Qatzijobʼal
Kʼicheʼ
Maya (Quichean)
Auch bekannt als: K'iche', Quiche, Kiche
K’iche’ ist die größte Maya-Sprache, im westlichen Hochland Guatemalas gesprochen. Das K’iche’-Königreich dominierte die Region im 15. Jh. vor der spanischen Eroberung; das Popol Vuh ist eines der wichtigsten vorspanischen Literaturwerke Amerikas.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Kʼicheʼ
Wasser
jaʼ
/xaʔ/
Feuer
qʼaqʼ
/qʼaqʼ/
Sonne
qʼij
/qʼix/
Mond
ikʼ
/ikʼ/
Stern
chʼumil
/tʃʼumil/
Mutter
nan
/nan/
Vater
tat
/tat/
Ich
in
/in/
Du
at
/at/
Name
bʼiʼ
/ɓiʔ/
Auge
bʼaqʼwach
/ɓaqʼwatʃ/
Hand
qʼabʼ
/qʼaɓ/
Herz
animaʼ
/animaʔ/
Liebe
loqʼoj
/loqʼox/
Baum
cheʼ
/tʃeʔ/
Haus
ja
/xa/
Hund
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
Katze
meʼs
/meʔs/
Essen
tijow
/tixow/
Trinken
ukʼaaj
/ukʼaːh/
Eins
jun
/xun/
Zwei
kebʼ
/keɓ/
Hallo
saqarik
/saqaɾik/
Danke
maltyox
/maltjoʃ/
Gut
utz
/uts/
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Mayan (Quichean)-Sprachen
| Bedeutung | Kʼicheʼ | Uspantekisch | Kaqchikel | Ixil | Pocomchí | Mam | Kanjobal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| Feuer | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | tzaʼ /tsaʔ/ | qʼaaq /qʼaːq/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ |
| Sonne | qʼij /qʼix/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | qʼii /qʼiː/ | qʼij /qʼih/ | qʼij /qʼih/ | kʼuʼ /kʼuʔ/ |
| Mond | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | ich /itʃ/ | ik /ik/ | xjaw /ʃaw/ | ixaw /iʃaw/ |
| Stern | chʼumil /tʃʼumil/ | ch'umil /tʃʼumil/ | chʼumil /tʃʼumil/ | chumiil /tʃumiːl/ | chʼumiil /tʃʼumiːl/ | cheʼw /tʃeʔw/ | txʼumel /tʂʼumel/ |
| Mutter | nan /nan/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | naʼ /naʔ/ | tuut /tuːt/ | nan /nan/ | mim /mim/ |
| Vater | tat /tat/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | baʼ /baʔ/ | ajaab /ahaːb/ | mam /mam/ | mam /mam/ |
| Ich | in /in/ | in /in/ | rïn /rɨn/ | in /in/ | hin /hin/ | aqiin /aˈqiːn/ | ayin /ʔajin/ |
| Du | at /at/ | at /at/ | rat /rat/ | axh /aʃ/ | hat /hat/ | aya /aˈja/ | hach /hatʃ/ |
| Name | bʼiʼ /ɓiʔ/ | b'ii /ɓiː/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | bʼii /ɓiː/ | bʼih /ɓih/ | biʼ /ɓiʔ/ | bʼi /ɓi/ |
| Auge | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | vusal /vusal/ | nakʼ /nakʼ/ | witz /wits/ | sat /sat/ |
| Hand | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼab /qʼab/ |
| Herz | animaʼ /animaʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | k'u'x /kʼuʔʃ/ | vatzʼ /vatsʼ/ | kʼuxl /kʼuʃl/ | anma /anma/ | kʼulul /kʼulul/ |
| Liebe | loqʼoj /loqʼox/ | lóqʼ /lóqʼ/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | rahaal /rahaːl/ | oqxan /oqʃan/ | kamkʼulal /kamkʼulal/ |
| Baum | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | tze /tse/ | cheeʼ /tʃeʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Haus | ja /xa/ | jaa /haː/ | jay /xaj/ | kabʼal /kaɓal/ | paat /paːt/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| Hund | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Katze | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mes /mes/ | mees /meːs/ | mees /meːs/ | wiix /wiːʃ/ | mes /mes/ |
| Essen | tijow /tixow/ | waʼ /waʔ/ | waʼin /waʔin/ | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | wai /wai/ | waan /waːn/ | lo /lo/ |
| Trinken | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼ /ukʼ/ | kumun /kumun/ | ucha /utʃa/ | uuk /uːk/ | kʼaan /kʼaːn/ | uku /uku/ |
| Eins | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jino /hino/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Zwei | kebʼ /keɓ/ | quiib' /kiːɓ/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | kaʼvaʼl /kaʔʋaʔl/ | kiʼib /kiʔiɓ/ | kabʼe /ˈkaɓeʔ/ | kabʼ /kaɓ/ |
| Hallo | saqarik /saqaɾik/ | saʼbʼal /saʔbal/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | ma chaa /ma tʃaː/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | kawal /kawal/ |
| Danke | maltyox /maltjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | tantixh /tantiʃ/ | tioxlaab /tjoʃlaːb/ | chjonte /tʃhonte/ | yuhwal /juhwal/ |
| Gut | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | utzʼ /utsʼ/ | saqʼwach /saqʼwatʃ/ | banix /baniʃ/ | watxʼ /watʃʼ/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.