Agta
Zentral-Cagayan-Agta
Austronesisch
Das Zentral-Cagayan-Agta ist eine der kleinen, mit Negritos assoziierten austronesischen Sprachen des nördlichen Luzon, Philippinen, gesprochen von ~600 Agta-Jägern und -Sammlern im Cagayan-Tal und in der Provinz Isabela. Trotz des physischen Negrito-Phänotyps (australo-melanesischer Abstammung) seiner Sprecher ist die Sprache selbst vollständig austronesisch — das Ergebnis jahrhundertelangen Sprachwechsels nach dem Kontakt mit austronesischsprachigen Tieflandbewohnern, während die Agta genetisch eine der ältesten menschlichen Linien auf den Philippinen darstellen (~30.000-50.000 Jahre). Sprachlich teilt das Zentral-Cagayan-Agta nordphilippinische Merkmale mit dem benachbarten Ibanag und Itawit, jedoch mit charakteristischen lexikalischen Erhaltungen und negrito-traditionellem Wortschatz. Die SIL-Feldforschung von Mayfield (1972) ist die wichtigste linguistische Dokumentation. Die UNESCO stuft es aufgrund der geringen Sprecherzahl, des anhaltenden Sprachwechsels zum Ilokano und Tagalog sowie der Marginalisierung der Negrito-Gemeinschaften als stark gefährdet ein.
Wo es gesprochen wird
31 Kernwörter in Zentral-Cagayan-Agta
Wasser
danum
/danum/
Feuer
apuy
/ʔaˈpuj/
Sonne
agew
/ˈʔaɡew/
Mond
bulan
/bulan/
Stern
bituen
/biˈtuʔen/
Mutter
ina
/ʔiˈna/
Vater
ama
/ʔaˈma/
Ich
sikán
/siˈkan/
Du
sikaw
/siˈkaw/
Name
ngahan
/ˈŋahan/
Auge
mata
/mata/
Hand
lima
/lima/
Herz
poso
/poso/
Liebe
ayat
/ʔaˈjat/
Baum
kayo
/kajo/
Haus
balay
/balaj/
Hund
atu
/ˈʔatu/
Katze
kuti
/kuti/
Essen
mangan
/maŋan/
Trinken
uminom
/ʔumiˈnom/
Eins
isa
/ʔiˈsa/
Zwei
duwa
/ˈduwa/
Hallo
kumusta
/kumusta/
Danke
salamat
/salamat/
Gut
napya
/napja/
Quellen
Wörter im Vergleich
Verglichen mit verwandten Austronesian-Sprachen
| Bedeutung | Zentral-Cagayan-Agta | Ilokano | Tagalog | Maranao | Maguindanao | Hiligaynon | Tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wasser | danum /danum/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | ig /ʔiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Feuer | apuy /ʔaˈpuj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /apoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kalayo /kalajɔ/ | kayu /kaju/ |
| Sonne | agew /ˈʔaɡew/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | alongan /aloŋan/ | senang /seˈnaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ |
| Mond | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bolan /bolan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Stern | bituen /biˈtuʔen/ | bituen /bituˈen/ | bituin /bɪtuˈʔin/ | bito-on /bitoʔon/ | bituon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bituun /bituʔun/ |
| Mutter | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ina/ | ina /ˈʔina/ | nanay /nanaj/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Vater | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ama/ | ama /ˈʔama/ | tatay /tataj/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Ich | sikán /siˈkan/ | siak /siˈak/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ako/ | saki /saki/ | ako /ʔaˈko/ | aku /aku/ |
| Du | sikaw /siˈkaw/ | sika /siˈka/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | seka /sɵka/ | seka /səka/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ikaw/ |
| Name | ngahan /ˈŋahan/ | nagan /ˈnaɡan/ | pangalan /paˈŋalan/ | ngaran /ŋaran/ | ngala /ŋala/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngan /ŋan/ |
| Auge | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Hand | lima /lima/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /liˈma/ | kamot /kamɔt/ | lima /lima/ |
| Herz | poso /poso/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | pusong /puˈsoŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Liebe | ayat /ʔaˈjat/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | kalimo /kalimo/ | kalini /kaˈlini/ | gugma /ɡuɡma/ | lasa /lasa/ |
| Baum | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kayo /kajo/ | kayu /kaˈju/ | kahoy /kahɔj/ | kahuy /kahuj/ |
| Haus | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | walay /walaj/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ | bāy /baːj/ |
| Hund | atu /ˈʔatu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /aso/ | aso /ˈʔaso/ | ido /ʔidɔ/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Katze | kuti /kuti/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | kuting /kutiŋ/ |
| Essen | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | mangan /maŋan/ | kakan /kaˈkan/ | kaon /kaʔɔn/ | kaun /kaʔun/ |
| Trinken | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minom /minom/ | inum /ʔiˈnum/ | inom /ʔinɔm/ | minum /minum/ |
| Eins | isa /ʔiˈsa/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | isa /ˈʔisa/ | isa /ʔisa/ | isa /isa/ |
| Zwei | duwa /ˈduwa/ | dua /duˈa/ | dalawa /dalaˈwa/ | dowa /dowa/ | dua /duwa/ | duha /duˈha/ | duwa /duwa/ |
| Hallo | kumusta /kumusta/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kapian /kapijan/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ |
| Danke | salamat /salamat/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Gut | napya /napja/ | nasayaat /nasajaʔat/ | mabuti /mabuti/ | mapia /mapija/ | mapiya /maˈpija/ | maayo /maʔajɔ/ | marayaw /marajaw/ |
Teil von LangMap — einem Projekt zur Sprachvisualisierung. Dies ist eine statische, crawlbare Zusammenfassung; die interaktiven Karten bieten Ausspracheaudio, Filter und eine Globusansicht.