Qyool Mam
Zentral-Mam
Mayan
Central Mam (mvc) is one of the major dialect divisions of the Mam Mayan language, spoken in the central Cuchumatanes highlands of Huehuetenango department, Guatemala. With around 520,000 speakers, Central Mam is among the most vital Mayan languages alongside K'iche', Q'eqchi', and Kaqchikel. Like all Mamean languages, it features a complex set of ejective consonants (q', q, ch', tx') and a glottalized uvular series. Mam communities in Todos Santos Cuchumatán are famous for their distinctive striped red trousers worn by men and for the Skach Koyl horse race held during the All Saints' festival.
Wo es gesprochen wird
20 Kernwörter in Zentral-Mam
Wasser
aʼ
/aʔ/
Feuer
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
Sonne
qʼiij
/qʼiːh/
Mond
xjaaw
/ʃhaːw/
Mutter
nan
/nan/
Vater
mam
/mam/
Essen
waaʼn
/waːʔn/
Trinken
kʼaaʼn
/kʼaːʔn/
Liebe
oqʼxen
/oqʼʃen/
Herz
anmiʼn
/anmiʔn/
Baum
tzeʼ
/tseʔ/
Haus
jaaʼ
/haːʔ/
Hund
txʼyaan
/tʃʼjaːn/
Katze
wiix
/wiːʃ/
Hand
qʼobʼ
/qʼoɓ/
Auge
witz
/wits/
Hallo
chjonte tey
/tʃhonte tej/
Danke
chjonte
/tʃhonte/
Eins
juun
/huːn/
Gut
baʼnxh
/baʔnʃ/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Mayan-Sprachen
| Bedeutung | Zentral-Mam | Mam | Aguacateco | Uspantekisch | Kʼicheʼ | Tojolabal | Yukatekisches Maya |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Feuer | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaq /qʼaq/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ |
| Sonne | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼih/ | qʼijl /qʼihl/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | kʼiin /kʼiːn/ |
| Mond | xjaaw /ʃhaːw/ | xjaw /ʃaw/ | xahaw /ʃahaw/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ | uj /uh/ |
| Mutter | nan /nan/ | nan /nan/ | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ |
| Vater | mam /mam/ | mam /mam/ | mam /mam/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | taata /taːta/ |
| Essen | waaʼn /waːʔn/ | waan /waːn/ | wii /wiː/ | waʼ /waʔ/ | tijow /tixow/ | waʼel /waʔel/ | jaant /haːnt/ |
| Trinken | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | kʼaan /kʼaːn/ | uuk /uːk/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ |
| Liebe | oqʼxen /oqʼʃen/ | oqxan /oqʃan/ | xajan /ʃahan/ | lóqʼ /lóqʼ/ | loqʼoj /loqʼoh/ | skʼana /skʼana/ | yaakuntej /jaːkunteh/ |
| Herz | anmiʼn /anmiʔn/ | anma /anma/ | kʼuum /kʼuːm/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | animaʼ /animaʔ/ | alma /alma/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ |
| Baum | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ |
| Haus | jaaʼ /haːʔ/ | jaa /haː/ | nya /ɲa/ | jaa /haː/ | ja /xa/ | naj /nah/ | naj /nah/ |
| Hund | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | peekʼ /peːkʼ/ |
| Katze | wiix /wiːʃ/ | wiix /wiːʃ/ | mis /mis/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | miis /miːs/ |
| Hand | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼab /qʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| Auge | witz /wits/ | witz /wits/ | witzʼ /witsʼ/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | satej /sateh/ | ich /itʃ/ |
| Hallo | chjonte tey /tʃhonte tej/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kʼamta /kʼamta/ | saʼbʼal /saʔbal/ | saqarik /saqaɾik/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ |
| Danke | chjonte /tʃhonte/ | chjonte /tʃhonte/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | yuj /juh/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ |
| Eins | juun /huːn/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Gut | baʼnxh /baʔnʃ/ | banix /baniʃ/ | saqʼ /saqʼ/ | utz /uts/ | utz /uts/ | lek /lek/ | maʼalob /maʔalob/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.