Mexicaneru
Isthmus-Nahuatl
Uto-Aztecan
Isthmus Nahuatl (also Mecayapan-Pajapan Nahuatl, Náhuatl del Istmo) is one of the ~30 modern Nahuatl varieties of Mexico, spoken in three municipalities of the Isthmus of Tehuantepec area in Veracruz. The Nahuan family (descended from Classical Nahuatl nci, the literary language of the Aztec Empire) divides into Eastern Nahuan (including Isthmus) vs. Western Nahuan vs. Pochutec extinct branches. Isthmus Nahuatl is part of the eastern variant cluster, mutually unintelligible with the larger Huasteca Nahuatl (nhe) and Sierra de Puebla Nahuatl varieties. Bilingual education programs since the 1990s have produced standardized literacy materials, with Isthmus Nahuatl notable for preserving classical Nahuatl features (saltillo glottal stops, vowel length distinctions) lost in some western varieties.
Wo es gesprochen wird
20 Kernwörter in Isthmus-Nahuatl
Wasser
ahtli
/aʔtli/
Feuer
tit
/tit/
Sonne
tonal
/tonal/
Mond
metz
/mets/
Mutter
nan
/nan/
Vater
tat
/tat/
Essen
tacua
/takʷa/
Trinken
ati
/ati/
Liebe
nech-nequi
/netʃneki/
Herz
yolio
/jolio/
Baum
cuahuit
/kʷawit/
Haus
cali
/kali/
Hund
itzcuintli
/itskʷintli/
Katze
miston
/miston/
Hand
mahuit
/mawit/
Auge
ix
/iʃ/
Hallo
niltze
/niltse/
Danke
tlazohcamati
/tlasoʔkamati/
Eins
ce
/se/
Gut
cualli
/kʷalːi/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Uto-Aztecan-Sprachen
| Bedeutung | Isthmus-Nahuatl | Zentrales Huasteka-Nahuatl | Westliches Huasteka-Nahuatl | Pipil | Östliches Huasteka-Nahuatl | Guerrero-Nahuatl | Klassisches Nahuatl |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | ahtli /aʔtli/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | at /at/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ātl /aːtɬ/ |
| Feuer | tit /tit/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tit /tit/ | titl /titɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tlētl /tɬeːtɬ/ |
| Sonne | tonal /tonal/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tunal /tunal/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tōnatiuh /toːnatiw/ |
| Mond | metz /mets/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metsti /metsti/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | mētztli /meːtstɬi/ |
| Mutter | nan /nan/ | nana /nana/ | nana /nana/ | nan /nan/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nāntli /naːntɬi/ |
| Vater | tat /tat/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tat /tat/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tāhtli /taːtɬi/ |
| Essen | tacua /takʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | takwa /takwa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ |
| Trinken | ati /ati/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ati /ati/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ātli /aːtɬi/ |
| Liebe | nech-nequi /netʃneki/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | nesa /nesa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ |
| Herz | yolio /jolio/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yulu /julu/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ |
| Baum | cuahuit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | kwawit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ |
| Haus | cali /kali/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kal /kal/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ |
| Hund | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | chichi /tʃitʃi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ |
| Katze | miston /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mishin /miʃin/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ |
| Hand | mahuit /mawit/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | mey /mei/ | maitl /maitl/ | mahpi /mahpi/ | māitl /maːitɬ/ |
| Auge | ix /iʃ/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ish /iʃ/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | īxtli /iːʃtɬi/ |
| Hallo | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ |
| Danke | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | padiush /padjuʃ/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ |
| Eins | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | se /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ |
| Gut | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.