/
Sources
Words compared
Compared with related NE Caucasian (Lezgic) languages
| Meaning | Udi | Caucasian Albanian | Aghul | Kryts | Budukh | Lezgian | Tabasaran |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | хе /xe/ | xe /xe/ | хьед /ħed/ | xed /xed/ | хьед /ħed/ | яд /jad/ | штар /ʃtar/ |
| Fire | арух /arux/ | ow /oʊ/ | цӏай /tsʼaj/ | ts'a /tsʼa/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏай /tsʼaj/ | цӏа /tsʼa/ |
| Sun | бех /beχ/ | beɣ /beɣ/ | рагъ /raʁ/ | vïrïğ /vɨrɨʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ | рагъ /raʁ/ |
| Moon | уьш /yʃ/ | ḳac̣ḳac̣ /kʼatsʼkʼatsʼ/ | ваз /vaz/ | vats /vats/ | ваз /vaz/ | варз /varz/ | варз /varz/ |
| Star | хабунах /xabunax/ | — /—/ | гъед /ʁed/ | xed /xed/ | хед /χed/ | гъед /ʁed/ | хяд /xæd/ |
| Mother | нана /nana/ | nana /nana/ | баб /bab/ | dada /dada/ | баб /bab/ | диде /dide/ | баб /bab/ |
| Father | бабо /babo/ | baba /baba/ | ада /ada/ | buba /buba/ | дада /dada/ | буба /buba/ | дад /dad/ |
| I | зу /zu/ | zu /zu/ | зун /zun/ | zin /zin/ | зы /zɨ/ | зун /zun/ | узу /uzu/ |
| You | ун /un/ | un /un/ | вун /wun/ | vun /vun/ | вы /wɨ/ | вун /wun/ | уву /uvu/ |
| Name | цӀи /tsʼi/ | cʼi /tsʼi/ | тӀвар /tʼʷar/ | tʼʷar /tʼʷar/ | тӀвар /tʼʷar/ | тӀвар /tʼʷar/ | тӀвар /tʼʷar/ |
| Eye | пул /pul/ | pʼul /pʼul/ | ул /ul/ | ul /ul/ | ул /ul/ | вил /vil/ | ул /ul/ |
| Hand | кул /kul/ | kʼul /kʼul/ | хил /xil/ | kul /kul/ | кул /kul/ | гъил /ʁil/ | хил /xil/ |
| Heart | укӏ /ukʼ/ | ükʼ /ykʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | rikʼ /rikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ | рикӏ /rikʼ/ | юкӏ /jukʼ/ |
| Love | букӏесун /buqʼesun/ | besown /besun/ | кӏанди /kʼandi/ | mukan /muˈkan/ | — /—/ | кӏан хьун /kʼan χun/ | ккунивал /kːunival/ |
| Tree | хунч /xuntʃ/ | xod /xod/ | тар /tar/ | xer /xer/ | тар /tar/ | тар /tar/ | гар /ɡar/ |
| House | кӏойи /kʼoji/ | ḳoǰ /kʼodʒ/ | кьали /qʼali/ | xal /xal/ | кӏул /kʼul/ | кӏвал /kʼval/ | хал /xal/ |
| Dog | ха /xa/ | xa /xa/ | хвай /xwaj/ | xveqʼ /χveqʼ/ | хвар /χʷar/ | кицӏ /kitsʼ/ | хю /xy/ |
| Cat | пӏшу /pʼʃu/ | — /—/ | кац /kats/ | — /—/ | — /—/ | кац /kats/ | кет /ket/ |
| Eat | уксун /uksun/ | ows- /us/ | ифи /ifi/ | ulkura /ulˈkura/ | ухьун /uħun/ | тӏуьн /tʼyn/ | ипӏуб /ipʼub/ |
| Drink | уьгсун /yɡsun/ | owɣ- /uɣ/ | ахъан /aqʼan/ | hatsra /hatsˈra/ | эджи /edʒi/ | хъун /qun/ | ужуб /uʒub/ |
| One | са /sa/ | sa /sa/ | са /sa/ | sa /sa/ | са /sa/ | сад /sad/ | саб /sab/ |
| Two | пӀа /pʼa/ | pʼa /pʼa/ | кьуд /qʼud/ | qʼʷad /qʼʷad/ | къуьд /qʼʷyd/ | кьвед /qʷʼed/ | кьюб /qʼyb/ |
| Hello | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | — /—/ | салам /salam/ | салам /salam/ | салам /salam/ |
| Thank you | бахтӏам /baχtʼam/ | — /—/ | баркалла /baɾkalːa/ | — /—/ | — /—/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ | чухсагъул /tʃuxsaʁul/ |
| Good | яхъи /jaqʼi/ | kʼačʼal /kʼatʃʼal/ | хъвай /qwaj/ | yiğin /jiˈʁin/ | — /—/ | хъсан /qsan/ | ужу /uʒu/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.